CHÍNH SÁCH NĂNG LƯỢNG: Thái Lan 'thả' giá xăng dầu biến động theo thị trường

Phát biểu trên truyền hình ngày 25/3, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas cho biết chính phủ sẽ để giá năng lượng trong nước biến động theo quy luật thị trường, không kiềm chế giá dẫn đến sự méo mó thị trường, tích trữ và thất thoát ngân sách không cần thiết.

Trước đó, vào ngày 2/3, Chính phủ Thái Lan đã công bố mức giá trần đối với các loại nhiên liệu vận tải được sử dụng rộng rãi nhất, trong đó dầu diesel không vượt quá 33 baht/lít (1,01 USD).

Kết quả là Quỹ Nhiên liệu dầu mỏ Nhà nước đã chi 20 tỷ baht (khoảng 613 triệu USD) trong vòng 3 tuần để trợ cấp giá nhiên liệu, tương đương gần 1 tỷ baht mỗi ngày. Mặc dù vậy, trợ cấp vẫn tiếp tục tăng và hiện đang tiêu tốn của quỹ khoảng 2,5 tỷ baht mỗi ngày.

Ông Ekniti cho biết sau khi từ bỏ việc áp giá trần nhiên liệu, trợ cấp của Nhà nước sẽ được dành cho người nghèo, lái xe, nông dân, ngư dân, nhà thầu và các nhà điều hành trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng trực tiếp do khủng hoảng năng lượng. Những người có thu nhập dưới 100.000 baht/năm sẽ nhận được trợ cấp hằng tháng. Khoảng 13,4 triệu người Thái Lan thuộc nhóm này và Bộ Tài chính đang nghiên cứu mức trợ cấp phù hợp.

Ông Ekniti cho biết thêm, trong lĩnh vực vận tải công cộng và logistics, khoảng 360.000 lái xe tải và 30.000 lái xe buýt công cộng sẽ nhận được trợ cấp nhiên liệu. Chương trình hỗ trợ cũng bao gồm các lái xe khách, taxi và xe ôm.

Song song với đó, Bộ Thương mại đang chuẩn bị cung cấp phân bón giá rẻ hơn để hỗ trợ nông dân, trong bối cảnh khoảng 50% nguồn cung phân bón của Thái Lan đến từ Trung Đông và các chuyến hàng đã bị gián đoạn do việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Bộ Giao thông vận tải sẽ cung cấp cho ngư dân dầu diesel B20 (dầu diesel có hàm lượng dầu cọ 20%), rẻ hơn dầu diesel thông thường 5 baht/lít. Trong khi đó, các nhà thầu thực hiện các dự án cho khu vực công sẽ nhận được khoản bồi thường để bù đắp chi phí vật liệu xây dựng và nhiên liệu tăng cao nhằm đảm bảo tiến độ dự án.

Ngoài ra, các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ sẽ được cung cấp các khoản vay ưu đãi để hỗ trợ thanh khoản.

Cuộc đua tìm nguồn năng lượng thay thế dầu mỏ

Một cuộc đua âm thầm nhưng quyết liệt nhằm tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế dầu mỏ đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông liên tục leo thang khiến thị trường năng lượng thế giới chao đảo. Các nước đều đã nhìn nhận ra một thực tế đó là sự phụ thuộc vào dầu mỏ không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là thách thức an ninh chiến lược.

Là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, Trung Quốc đang thể hiện rõ quyết tâm giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Theo các tuyên bố tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc 2026, Bắc Kinh sẽ "đẩy nhanh xây dựng hệ thống năng lượng kiểu mới", trong đó ưu tiên phát triển điện gió, điện mặt trời và các ngành công nghiệp carbon thấp.

Hiện nay, điện xanh đã chiếm gần 40% tổng tiêu thụ điện của Trung Quốc-một con số cho thấy sự chuyển dịch đáng kể nguồn năng lượng. Không chỉ dừng ở phát triển nguồn cung, Trung Quốc còn thúc đẩy xây dựng các khu công nghiệp không phát thải và đặt mục tiêu nâng tỷ lệ năng lượng phi hóa thạch lên 25% vào năm 2030. Cụ thể, nước này sẽ phát triển mạnh các công nghệ và ngành công nghiệp xanh, carbon thấp, đi sâu thúc đẩy quá trình chuyển đổi tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon trong các ngành công nghiệp trọng điểm, xây dựng các nhà máy và khu công nghiệp không phát thải carbon.

Còn ở khu vực Mỹ Latin, Brazil nổi lên như một "phòng thí nghiệm" cho các giải pháp năng lượng thay thế và mở ra hướng đi dài hạn trong ứng phó với biến động năng lượng toàn cầu. Tại thành phố Passo Fundo, nhiên liệu sinh học thế hệ mới BeVant đang được triển khai thử nghiệm, có khả năng thay thế hoàn toàn dầu diesel mà không cần cải tiến động cơ. Đây được xem là bước tiến quan trọng bởi nó giải quyết một trong những rào cản lớn nhất của chuyển đổi năng lượng đó là chi phí thay đổi hạ tầng. Giám đốc điều hành Be8, ông Erasmo Carlos Battistella khẳng định: "Đây là loại nhiên liệu có thể thay thế 100% dầu diesel trong bất kỳ động cơ diesel nào". Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, mô hình này còn giúp Brazil giảm phụ thuộc vào nhập khẩu dầu, từ đó tăng khả năng chống chịu trước biến động giá năng lượng toàn cầu.

Tại thành phố Passo Fundo, chính quyền địa phương đã đưa BeVant vào sử dụng cho một số phương tiện công cộng và có kế hoạch mở rộng trong thời gian tới.

Còn tại Đông Nam Á, các quốc gia đang triển khai nhiều giải pháp vừa mang tính ngắn hạn, vừa hướng tới dài hạn. Thái Lan lựa chọn cách tiếp cận dựa trên công nghệ số, triển khai ứng dụng "Pump Radar" cho phép người dân tra cứu nguồn cung nhiên liệu theo thời gian thực, qua đó giảm tâm lý tích trữ và ổn định thị trường. Đồng thời, nước này cũng duy trì mức dự trữ đủ dùng hơn 100 ngày, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trước biến động bên ngoài. Trong khi đó, Philippines chấp nhận giải pháp tình thế cho phép sử dụng tạm thời nhiên liệu tiêu chuẩn thấp hơn để duy trì nguồn cung. Đồng thời, Manila tích cực đàm phán để đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, từ Ấn Độ, Nhật Bản đến Nga, nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông.

Giới phân tích cho rằng, cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ bất ổn Trung Đông hiện nay đang trở thành chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy thế giới bước nhanh hơn vào kỷ nguyên hậu dầu mỏ. Tuy nhiên, quá trình này diễn ra không đồng đều. Trong khi các nền kinh tế lớn có đủ nguồn lực để đầu tư dài hạn thì nhiều quốc gia đang phát triển vẫn phải vật lộn với các giải pháp ngắn hạn để bảo đảm nguồn cung.

Theo Chinhphu.vn