Chứng khoán nửa cuối năm 2026: Định giá hấp dẫn nhưng thanh khoản vẫn là "nút thắt"

Thị trường tăng nhưng động lực vẫn tập trung vào một số nhóm cổ phiếu

Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, BSC đánh giá diễn biến của VN-Index vẫn mang tính tập trung cao vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn.

Theo thống kê của đơn vị này, tính đến ngày 19/6/2026, VN-Index đạt khoảng 1.825 điểm, giảm khoảng 2% so với đầu năm. Tuy nhiên, nếu loại bỏ ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu Vingroup, chỉ số tương ứng chỉ còn khoảng 1.742 điểm, giảm tới 7% so với đầu năm.

Điều này phản ánh xu hướng tăng của thị trường vẫn chủ yếu đến từ một số ít cổ phiếu dẫn dắt thay vì sự lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường. Hiện tượng này cũng tương tự diễn biến trong năm 2025 khi phần lớn mức tăng của VN-Index đến từ nhóm vốn hóa lớn.

Dù vậy, điểm tích cực là nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn duy trì xu hướng cải thiện.

Theo BSC, ngay cả khi loại trừ ảnh hưởng của các doanh nghiệp thuộc Vingroup, lợi nhuận toàn thị trường trong 5 quý gần nhất vẫn ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực. Đáng chú ý, phần lớn mức tăng này đến từ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi thay vì các khoản lợi nhuận bất thường.

BSC sử dụng chỉ số đánh giá chất lượng lợi nhuận (EQS) dựa trên bốn tiêu chí gồm lợi nhuận vượt đỉnh, gia tốc tăng trưởng, cải thiện biên lợi nhuận và tính ổn định của lợi nhuận. Kết quả cho thấy có 7/19 nhóm ngành ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi và 9/19 nhóm ngành cải thiện chỉ số EQS trong quý I/2026.

Một số ngành có chất lượng lợi nhuận cải thiện mạnh gồm tài nguyên cơ bản, dầu khí, viễn thông, truyền thông, hóa chất và du lịch - giải trí. Trong khi đó, bất động sản, công nghệ thông tin và một số nhóm ngành khác ghi nhận xu hướng suy giảm về chất lượng lợi nhuận.

Lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục là điểm tựa của thị trường

Theo dự báo của BSC, lợi nhuận các doanh nghiệp trong danh mục nghiên cứu sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong hai năm tới.

Cụ thể, tổng lợi nhuận sau thuế năm 2026 được dự báo đạt khoảng 525.100 tỷ đồng, tăng 21,9% so với năm trước và cao hơn 3,7% so với dự báo được công bố hồi quý I/2026. Sang năm 2027, lợi nhuận tiếp tục được kỳ vọng tăng thêm khoảng 16%.

BSC cho biết việc điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận chủ yếu tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản, đặc biệt là VHM, cùng với nhóm dầu khí, nổi bật là BSR.

Ở chiều ngược lại, dự báo lợi nhuận nhóm ngân hàng được điều chỉnh giảm nhẹ khoảng 3%, chủ yếu phản ánh kết quả kinh doanh quý I/2026 của một số ngân hàng như STB và EIB.

Xét theo ngành, dầu khí được dự báo có mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong năm 2026 với khoảng 130%, tiếp đến là tài nguyên cơ bản tăng hơn 77%, hóa chất tăng khoảng 55%, bán lẻ tăng 44% và bất động sản tăng khoảng 36%.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng vẫn duy trì mức tăng trưởng ổn định khoảng 15-17% trong giai đoạn 2026-2027 nhờ quy mô lợi nhuận lớn nhất thị trường.

Định giá hấp dẫn nhưng thanh khoản vẫn là yếu tố quyết định

Một trong những điểm được BSC đánh giá tích cực nhất là mặt bằng định giá của thị trường.

Theo tính toán của đơn vị này, nếu loại bỏ các cổ phiếu VIC, VHM, VRE và VPL, VN-Index đang giao dịch với mức P/E khoảng 12 lần, thấp hơn khoảng 15% so với mức trung bình lịch sử 14,2 lần và tương đương vùng định giá thấp hơn khoảng 2 độ lệch chuẩn.

Đây được xem là vùng định giá tương đối hấp dẫn đối với nhà đầu tư dài hạn. Đồng thời, có tới 9/15 nhóm ngành đang ghi nhận mức P/E dự phóng năm 2027 thấp hơn từ 10-20% so với năm 2026, phản ánh dư địa tăng trưởng lợi nhuận trong những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, BSC cho rằng định giá không phải là rào cản lớn nhất của thị trường trong giai đoạn hiện nay.

Theo báo cáo, thanh khoản mới là yếu tố cần được theo dõi sát nhất trong nửa cuối năm 2026.

Đơn vị phân tích đánh giá khả năng Ngân hàng Nhà nước hạ lãi suất trong thời gian còn lại của năm là không cao khi vẫn phải cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng với áp lực lạm phát và tỷ giá.

Bên cạnh đó, nhu cầu tín dụng lớn từ các dự án quy mô lớn cùng với lượng vốn đáng kể vẫn nằm trong thị trường bất động sản khiến thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng tiếp tục ở trạng thái căng thẳng.

Ở thị trường chứng khoán, áp lực bán ròng của khối ngoại vẫn là yếu tố đáng chú ý. Theo BSC, trong 5 tháng đầu năm 2026, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 65.000 tỷ đồng, tăng khoảng 57% so với cùng kỳ năm trước.

Ba động lực có thể tạo bước ngoặt cho thị trường

Dù đánh giá thanh khoản vẫn là rủi ro lớn nhất, BSC cho rằng thị trường vẫn còn nhiều yếu tố có thể tạo ra bước ngoặt trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến năm 2027.

Đầu tiên là tiến trình nâng hạng thị trường. Theo ước tính của BSC, nếu quá trình nâng hạng diễn ra đúng kỳ vọng, thị trường có thể thu hút khoảng 1,4 tỷ USD vốn đầu tư trong giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Động lực thứ hai đến từ quá trình thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và các đợt phát hành tăng vốn quy mô lớn, giúp gia tăng lượng hàng hóa chất lượng trên thị trường.

Cuối cùng là nhóm cổ phiếu có tỷ trọng lớn trong các bộ chỉ số, được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút dòng vốn khi hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư diễn ra mạnh hơn sau khi thị trường được nâng hạng.

Theo BSC, trong bối cảnh mặt bằng định giá đang ở vùng thấp, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn duy trì đà tăng trưởng và nhiều động lực chính sách đang hình thành, chiến lược phù hợp trong giai đoạn tới là ưu tiên các doanh nghiệp có động lực tăng trưởng từ nhu cầu trong nước, nền tảng lợi nhuận bền vững và mức định giá còn hợp lý. Tuy nhiên, diễn biến của thanh khoản hệ thống và dòng tiền trên thị trường vẫn sẽ là yếu tố quyết định khả năng mở rộng xu hướng tăng của VN-Index trong nửa cuối năm 2026 và năm 2027.

Anh Vũ