Chuyển mạnh từ 'tiền kiểm' sang 'hậu kiểm', tạo đà cho xuất khẩu nông sản

Hôm nay (8/6), Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị triển khai các Nghị quyết của Chính phủ và Thông tư của Bộ trưởng về phân cấp, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đây được coi là bước đột phá nhằm khơi thông nguồn lực, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật.

Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là một bước đi quan trọng trong tiến trình cải cách thể chế, thể hiện tư duy quản lý mới: chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Tại hội nghị, các nội dung của Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP, Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP và Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT đã được cụ thể hóa. Một trong những điểm nhấn lớn nhất là việc phân cấp, phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện 04 TTHC then chốt.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, các địa phương sẽ trực tiếp đảm nhận việc Kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu; Chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng miễn thuế nhập khẩu theo hạn ngạch. Bên cạnh đó, từ ngày 19/5/2026, thủ tục Cấp Quyết định công nhận lưu hành đặc cách giống cây trồng cũng đã được phân cấp về cấp tỉnh. Việc trao quyền này giúp các địa phương chủ động hơn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng chiến lược như gạo thơm sang thị trường EU và Liên hiệp Vương quốc Anh.

Với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, đợt cải cách này ghi nhận sự cắt giảm đối với 11 TTHC và đơn giản hóa 17 TTHC khác.

Thu hẹp điều kiện kinh doanh: Mở cửa cho thị trường nông sản

Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, các thủ tục bị bãi bỏ phần lớn liên quan đến lĩnh vực giám định quyền đối với giống cây trồng, bao gồm: Cấp lại Chứng chỉ hành nghề dịch vụ đại diện; Cấp, cấp lại, thu hồi Thẻ giám định viên; Cấp, cấp lại và thu hồi Giấy chứng nhận tổ chức giám định. Đặc biệt, từ ngày 01/7/2026, thủ tục Kiểm tra nhà nước về chất lượng phân bón nhập khẩu cũng sẽ được cắt giảm, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian thông quan.

Danh mục 17 TTHC được đơn giản hóa bao quát hầu hết các hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi như: Cấp, gia hạn quyết định công nhận phân bón lưu hành; Đăng ký bảo hộ giống cây trồng; Cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón và buôn bán thuốc bảo vệ thực vật. Những thay đổi này kỳ vọng sẽ loại bỏ những rào cản không cần thiết, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào nâng cao chất lượng sản phẩm.

Một điểm mới đáng chú ý khác là quy định về nhập khẩu cây có mang theo bầu đất. Theo đó, từ ngày 29/4/2026, sẽ không thực hiện việc kiểm tra tình trạng sinh vật gây hại tại nơi sản xuất của quốc gia xuất khẩu đối với các trường hợp quy định tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng về thủ tục quốc tế cho các đơn vị nhập khẩu.

Về quản lý an toàn thực phẩm (ATTP), từ ngày 01/9/2026, thủ tục kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật sẽ được phân cấp hoàn toàn cho cơ quan được Chủ tịch UBND tỉnh giao hoặc chỉ định. Đây là sự chuyển dịch quan trọng, giúp công tác kiểm soát ATTP sát sao hơn với thực tế tại từng địa phương.

Để các chính sách này thực sự đi vào cuộc sống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành hàng loạt văn bản hướng dẫn như Văn bản số 5135/BNNMT-PC, Quyết định 1674/QĐ-BNNMT và Quyết định 1883/QĐ-BNNMT nhằm công bố chi tiết các TTHC được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khẳng định sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các địa phương, doanh nghiệp. Cục cũng đề nghị các Hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động phối hợp, phản ánh kịp thời những vướng mắc phát sinh để cùng tháo gỡ.

Với những chính sách mới mang tính đột phá này, ngành nông nghiệp Việt Nam kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thông thoáng, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

Theo Chinhphu.vn