Cổ phiếu PNJ tăng trần sau cú rơi 55%, quỹ ngoại bán mạnh

PNJ tăng trần sau chuỗi giảm sâu

Trong phiên giao dịch sáng 9/10, cổ phiếu PNJ của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận tăng kịch trần 6,85%, lên 19.500 đồng/cổ phiếu. Thanh khoản đạt hơn 4 triệu đơn vị được khớp lệnh, trong khi hơn 5,6 triệu cổ phiếu tiếp tục xếp hàng chờ mua tại giá trần, còn lượng cung bán ra gần như không đáng kể.

Động thái này đánh dấu nhịp hồi phục đáng chú ý của PNJ sau giai đoạn bị bán mạnh kéo dài. Trước đó, thị giá cổ phiếu gần như giảm liên tục từ vùng trên 40.000 đồng xuống quanh 18.000-19.000 đồng/cổ phiếu. Áp lực bán gia tăng vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10, có thời điểm khiến mã này liên tiếp giảm sàn và rơi vào tình trạng thanh khoản suy kiệt.

Chỉ sau hơn một tháng, PNJ đã mất hơn 55% thị giá, kéo vốn hóa doanh nghiệp giảm gần 12.000 tỷ đồng và xuống dưới mốc 10.000 tỷ đồng, theo số liệu được cung cấp.

Phiên tăng trần sáng 9/10 cho thấy lực cầu bắt đáy đã xuất hiện rõ nét hơn sau giai đoạn bán tháo. Tuy nhiên, một phiên tăng mạnh chưa đủ xác nhận xu hướng giảm đã kết thúc, nhất là khi cổ phiếu vẫn chịu tác động từ những vấn đề liên quan đến triển vọng lợi nhuận, kế hoạch huy động vốn và tâm lý thị trường.

Kết quả kiểm định kim cương hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư

Nhịp tăng của PNJ xuất hiện ngay sau khi doanh nghiệp công bố kết quả kiểm định độc lập đối với các mẫu kim cương đang kinh doanh.

Theo PNJ, các mẫu được Vinacontrol lựa chọn ngẫu nhiên, niêm phong và chuyển tới Viện Khoa học Đá quý Châu Á (AIGS) để kiểm định. Kết quả cho thấy toàn bộ mẫu được kiểm định là kim cương thiên nhiên và phù hợp với các thông số 4C mà doanh nghiệp công bố.

Bộ tiêu chuẩn 4C gồm trọng lượng carat, màu sắc, độ tinh khiết và chất lượng giác cắt, là những yếu tố quan trọng trong đánh giá chất lượng kim cương.

Thông tin kiểm định được công bố trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư đối với PNJ chịu sức ép từ những tranh luận liên quan đến chất lượng sản phẩm và quy trình kiểm định. Vì vậy, kết quả này có thể góp phần cải thiện tâm lý thị trường và hỗ trợ lực cầu đối với cổ phiếu.

Dù vậy, chưa có đủ cơ sở để khẳng định thông tin kiểm định là nguyên nhân duy nhất khiến PNJ tăng trần. Diễn biến giá còn có thể chịu ảnh hưởng từ hoạt động bắt đáy sau nhịp giảm sâu, cung cầu trong phiên và các giao dịch của nhà đầu tư tổ chức.

Hai nhóm quỹ ngoại bán hơn 12 triệu cổ phiếu

Trong khi PNJ xuất hiện lực cầu mạnh, hoạt động cơ cấu danh mục của các cổ đông ngoại lớn lại thu hút sự chú ý.

Nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove Investment Management Ltd đại diện đã bán gần 6,6 triệu cổ phiếu PNJ, giảm lượng nắm giữ từ 25,81 triệu đơn vị, tương ứng 5,04% vốn, xuống còn hơn 19,21 triệu đơn vị, tương ứng 3,75%.

Trong giao dịch này, Vanguard International Value Fund bán hơn 5 triệu cổ phiếu. Sau giao dịch ngày 2/10, nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove đại diện không còn là cổ đông lớn của PNJ.

Đáng chú ý, nhóm này mới vượt ngưỡng sở hữu 5% tại PNJ vào giữa tháng 8/2026. Như vậy, chưa đầy hai tháng sau khi trở thành cổ đông lớn, lượng cổ phiếu nắm giữ đã giảm xuống dưới ngưỡng công bố.

Một nhóm quỹ khác do T. Rowe Price Associates đại diện cũng bán hơn 5,46 triệu cổ phiếu PNJ. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu giảm từ 6,02% xuống 4,95%, khiến nhóm này không còn là cổ đông lớn của doanh nghiệp.

Tương tự Sprucegrove, nhóm T. Rowe Price mới vượt ngưỡng cổ đông lớn trong tháng 8 và từng nâng tỷ lệ sở hữu lên hơn 6%.

Tổng cộng, hai nhóm quỹ ngoại đã bán hơn 12 triệu cổ phiếu PNJ trong phiên 2/10 theo thông tin được cung cấp. Lượng cung lớn này xuất hiện trong giai đoạn cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh, nhưng diễn biến tăng trần sau đó cho thấy thị trường đã xuất hiện lực cầu đối ứng đáng kể.

Việc các quỹ ngoại giảm sở hữu không đồng nghĩa triển vọng doanh nghiệp chắc chắn xấu đi, bởi quyết định giao dịch còn phụ thuộc vào chiến lược đầu tư, cơ cấu danh mục và khẩu vị rủi ro của từng tổ chức. Tuy nhiên, động thái này vẫn là yếu tố nhà đầu tư cần theo dõi cùng với diễn biến dòng tiền trong các phiên tiếp theo.

Kế hoạch lợi nhuận âm và phương án phát hành 550 triệu cổ phiếu

Trước nhịp hồi phục, PNJ đã chịu sức ép từ những thông tin liên quan đến kế hoạch kinh doanh và phương án huy động vốn.

Theo tài liệu Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2026, doanh nghiệp dự kiến điều chỉnh kế hoạch kinh doanh với doanh thu 39.057 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế có thể âm 6.271 tỷ đồng sau khi tính khoản dự phòng 7.071 tỷ đồng cho tổn thất có thể phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.

Khoản dự phòng lớn khiến triển vọng lợi nhuận ngắn hạn của PNJ trở thành vấn đề được thị trường quan tâm. Nhà đầu tư sẽ cần theo dõi thêm cơ sở xác định khoản dự phòng, khả năng phát sinh tổn thất thực tế và tác động của chính sách thu đổi đến hoạt động kinh doanh trong các kỳ tiếp theo.

Bên cạnh đó, PNJ trình phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu phổ thông cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Quy mô phát hành dự kiến lớn hơn lượng cổ phiếu đang lưu hành khoảng 511 triệu đơn vị theo tài liệu được cung cấp, làm dấy lên lo ngại về mức độ pha loãng và khả năng thay đổi cơ cấu sở hữu sau phát hành.

Theo phương án dự kiến, khoảng 60% số tiền huy động sẽ phục vụ kế hoạch kinh doanh trong tương lai trên cơ sở điều chỉnh chính sách thu đổi hàng hóa đã bán và dự kiến mua lại. Hai phần còn lại, mỗi phần 20%, được dành cho bổ sung vốn lưu động, các nhu cầu tài chính khác và/hoặc thanh toán các khoản vay ngắn hạn.

Như vậy, đà tăng trần của PNJ đang diễn ra trong bối cảnh có cả thông tin hỗ trợ tâm lý lẫn những yếu tố rủi ro chưa được giải quyết hoàn toàn. Khả năng duy trì đà hồi phục sẽ phụ thuộc vào diễn biến cung cầu, tiến triển của các kế hoạch doanh nghiệp và mức độ cải thiện niềm tin của nhà đầu tư.

Thảo Phương (t/h)