Đề xuất biện pháp ngăn hàng giả từ các phiên livestream

Thảo luận tại hội nghị, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) đã cảnh báo về rủi ro hàng giả, hàng nhái, quảng cáo sản phẩm không đúng sự thật trong mua sắm thông qua hình thức thương mại điện tử. Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, dự án luật Luật thương mại điện tử cần bổ sung quy định các sàn thương mại điện tử và nền tảng livestream phải chịu trách nhiệm chủ động bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm quảng bá được thông qua thuật toán ưu tiên, hiển thị của nền tảng bị xác định là gây hại cho người tiêu dùng. Cũng theo đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, quy định này nhằm tạo động lực tài chính mạnh mẽ, buộc các nền tảng phải tự sàng lọc nội dung kỹ càng hơn, thay vì để hàng giả, hàng kém chất lượng được bày bán công khai trên các sàn. 

Dự án luật cần có quy định yêu cầu các nền tảng công khai thông tin về sản phẩm như: nguồn gốc, chất lượng và các thông số liên quan trước khi giao dịch hoàn tất nhằm giúp người mua đưa ra các quyết định mua sắm sáng suốt và giảm thiểu rủi ro bị mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Liên quan đến nội dung giải quyết tranh chấp, một số ý kiến cũng cho rằng các quy định hiện quá phức tạp khiến người tiêu dùng rơi vào thế bất lợi và ngần ngại khi đối diện giải quyết vấn đề. Vì thế, cần có một cơ quan giải quyết tranh chấp thương mại điện tử độc lập hoặc xây dựng hệ thống trọng tài điện tử với thủ tục đơn giản, chi phí thấp, có khả năng thực thi quyết định một cách nhanh chóng. Đại biểu Nguyễn Hải Nam (đoàn đại biểu TP Huế) cũng cho rằng cần cơ quan đặc thù để giải quyết khiếu nại cho người dân khi mua hàng qua thương mại điện tử, các nền tảng livestream, nhằm tạo thuận lợi để người dân dễ dàng tiếp cận các công cụ, phương thức bảo vệ quyền lợi của mình, không bị vướng những rào cản về thủ tục hành chính. 

Đại biểu Quốc hội cũng kiến nghị bổ sung các quy định về tố tụng tập thể, cho phép thành lập một nhóm người tiêu dùng đứng ra khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại, nhằm tăng cường sức mạnh pháp lý, tạo sự cân bằng giữa người tiêu dùng và các tập đoàn, doanh nghiệp lớn.

Việc kiểm soát chất lượng sản phẩm qua hàng trăm nghìn phiên livestream mỗi ngày là một thách thức vô cùng lớn, một số ý kiến kiến nghị nên chuyển giao một phần nghĩa vụ giám sát sơ cấp cho các nền tảng thương mại, yêu cầu các nền tảng chủ động, tự động phát hiện và ngăn chặn vi phạm như nội dung quảng cáo lừa đảo, giả mạo. Các cơ quan quản lý sẽ đóng vai trò giám sát việc tuân thủ và trình tự kiểm soát của các nền tảng, có thể kết hợp với hệ thống VNeID để tạo sự đồng bộ và thống nhất.

PV