Đề xuất chính sách ưu tiên, ưu đãi trong đấu thầu, mua sắm hàng hoá xuất xứ trong nước

Bộ Tài chính cho biết, cơ chế ưu đãi hiện hành trong Luật Đấu thầu chủ yếu áp dụng trong bước đánh giá hồ sơ dự thầu, chưa tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để ưu tiên hoặc dành riêng mua sắm hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được Nhà nước khuyến khích, đặc biệt là hàng hóa, sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược, sản phẩm xanh và sản phẩm đổi mới sáng tạo.

Luật Đấu thầu hiện hành quy định chỉ dành gói thầu xây lắp có giá gói thầu không quá 05 tỷ đồng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ tham dự thầu. Thực tiễn cho thấy, để thực hiện chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 nâng hạn mức lên 20 tỷ đồng đối với gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều này cho thấy việc ấn định trực tiếp trong Luật đối tượng được hưởng ưu đãi và hạn mức giá trị gói thầu chưa bảo đảm tính linh hoạt trong điều chỉnh chính sách theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ; khi chủ trương, chính sách thay đổi cần phải sửa đổi Luật hoặc ban hành cơ chế đặc thù, làm giảm tính kịp thời và linh hoạt của hệ thống pháp luật.

Luật chỉ quy định nguyên tắc về đối tượng, các nội dung ưu đãi tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết về cách thức áp dụng nội dung ưu đãi cho từng đối tượng ưu đãi theo hướng tạo cơ chế ưu tiên cho sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa... trên cơ sở phù hợp với chủ trương, nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, quy định trường hợp có sự khác biệt về áp dụng ưu đãi theo quy định tại Luật này với quy định tại luật, nghị quyết khác của Quốc hội, pháp luật ngành, lĩnh vực thì áp dụng chính sách ưu đãi thuận lợi hơn nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật và phát huy hiệu quả của các chính sách ưu đãi.

Dự thảo Luật dự kiến quy định chi tiết cụ thể về cách thức áp dụng nội dung ưu đãi cho từng đối tượng ưu đãi, trong đó quy định cơ chế ưu tiên mua sắm sản phẩm xuất xứ trong nước đối với sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược; bắt buộc sử dụng hàng hóa trong nước sản xuất trong các dự án đầu tư kinh doanh thay vì chỉ áp dụng ưu đãi cộng điểm hoặc cộng tiền như quy định hiện hành.

Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính ổn định của Luật, vừa tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động điều chỉnh chính sách ưu đãi phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn, góp phần phát triển thị trường trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

Cụ thể, Điều 8 dự thảo đề xuất quy định ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư như sau:

Đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu bao gồm:

- Hàng hóa có xuất xứ Việt Nam;

- Sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;

- Nhà thầu trong nước sản xuất hàng hóa có xuất xứ Việt Nam phù hợp với hồ sơ mời thầu;

- Nhà thầu nước ngoài liên danh với nhà thầu trong nước mà nhà thầu trong nước đảm nhận từ 25% trở lên giá trị công việc của gói thầu;

- Nhà thầu trong nước tham dự thầu với tư cách độc lập hoặc liên danh với nhà thầu trong nước khác khi tham dự đấu thầu quốc tế;

- Nhà thầu là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của pháp luật về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa;

- Nhà thầu là cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận; trung tâm đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp khoa học và công nghệ; tổ chức khoa học và công nghệ; trung tâm nghiên cứu và phát triển; doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về công nghệ cao và pháp luật khác có liên quan;

- Nhà thầu có sử dụng lao động nữ, thương binh, người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số;

- Sản phẩm công nghệ chiến lược thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ cao thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển được sản xuất bởi doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao theo pháp luật về công nghệ cao; sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt, sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; sản phẩm, dịch vụ công nghệ số đáp ứng quy định của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ;

- Các đối tượng khác theo quy định của pháp luật ngành, lĩnh vực.

Các ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu bao gồm:

- Xếp hạng cao hơn cho nhà thầu thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi trong trường hợp nhà thầu thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi và nhà thầu không thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi được đánh giá ngang nhau;

- Cộng thêm điểm vào điểm đánh giá của nhà thầu thuộc đối tượng được ưu đãi;

- Cộng thêm số tiền vào giá dự thầu hoặc vào giá đánh giá của nhà thầu không thuộc đối tượng được ưu đãi;

- Được ưu tiên trong đánh giá về năng lực, kinh nghiệm và các tiêu chí khác trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu;

- Dành riêng gói thầu cho nhà thầu thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi;

- Yêu cầu nhà thầu chào hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi;

- Các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật ngành, lĩnh vực.

Trường hợp có sự khác biệt về áp dụng ưu đãi theo quy định tại Luật này với quy định tại luật, nghị quyết khác của Quốc hội, pháp luật ngành, lĩnh vực thì áp dụng chính sách ưu đãi thuận lợi hơn.

Đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư bao gồm:

Nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường đối với dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ thuộc Danh mục công nghệ được ưu tiên đầu tư phát triển theo quy định của pháp luật về công nghệ cao hoặc thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao theo quy định của pháp luật về chuyển giao công nghệ hoặc thuộc danh mục công nghệ chiến lược theo quy định của pháp luật về công nghệ cao.

Nhà đầu tư là: Doanh nghiệp khoa học và công nghệ; doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận; trung tâm đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật về công nghệ cao; nhà đầu tư nước ngoài có cam kết chuyển giao công nghệ cho nhà đầu tư, đối tác trong nước.

Các ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư bao gồm:

Xếp hạng cao hơn cho nhà đầu tư thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi trong trường hợp nhà đầu tư thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi và nhà đầu tư không thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi được đánh giá ngang nhau.

Cộng thêm điểm vào điểm tổng hợp để so sánh, xếp hạng.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ