Đề xuất đưa metro Bến Thành – Cần Giờ vào gói tín dụng 500.000 tỷ đồng

UBND TP.HCM vừa kiến nghị cơ quan chức năng xem xét bổ sung dự án tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Cần Giờ vào Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa bổ sung danh mục dự án mà còn phản ánh định hướng mới trong việc huy động nguồn lực cho các công trình hạ tầng quy mô lớn.

Theo phương án đã được chấp thuận, dự án do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 102.430 tỷ đồng. Khoản chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 12.784 tỷ đồng sẽ được bố trí từ ngân sách nhà nước. Đây là một trong những dự án hiếm hoi được triển khai theo mô hình đầu tư trực tiếp bằng nguồn vốn tư nhân, trong bối cảnh vai trò của khu vực kinh tế tư nhân đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Cách tiếp cận này được đánh giá có thể giúp rút ngắn thời gian triển khai, giảm áp lực cho ngân sách và tăng tính linh hoạt trong vận hành. Đây cũng là những điểm hạn chế thường gặp ở các dự án hạ tầng truyền thống phụ thuộc vào vốn đầu tư công.

Tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Cần Giờ có chiều dài hơn 54km, bắt đầu từ ga Bến Thành (khu vực Công viên 23 Tháng 9) và kết thúc tại khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ. Trong giai đoạn đầu, dự án dự kiến xây dựng 2 ga chính, các ga còn lại sẽ được triển khai khi nhu cầu vận tải tăng lên.

Theo thiết kế, thời gian di chuyển toàn tuyến chỉ khoảng 20,3 phút, rút ngắn đáng kể so với hình thức di chuyển hiện nay vốn phụ thuộc chủ yếu vào đường bộ. Khi đi vào khai thác, tuyến sẽ vận hành với 6 đoàn tàu và hoạt động khoảng 17 giờ mỗi ngày, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng giữa khu vực trung tâm và vùng ven.

Không chỉ cải thiện khả năng kết nối giao thông, dự án còn được kỳ vọng tạo ra tác động lan tỏa đến nhiều lĩnh vực. Tuyến metro này có thể góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, thúc đẩy giãn dân khỏi khu vực trung tâm, đồng thời tạo động lực phát triển cho khu đô thị du lịch biển Cần Giờ. Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết giữa TP.HCM với các khu vực lân cận cũng được xem là yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả phát triển vùng.

Ở góc độ kinh tế, dự án được đánh giá có tính lan tỏa cao, phù hợp với tiêu chí lựa chọn của chương trình tín dụng quy mô lớn đang được xây dựng. Chương trình này có tổng quy mô tối đa lên tới 500.000 tỷ đồng, dự kiến triển khai theo hai giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 2025–2026 sẽ giải ngân khoảng 100.000 tỷ đồng với mức lãi suất ưu đãi. Phần vốn còn lại sẽ được phân bổ trong giai đoạn 2027–2030, tùy thuộc vào tiến độ triển khai và nhu cầu thực tế của các dự án. Nếu được đưa vào danh mục, tuyến metro Bến Thành – Cần Giờ sẽ có cơ hội tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí thấp hơn, qua đó giảm áp lực tài chính cho nhà đầu tư và tăng khả năng hoàn thành đúng tiến độ.

Trước đó, dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, với mục tiêu đưa vào vận hành vào năm 2028. Tiến độ này đặt ra yêu cầu cao đối với công tác tổ chức thực hiện, đòi hỏi các đơn vị liên quan phải phối hợp chặt chẽ, triển khai đồng bộ các thủ tục nhằm bảo đảm tính pháp lý và không ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Theo đánh giá của UBND TP.HCM, tuyến metro Bến Thành – Cần Giờ sẽ đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách với năng lực lớn, tốc độ cao, đồng thời góp phần nâng cao an toàn giao thông và giảm tình trạng ùn tắc. Việc rút ngắn khoảng cách giữa trung tâm thành phố và khu vực Cần Giờ cũng được kỳ vọng tạo ra động lực phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao sức cạnh tranh của khu vực.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng ngày càng lớn, ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng toàn bộ, việc xây dựng các chương trình tín dụng quy mô lớn đi kèm với lựa chọn dự án phù hợp được xem là hướng đi quan trọng. Dự án metro Bến Thành – Cần Giờ vì vậy không chỉ mang ý nghĩa của một công trình giao thông, mà còn là bước thử nghiệm cho mô hình huy động vốn mới, nơi khu vực tư nhân đóng vai trò chủ đạo trong phát triển hạ tầng chiến lược.

VT