IRIS eTrike: Xe đạp điện ba bánh kín cabin – Tương lai của di chuyển đô thị bền vững

Sản phẩm này kế thừa tinh thần từ Sinclair C5 – mẫu xe điện ba bánh nổi tiếng do chú ruột của Grant Sinclair, Sir Clive Sinclair, ra mắt vào năm 1985, nhưng được nâng cấp toàn diện để phù hợp với nhu cầu di chuyển đô thị hiện đại, tập trung vào an toàn, hiệu suất và bảo vệ môi trường.

Về mặt lịch sử, IRIS eTrike được công bố lần đầu vào năm 2017 như một phiên bản hiện đại của Sinclair C5, với mục tiêu khắc phục những hạn chế như tầm nhìn kém, độ tin cậy thấp và tính thực tiễn chưa cao của mẫu xe cũ. Grant Sinclair, nhà thiết kế người Anh, đã dành nhiều năm tinh chỉnh thiết kế, từ prototype ban đầu đến phiên bản sản xuất hiện tại, nhấn mạnh vào sự kết hợp giữa công nghệ xe đạp trợ lực điện và các yếu tố lấy cảm hứng từ ngành hàng không. Xe được chế tạo theo đơn đặt hàng, với cấu trúc mô-đun dễ dàng thay thế linh kiện và bảo dưỡng qua hướng dẫn trực tuyến.

Về kết cấu, IRIS eTrike sử dụng khung liền khối bằng sợi carbon tích hợp vật liệu EPP để hấp thụ lực va chạm, đảm bảo độ cứng vững cao đồng thời tăng cường an toàn. Trọng lượng xe chỉ khoảng 65kg (bao gồm pin 7,6kg, động cơ 5kg và hệ thống HVAC 5,5kg), với tải trọng tối đa 100kg cho người lái cộng hành lý. Kích thước tổng thể là 2.760mm dài, 880mm rộng và 1.320mm cao, tạo nên hình dáng thuôn gọn, khí động học để giảm lực cản gió.

Hệ thống treo bao gồm giảm xóc khí RockShox Monarch RL kết hợp gắp sau, cùng thiết kế trọng tâm thấp giúp xe ổn định khi vào cua hoặc phanh gấp. Bánh xe gồm hai bánh trước 24x1.75 inch và bánh sau 26x1.75 inch bằng carbon, lốp Schwalbe Green Marathon chống thủng, kết hợp phanh đĩa thủy lực Shimano RT66 180mm với rotor 203mm và kẹp phanh BR-RX400 hai piston. Thiết kế này cải thiện đáng kể so với prototype 2017, vốn sử dụng khung thép chromoly và thân xe foam EPP với vỏ polymer, giúp tăng độ bền và giảm trọng lượng từ 50kg xuống mức hiện tại.

Điểm nổi bật nhất là động cơ CYC Photon Gen 2 đặt giữa, đạt mô-men xoắn tối đa 130Nm – mức cao hiếm thấy ở xe đạp trợ lực điện. Công suất động cơ linh hoạt từ 250W đến 1.000W tùy quy định thị trường, kết hợp hệ thống sang số điện tử Shimano Di2 10 tốc độ với derailleur Shimano Deore M5130 và chainring tùy chọn từ 36T đến 50T. Xe hỗ trợ chức năng đảo chiều ẩn sau lưng người lái để dễ dàng xoay sở ở không gian hẹp. IRIS eTrike đạt tốc độ tối đa hơn 48km/h, phạm vi di chuyển hơn 80km mỗi lần sạc (tùy thuộc vào địa hình, trọng lượng và mức trợ lực), và khả năng leo dốc lên đến 30%. So với phiên bản 2017 chỉ đạt phạm vi 48km và tốc độ 25-48km/h tùy mô hình, phiên bản hiện tại đã nâng cấp đáng kể về hiệu suất, đặc biệt với cảm biến mô-men xoắn tiên tiến theo chuẩn EN15194.

Nguồn năng lượng là pin lithium-ion tháo rời dung lượng 1,3kWh, sử dụng cell Samsung 50S 21700 (20Ah), với BMS hỗ trợ xả đỉnh 130A. Bộ sạc nhanh 4,5A cho phép sạc từ 20% lên 100% trong khoảng 3,5 giờ. Pin kết nối không dây với ứng dụng CYC trên iOS và Android để điều chỉnh cài đặt. Ngoài ra, xe có pin phụ Shimano 3,7Wh cho hệ thống sang số điện tử.

Hệ thống lái sử dụng dây Bowden kết hợp hình học Ackermann, thay thế ghi đông truyền thống bằng tay xoay kiểu bộ điều khiển máy bay, với nút bấm tích hợp cho đèn báo, đèn pha và chuyển số. Vị trí lái điều chỉnh linh hoạt cho người cao từ 150-195cm, với ghế EPP ergonomics có ba mức ngả lưng và pivot phía trước để tiếp cận pin. Khoang lái được ví như buồng lái máy bay thu nhỏ, với mái che acrylic cấp hàng không, mở khóa RFID không chìa, và hệ thống HVAC siêu nhỏ (450W, 1.535 Btu) tích hợp lọc HEPA kết hợp than hoạt tính để tạo "bong bóng không khí sạch", lọc bụi mịn, khí thải và dị ứng nguyên. Màn hình cảm ứng trung tâm 12 inch hiển thị camera 360° (góc rộng 120° trước/bên, 170° sau), GPS, Wi-Fi, điều khiển giọng nói và ADAS bao gồm cảnh báo lệch làn, va chạm phía trước. Hệ thống đèn LED toàn diện với đèn pha Supernova Mini 3 (500 lumens), đèn báo rẽ và đèn phanh COB RGB. Khoang hành lý phía sau đạt 180 lít, khóa an toàn, cộng thêm glovebox và tùy chọn móc kéo xe kéo.

IRIS eTrike có hai tùy chọn màu Carbon Silver và Carbon Black, giá khởi điểm 10.000 bảng Anh (khoảng 352 triệu đồng), dự kiến giao hàng từ quý 1/2026, ưu tiên đơn đặt trước. Xe được phân loại là EAPC, cho phép sử dụng trên đường và làn xe đạp mà không cần bằng lái (từ 14 tuổi trở lên). Sản phẩm này không chỉ mang tính cách mạng về di chuyển cá nhân mà còn góp phần giảm tắc nghẽn đô thị và ô nhiễm, nhờ khả năng tiếp cận làn xe đạp, chi phí vận hành thấp và không khí thải. IRIS eTrike đại diện cho tương lai của giao thông đô thị bền vững, kết hợp sự tiện nghi của ô tô nhỏ với tính linh hoạt của xe đạp điện.

L.T (t/h)