Khẳng định thông điệp Việt Nam luôn đồng hành cùng các sứ mệnh cao cả của Liên hợp quốc

Trong đó, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 tiếp tục khẳng định sự coi trọng của Việt Nam với Liên hợp quốc, đồng thời phản ánh sự đóng góp tích cực, chủ động và trách nhiệm của Việt Nam vào những nỗ lực chung của Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế.

Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81: Khôi phục niềm tin vào chủ nghĩa đa phương

Chính thức được thành lập vào ngày 24/10/1945, Liên hợp quốc là diễn đàn đa phương toàn cầu để các nước đối thoại, thương lượng, thúc đẩy đồng thuận và phối hợp giải quyết các vấn đề chung như hòa bình, an ninh, biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, quyền con người, giải trừ quân bị, khủng hoảng nhân đạo, y tế và bình đẳng giới.

Từ 51 quốc gia thành viên khi mới được thành lập, Liên hợp quốc hiện đã có 193 quốc gia thành viên và một hệ thống tổ chức toàn diện, trong đó Đại hội đồng Liên hợp quốc là một trong 6 cơ quan chính của Liên hợp quốc, là cơ quan thảo luận và hoạch định chính sách mang tính đại diện bao trùm nhất của Liên hợp quốc, bao gồm tất cả 193 quốc gia thành viên.

Sau 81 năm hình thành và phát triển, Liên hợp quốc đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, dấu ấn đậm nét trong đời sống chính trị-an ninh và phát triển của thế giới, trong đó nổi bật nhất là Liên hợp quốc luôn đóng vai trò trung tâm trong duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Trong 81 năm qua, đã có hơn 100 Công ước và khoảng 580 Điều ước quốc tế đa phương quan trọng trong nhiều lĩnh vực được ký kết, tạo khuôn khổ chung cho việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Những năm gần đây, dù bối cảnh thế giới có nhiều chuyển biến phức tạp, đặt Liên hợp quốc đứng trước những thách thức, song đại đa số các nước vẫn công nhận vai trò không thể thay thế của Liên hợp quốc, ủng hộ Liên hợp quốc trong việc tập trung ưu tiên ngăn ngừa và giải quyết xung đột, gìn giữ và kiến tạo hòa bình; ứng phó với các khủng hoảng nhân đạo; thúc đẩy thực hiện Chương trình Nghị sự 2030, các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), ứng phó với biến đổi khí hậu; thúc đẩy quyền con người, bình đẳng giới và quản trị các công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo; triển khai “Hiệp ước vì tương lai” cùng “Hiệp ước số toàn cầu” và “Tuyên bố về các thế hệ tương lai”. Các văn kiện này được thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh Tương lai (tháng 9/2024) nhằm tăng cường hợp tác đa phương và thúc đẩy cải tổ quản trị toàn cầu; Đồng thời cải tổ hệ thống quản trị toàn cầu và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính Liên hợp quốc thông qua thúc đẩy sáng kiến UN80 (là sáng kiến do Tổng Thư ký Antonio Guterres khởi xướng tháng 3/2025) nhằm cải tổ Liên hợp quốc theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm chồng chéo, sử dụng tốt nguồn lực và nâng cao năng lực thực hiện các nhiệm vụ được các quốc gia thành viên giao phó.

Vào tháng 9 hàng năm, các vị Nguyên thủ và Lãnh đạo các quốc gia thành viên Liên hợp quốc họp tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Hoa Kỳ để bắt đầu phiên thảo luận của Khóa họp thường niên Đại hội đồng Liên hợp quốc. Các thành viên Đại hội đồng đều bình đẳng, không phân biệt quốc gia lớn hay nhỏ, mỗi quốc gia thành viên đều được một phiếu bầu. Hàng năm, Đại hội đồng bầu ra Chủ tịch các Khóa họp thường niên với nhiệm kỳ 1 năm.

Năm nay, Phiên thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 diễn ra tại New York, Hoa Kỳ từ ngày 22 đến 28/9/2026 với chủ đề: “Khôi phục niềm tin, kiến tạo chuyển đổi: Một Liên hợp quốc mang lại lợi ích cho tất cả các nước”. Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đánh giá, trong bối cảnh thế giới tiếp tục biến động rất sâu sắc, chủ đề của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 rất phù hợp và kịp thời. Đó là việc khôi phục niềm tin vào Liên hợp quốc, vào chủ nghĩa đa phương, và vào khả năng các quốc gia duy trì đối thoại, hợp tác, tôn trọng những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, tôn trọng lẫn nhau, và cùng nhau giải quyết những vấn đề chung. Niềm tin đó phải được củng cố bằng việc thực hiện các cam kết và bằng những kết quả cụ thể, thiết thực trên thực tế. Điều này càng có ý nghĩa khi bản thân Liên hợp quốc cũng đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Sáng kiến UN80 tiếp tục được triển khai, hướng đến một hệ thống Liên hợp quốc tinh gọn, gắn kết và hiệu quả hơn.

Việt Nam tích cực, chủ động và đóng góp trách nhiệm tại Liên hợp quốc

Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc vào ngày 20/9/1977, trở thành quốc gia thành viên thứ 149 của tổ chức này. Việc chính thức gia nhập tổ chức toàn cầu lớn nhất này đã mở ra chương mới trong quan hệ của Việt Nam với thế giới.

Sau gần 50 năm, quan hệ Việt Nam-Liên hợp quốc tiếp tục phát triển tích cực, ngày càng đi vào chiều sâu, không ngừng được củng cố và tăng cường. Liên hợp quốc đã luôn đồng hành cùng Việt Nam từ giai đoạn tái thiết đất nước, phục hồi sau chiến tranh, đến thời kỳ phá thế bao vây cấm vận và từng bước hội nhập quốc tế.

Sự tham gia của Việt Nam tại Liên hợp quốc và sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam đã tạo ra những đòn bẩy và cung cấp nguồn lực quan trọng để Việt Nam tiến hành công cuộc đổi mới và mở ra cánh cửa hội nhập quốc tế. Sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ với nhiều thành tựu nổi bật, được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Việt Nam được đánh giá là hình mẫu thành công trong thực hiện các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ (MDGs) của thế giới, hoàn thành mục tiêu xóa đói giảm nghèo trước thời hạn 10 năm. Việt Nam cũng luôn đi đầu trong triển khai sáng kiến Một Liên hợp quốc thống nhất hành động của các tổ chức Liên hợp quốc ở Việt Nam, tham gia tích cực vào các ưu tiên lớn của Liên hợp quốc về hòa bình, phát triển và bảo đảm quyền con người.

Tham gia vào Liên hợp quốc, Việt Nam cũng đã ghi những dấu ấn sâu đậm là một thành viên ngày càng chủ động, tích cực, đóng góp ngày càng thực chất, sâu rộng cả về ý tưởng, con người, nguồn lực trên tất cả các lĩnh vực hoạt động trụ cột của Liên hợp quốc về gìn giữ hòa bình, an ninh và hợp tác phát triển.

Dấu ấn nổi bật phải kể đến là việc Việt Nam hai lần trúng cử làm thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, vào các nhiệm kỳ 2008-2009 và 2020-2021. Trong hai nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Việt Nam đã đề xuất nhiều sáng kiến, giải pháp cho các vấn đề toàn cầu, như sáng kiến Ngày quốc tế phòng, chống dịch bệnh 27/12; thành lập Nhóm bạn bè Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982; giải quyết hậu quả bom mìn, bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu trong xung đột; thúc đẩy hợp tác giữa Liên hợp quốc và ASEAN…

Việt Nam hiện đang đảm nhiệm nhiều trọng trách quốc tế, được ghi nhận, đánh giá cao như: Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11 (năm 2026); Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2026-2028); Thành viên Ủy ban Luật pháp quốc tế (nhiệm kỳ 2023-2027) và nhiều cơ quan điều hành của UNESCO; lần đầu tiên có đại diện là Thẩm phán Tòa án Luật Biển quốc tế (ITLOS) (nhiệm kỳ 2026-2035).

Mới đây nhất, ngày 4/9/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” giai đoạn 2027-2036, với 103 nước đồng bảo trợ. Đây là sáng kiến do Việt Nam đề xuất, đánh dấu vai trò, vị thế và đóng góp thiết thực của Việt Nam trong thúc đẩy văn hóa vì phát triển bền vững. Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, sáng kiến này một lần nữa khẳng định đối ngoại đa phương là một kênh rất thiết thực để chuyển tải những ưu tiên phát triển của Việt Nam, đồng thời kết nối những ưu tiên đó với các mối quan tâm chung của thế giới. Với dấu mốc này, Việt Nam cũng ngày càng khẳng định những bước chuyển chiến lược của nền ngoại giao đa phương: từ tham gia sang chủ động đóng góp và kiến tạo, gắn kết nhịp nhàng giữa ưu tiên phát triển quốc gia với các chương trình nghị sự lớn của thế giới.

Hiện Việt Nam đang tiếp tục ứng cử vào Hội đồng Kinh tế-Xã hội của Liên hợp quốc (ECOSOC) (nhiệm kỳ 2030-2032), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2032-3033, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 91 (năm 2036).

Việt Nam cũng tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Kể từ năm 2014 đến nay, Việt Nam đã triển khai gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Việt Nam đang cùng Liên hợp quốc hoàn tất khung hợp tác phát triển bền vững giai đoạn 2027-2031 (CF) và các chương trình quốc gia (CPD) với các cơ quan thuộc hệ thống Liên hợp quốc như Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) để tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong giai đoạn phát triển mới.

Khẳng định thông điệp Việt Nam sẵn sàng chung tay hành động vì một thế giới tốt đẹp hơn

Chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lần này là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc trước hết khẳng định sự coi trọng của Đảng và Nhà nước ta đối với chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc. Đây cũng là sự thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại diễn đàn đa phương lớn nhất thế giới càng có ý nghĩa khi năm nay là năm đầu tiên Việt Nam triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, mở đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Trong giai đoạn mới, đối ngoại và hội nhập quốc tế lần đầu tiên được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”; yêu cầu lớn đặt ra là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mở thêm cơ hội hợp tác, kết nối Việt Nam sâu rộng hơn với những dòng chảy phát triển mới của thế giới, đồng thời nâng tầm đóng góp của Việt Nam cho nền chính trị toàn cầu, nền kinh tế thế giới và nền văn minh nhân loại.

Đặc biệt, tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh thông điệp về củng cố lòng tin và cùng chung tay hành động để những chuyển dịch lớn của thế giới mở ra thêm cơ hội cho hòa bình, hợp tác và phát triển, hướng tới một trật tự quốc tế công bằng và nhân văn hơn. Đây là thông điệp từ một dân tộc đã trải qua hàng thập kỷ chiến tranh, chia cắt, nên thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập và tự chủ. Đây cũng là thông điệp của một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trong khi đó, Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc Pauline Tamesis đánh giá, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 truyền đi một thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng về tầm quan trọng mà Việt Nam dành cho Liên hợp quốc cũng như chủ nghĩa đa phương, vào thời điểm hợp tác quốc tế đang cần thiết hơn bao giờ hết.

Theo bà Pauline Tamesis, chuyến công tác này không chỉ quan trọng riêng với quan hệ đối tác Việt Nam-Liên hợp quốc, mà còn là dịp để Việt Nam đóng góp góc nhìn, kinh nghiệm và khát vọng của mình vào đối thoại toàn cầu ở một thời điểm mang tính bước ngoặt của chủ nghĩa đa phương. Theo nghĩa đó, mối quan hệ đối tác này đang ngày càng trở thành mối quan hệ hai chiều: Liên hợp quốc hỗ trợ các khát vọng phát triển của Việt Nam, còn Việt Nam đóng góp kinh nghiệm, vai trò dẫn dắt và giải pháp cho chương trình nghị sự chung của toàn cầu.

Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Liên hợp quốc mong đợi một quan hệ đối tác cùng song hành tiến bước - vừa hỗ trợ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, vừa tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp nhiều hơn nữa cho hòa bình, phát triển bền vững và hợp tác quốc tế.

Theo TTXVN