Khe Sanh (Quảng Trị) – Nơi mỗi hạt cà phê mang trong mình 'linh hồn' của đất và người

Hôm nay (27/7), trong một không gian đặc biệt Hoàng thành Thăng Long và trong dịp kỷ niệm ý nghĩa nhân ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, sự kiện "COFFEE MEET 2025 – Vĩ tuyến cà phê: Kể chuyện một vùng đất lửa" như một hành trình kết nối quá khứ và hiện tại thông qua hạt cà phê đặc sản đến từ Khe Sanh (Quảng Trị).

Kết nối quá khứ và hiện tại thông qua hạt cà phê đặc sản Khe Sanh

Trên vùng đất lửa Quảng Trị, nơi đạn bom từng cày nát từng tấc đất, từng triền núi, ngày nay đã hồi sinh những nông trại cà phê xanh mướt. Đó là thành quả của bàn tay, khối óc và trái tim kiên trung của những người nông dân – đặc biệt là đồng bào Bru Vân Kiều ở Khe Sanh.

Nguyễn Bích Chi-Ceo&Co-Founder của Cup'n'Care cho biết, sự kiện hôm nay không chỉ đơn thuần là một buổi trưng bày và thử nếm cà phê đặc sản, mà còn là một lời tri ân sâu sắc với thế hệ đi trước.

Sự kiện cũng là dịp để những người yêu cà phê, các chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp – du lịch – lịch sử có cơ hội thưởng thức cà phê đặc sản Khe Sanh được canh tác theo hướng hữu cơ, bền vững; tham gia cupping (thử nếm) theo chuẩn quốc tế SCA cùng chuyên gia; giao lưu với những người trẻ đang "kể chuyện bản địa" bằng chính thương hiệu Việt; tìm hiểu lịch sử Quảng Trị – vùng đất "chứng nhân" và "hồi sinh"…

"Để tạo ra điều đặc biệt phải chọn đi trên con đường rất đặc biệt"

Là người con gái Hà Nội, Nguyễn Bích Chi lặn lội vào Quảng Trị để xây dựng thương hiệu cà phê hữu cơ riêng của mình. Từ việc trồng, thu hoạch đến chế biến, phơi sấy và cuối cùng là pha chế, mỗi bước đi đều phản ánh tinh thần, sự kiên cường và mối liên kết sâu sắc của cô với mảnh đất này.

"Với hành trình khởi nguồn từ năm 2019, chúng tôi đã đồng hành cùng người nông dân Quảng Trị từ những ngày đầu cải tạo đất, từ những vườn cà phê nhỏ bé đầu tiên, để rồi hôm nay, sản phẩm của chúng tôi đã có mặt trong các bộ sưu tập cà phê đặc sản tiêu biểu của vành đai Thái Bình Dương cùng với Giải Vô địch Đông Nam Á của Farm Madam Hương, hay vinh dự nằm trong top đầu cà phê Việt Nam nhiều năm liền của Cà phê Đồi Pun", Bích Chi nói.

Lựa chọn vùng đất Hướng Phùng, Hướng Hóa trong hành trình khởi nghiệp với cây cà phê của mình là sự chọn không đi theo số đông của Nguyễn Bích Chi.

Theo Bích Chi ở Việt Nam, khi nói đến cà phê đặc sản Việt Nam người ta thường nghĩ đó là cà phê Arabica đến từ Cầu Đất của tỉnh Lâm Đồng hoặc cà phê Arabica của Sơn La được trồng ở độ cao lý tưởng trên 1.000 m, ít ai biết cà phê Arabica thơm ngon nhất nằm ở Khe Sanh - Quảng Trị. Mặt khác, so với những vùng trồng cà phê khác, bà con nông dân Hướng Phùng, Hướng Hóa khó khăn hơn rất nhiều.

"Vậy nên khi nghĩ tới việc bắt tay vào làm cà phê, tôi nghĩ tới Quảng Trị. Suy nghĩ của tôi tại thời điểm đó ngoài việc thuyết phục bà con thử phương thức canh tác hữu cơ để công ty mình có cà phê sạch mà còn có mong muốn góp phần nhỏ bé giúp đời sống của bà con nơi đây được cải thiện hơn", Bích Chi chia sẻ.

Tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương

Mục tiêu của Bích Chi và Cup'n'Care là định vị cà phê Khe Sanh thành đặc sản cao cấp, đặc biệt là đưa sản phẩm cà phê Khe Sanh vào thị trường quốc tế cũng như phát triển những sản phẩm phụ trợ; thứ hai là tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương; cuối cùng là đưa Khe Sanh trở thành điểm đến du lịch xanh, bền vững.

Mô hình du lịch trải nghiệm tại vườn cà phê hữu cơ cũng là một giải pháp để bà con nông dân có thêm thu nhập. Theo Bích Chi, trải nghiệm không chỉ đơn giản là ghé qua nhà nào đó, uống vài ly cà phê rồi mua hàng. Du lịch trải nghiệm ở đây chi tiết hơn rất nhiều, từ việc mua bảo hiểm cho du khách; dịch vụ ăn ở; trải nghiệm hái cà phê từ khâu đem về sân rửa, vớt nổi, ủ lên men, phơi cà, đảo cà phê trên sàng, xát cà, nhặt lỗi, tự tay rang cà phê và đóng gói đem về... Đó mới thực sự là du lịch trải nghiệm bền vững. Khách hàng tự tay mình làm ra hạt cà phê từ đầu tới thành phẩm mới càng hiểu giá trị của ly cà phê mà họ uống mỗi ngày.

Cup'n'Care cũng mở những lớp hướng dẫn học chế biến cà phê phi lợi nhuận cho bà con. Trong lớp học, ngoài việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và cầm tay chỉ việc cho bà con nông dân, Bích Chi cũng chia sẻ về cách mà Cup'n'Care có được những giải thưởng về cà phê để sau này chính bà con có thể tự tin gửi cà phê của nhà mình đi thi quốc tế để chứng minh chất lượng cà phê Quảng Trị. Kết quả là Quảng Trị đã có giải Vô địch Liberica Đông Nam Á vào năm 2024 (Farm Madam Hương).

Riêng đối với cà phê Khe Sanh, Bích Chi và Cup'n'Care áp dụng một phần tư mô hình Nhật Bản, trước hết đó là nguyên tắc phát triển sản phẩm: Tôn trọng bản sắc vùng trồng, kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng từ đầu vào đến tay người tiêu dùng, bán giá trị "văn hóa" chứ không bán sản phẩm. Đồng thời áp dụng đối với cà phê Khe Sanh phải có chứng nhận "Cà phê bản địa Khe Sanh" theo hướng hữu cơ, truy xuất nguồn gốc, chế biến vi sinh, chất lượng đặc sản. Có bộ nhận diện thương hiệu chuyên nghiệp từ bao bì, logo, biểu tượng vùng đất. Mỗi túi cà phê đi kèm "chuyện kể"…

"Tôi đến với Khe Sanh không phải chỉ để trồng cà phê, mà để gieo một niềm tin rằng từ vùng đất lửa, chúng ta có thể làm nên những 'hạt vàng' mang hương vị Việt Nam ra thế giới. Hãy cùng biến Khe Sanh không chỉ là địa danh lịch sử mà còn là biểu tượng của cà phê bản địa, của du lịch bền vững và của một Việt Nam biết kể chuyện bằng chính giá trị của mình", Bích Chi chia sẻ.

Theo Chinhphu.vn