Lâm Đồng siết phòng, chống hàng giả trên không gian mạng

Hàng giả ngày càng tinh vi trên môi trường số

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường Lâm Đồng cơ bản ổn định, song tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả vẫn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, các đối tượng vi phạm không còn tập trung tại các chợ hay cửa hàng truyền thống mà chuyển mạnh sang hoạt động trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các dịch vụ chuyển phát.

Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lâm Đồng, thay vì hình thành các đường dây lớn, hoạt động vi phạm chủ yếu diễn ra tại các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ với lượng hàng hóa không nhiều nhưng phân tán trên địa bàn rộng. Hình thức này khiến việc phát hiện, kiểm tra và xử lý gặp nhiều khó khăn.

Các mặt hàng có nguy cơ cao gồm mỹ phẩm, thực phẩm đông lạnh, quần áo, giày dép, linh kiện điện tử, đồ gia dụng, thuốc lá điện tử, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Đây đều là những sản phẩm dễ vận chuyển, dễ cất giấu và tiêu thụ nhanh.

Nhiều đối tượng sử dụng tài khoản cá nhân hoặc các hội, nhóm kín trên mạng xã hội để quảng bá, chào bán hàng hóa. Sau khi chốt đơn, việc giao nhận được thực hiện tại nhiều địa điểm khác nhau hoặc thông qua dịch vụ giao hàng nhanh, gây khó khăn cho công tác truy vết nguồn gốc và xác định chủ thể vi phạm.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng Phan Văn Tuyên, một số đối tượng còn lợi dụng hình thức ký gửi hàng hóa, thường xuyên thay đổi thời gian, địa điểm giao nhận hoặc giả danh nhân viên giao hàng nhằm che giấu hoạt động vận chuyển. Khi bị phát hiện, hàng hóa nhanh chóng bị tẩu tán, tài khoản bán hàng bị xóa hoặc đổi tên, thậm chí bố trí người cảnh giới để né tránh lực lượng chức năng.

Trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng của tỉnh đã kiểm tra 2.065 vụ, xử lý vi phạm hành chính 1.819 vụ với tổng số tiền xử phạt gần 23,9 tỷ đồng. Giá trị hàng hóa vi phạm ước hơn 3,29 tỷ đồng; 66 vụ với 93 đối tượng đã bị khởi tố. Riêng lực lượng Quản lý thị trường phát hiện, xử lý 720 vụ, xử phạt hơn 5,7 tỷ đồng và tịch thu hàng hóa trị giá trên 2,2 tỷ đồng.

Chung tay xây dựng "lá chắn" chống hàng giả

Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh phát triển nhưng cũng khiến hàng giả, hàng nhái có thêm "đất sống". Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, mở rộng hoạt động kiểm tra từ thị trường truyền thống sang không gian mạng.

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên, năng lực đấu tranh với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ và môi trường số vẫn còn những hạn chế. Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa một số đơn vị chưa thật sự đồng bộ; Ban Chỉ đạo 389 cấp xã ở một số địa phương chưa phát huy đầy đủ vai trò nắm bắt tình hình từ cơ sở.

Đáng chú ý, thời điểm tổng hợp báo cáo chỉ có 32/124 đơn vị cấp xã gửi kết quả triển khai, cho thấy việc cập nhật thông tin, dữ liệu phục vụ quản lý thị trường vẫn còn nhiều khoảng trống.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Lâm Đồng đang đề xuất xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và phần mềm báo cáo dùng chung kết nối từ cấp xã đến cấp tỉnh. Hệ thống sẽ hỗ trợ nhận diện nhanh tài khoản, mặt hàng, phương thức giao dịch và địa bàn có dấu hiệu vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm tra, xử lý trên môi trường số.

Trong 6 tháng cuối năm, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các website bán hàng, tập trung vào các nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thiết bị điện tử và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Trước xu hướng hàng giả ngày càng tinh vi và dịch chuyển mạnh lên không gian mạng, cuộc chiến chống hàng giả không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng. Để bảo vệ thị trường và quyền lợi người tiêu dùng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, các nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp vận chuyển, đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và chính người tiêu dùng.

Mỗi lựa chọn mua sắm có trách nhiệm, mỗi lần kiểm tra nguồn gốc sản phẩm trước khi giao dịch trực tuyến sẽ góp phần thu hẹp "đất sống" của hàng giả, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Hoàng Phương (t/h)