Lưu ý cho doanh nghiệp Việt khi EU 'siết' quy định về môi trường

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức, từ ngày 27/9/2026, các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi xanh chính thức được áp dụng tại các nước thành viên. Đây là nội dung của Chỉ thị (EU) 2024/825 về trao quyền cho người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi xanh (Empowering Consumers for the Green Transition - ECGT/EmpCo). Quy định được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng “greenwashing” (tẩy xanh), đồng thời yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin môi trường rõ ràng, cụ thể và có cơ sở chứng minh.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc hạn chế các tuyên bố môi trường chung chung như “thân thiện với môi trường”, “thân thiện với hệ sinh thái”, “xanh”, “bền vững” hoặc các tuyên bố tương tự nếu doanh nghiệp không có căn cứ phù hợp để chứng minh. Đặc biệt, các tuyên bố như “trung hòa khí hậu” hoặc “trung hoà carbon” dựa chủ yếu vào việc bù trừ phát thải (carbon offsetting) có thể thuộc nhóm hành vi bị cấm theo quy định mới.

EU cũng tăng cường kiểm soát việc sử dụng nhãn, logo và chứng nhận về tính bền vững. Doanh nghiệp không được tự tạo các nhãn “xanh” để tạo ấn tượng rằng sản phẩm đã được chứng nhận về môi trường nếu không dựa trên một hệ thống chứng nhận phù hợp hoặc không được cơ quan có thẩm quyền thiết lập. Bên cạnh đó, các tuyên bố liên quan đến độ bền, khả năng sửa chữa và thời gian sử dụng của sản phẩm cũng phải chính xác và có thể kiểm chứng.

Các quy định mới có ý nghĩa đặc biệt đối với hàng hóa xuất khẩu vào EU, nhất là các ngành dệt may, da giày, thực phẩm, cà phê, điện tử, đồ gia dụng, bao bì, gỗ và sản phẩm tiêu dùng. Mặc dù trách nhiệm pháp lý trực tiếp trong nhiều trường hợp thuộc về nhà bán lẻ hoặc doanh nghiệp kinh doanh tại EU nhưng các yêu cầu về dữ liệu và bằng chứng về tính bền vững nhiều khả năng sẽ được chuyển xuống các nhà sản xuất và nhà cung cấp ngoài EU.

Để chủ động thích ứng, Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần rà soát toàn bộ các tuyên bố liên quan đến môi trường trên bao bì, nhãn hàng, website, catalogue, quảng cáo và các nền tảng thương mại điện tử; xác định rõ cơ sở và tài liệu chứng minh cho từng tuyên bố.

Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra tính hợp lệ của các chứng nhận và nhãn môi trường đang sử dụng, đồng thời chủ động trao đổi với các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và khách hàng EU về yêu cầu hồ sơ, chứng nhận và dữ liệu cần cung cấp. Đối với các doanh nghiệp sản xuất theo đơn hàng hoặc nhãn hàng riêng cho các hệ thống bán lẻ lớn tại Đức, việc thống nhất trước với đối tác về yêu cầu tuyên bố về tính bền vững và trách nhiệm cung cấp bằng chứng là đặc biệt cần thiết.

Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức khẳng định, việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro bị khiếu nại, yêu cầu thay đổi bao bì hoặc quảng cáo, thu hồi sản phẩm và ảnh hưởng đến quan hệ với khách hàng, mà còn nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường EU và duy trì lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng xanh.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ