Mở rộng niêm yết FDI, tăng sức bật cho thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường đang đứng trước nhiều cơ hội mới

Đó là vấn đề được đặt ra tại hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" diễn ra ngày 28/7 với sự tham dự của đại diện UBCKNNN (UBCKNN), Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) cùng nhiều tổ chức tài chính, đơn vị tư vấn chuyên ngành.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNNN chia sẻ, thị trường chứng khoán Việt Nam đang từng bước tiến gần mục tiêu nâng hạng. Song song với quá trình này, nhiều quỹ đầu tư, định chế tài chính và dòng vốn quốc tế cũng đã hoàn tất các bước chuẩn bị để tham gia thị trường Việt Nam.

Đáng chú ý, ông Hoàng Văn Thu cho biết, các định chế tài chính lớn như Vanguard, Blackstone, UBS, Morgan Stanley... đã hoàn thành chuẩn bị kỹ thuật để đầu tư vào Việt Nam thông qua các công ty chứng khoán như SSI và VCI. Đây là tín hiệu tích cực, tạo kỳ vọng về khả năng thu hút thêm dòng vốn quốc tế trong thời gian tới.

Ông Hoàng Văn Thu cũng nhấn mạnh UBCKNN đang nỗ lực hoàn thiện Thông tư số 08 thay thế 3 thông tư sửa đổi, bổ sung trước đây. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài sẽ được giao dịch thông qua môi giới toàn cầu, góp phần giảm thủ tục, tiết kiệm chi phí và tiệm cận thông lệ quốc tế.

"Cùng với việc hoàn thiện cơ chế giao dịch, hệ thống thanh toán cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục được cải thiện, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nước ngoài. Đồng thời, việc sửa đổi Luật Đầu tư cũng hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận cho nhà đầu tư và từng bước tháo gỡ các rào cản trên thị trường chứng khoán. Hi vọng thanh khoản và tỷ lệ sở hữu nước ngoài sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới", ông Hoàng Văn Thu nhấn mạnh.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, ông Hoàng Văn Thu cũng chỉ ra thực tế số lượng doanh nghiệp FDI niêm yết hiện vẫn rất hạn chế. Theo thống kê của UBCKNN, kể từ khi thị trường chứng khoán hoạt động đến nay chỉ có 11 doanh nghiệp FDI niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, trong đó hiện chỉ còn 10 doanh nghiệp trên gần 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch của toàn thị trường.

Quy mô của nhóm doanh nghiệp này cũng còn khá nhỏ. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn điều lệ đạt 12.629 tỷ đồng, tổng tài sản đạt 44.696 tỷ đồng, chỉ tương ứng 0,15% vốn điều lệ và 0,48% tổng tài sản toàn thị trường. Đáng chú ý, từ năm 2017 đến nay có bốn doanh nghiệp FDI chuyển đổi thành công ty đại chúng nhưng chưa phát sinh thêm trường hợp niêm yết hoặc đăng ký giao dịch mới.

Theo ông Hoàng Văn Thu, kết quả rà soát của UBCKNN cho thấy vẫn còn nhiều điều kiện và cam kết cần được giải quyết trước khi doanh nghiệp FDI có thể tham gia thị trường chứng khoán. Trong đó, các doanh nghiệp từng hưởng ưu đãi về thuế hoặc có cam kết với chính quyền địa phương cần hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ trước khi niêm yết.

Ngoài ra, các doanh nghiệp thực hiện dự án PPP, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chịu điều chỉnh bởi các cam kết quốc tế hoặc nhà đầu tư thực hiện dự án thông qua đấu thầu cũng phải rà soát đầy đủ các điều kiện liên quan. Đặc biệt, cần lưu ý những ràng buộc về chuyển nhượng vốn trong các hợp đồng đã ký với Chính phủ.

Ông Hoàng Văn Thu nhấn mạnh doanh nghiệp FDI cũng như các đơn vị tư vấn cần đặc biệt quan tâm đến các nhóm điều kiện này để xây dựng lộ trình tham gia thị trường chứng khoán phù hợp, góp phần tháo gỡ các rào cản và mở rộng cơ hội niêm yết trong thời gian tới.

Góc nhìn từ Nhật Bản: Thị trường vốn mở ra dư địa hợp tác mới

Ngài Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam chia sẻ góc nhìn về quan hệ hợp tác kinh tế, đầu tư giữa hai quốc gia, đồng thời đánh giá thị trường vốn sẽ là một trong những lĩnh vực có nhiều dư địa để tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản với Việt Nam.

Theo Đại sứ Ito Naoki, Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục là những đối tác tin cậy, cùng hướng tới mục tiêu hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững. Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản đầu năm nay, lãnh đạo hai nước đã thống nhất mở rộng hợp tác ở nhiều lĩnh vực chiến lược như năng lượng, khoáng sản quan trọng, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, không gian và nông nghiệp. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư dài hạn, trong đó thị trường tài chính và thị trường vốn giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Đại sứ Nhật Bản cũng khẳng định Chính phủ Nhật Bản ủng hộ các cải cách của Việt Nam nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện năng suất và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Cùng với đó, các doanh nghiệp và tổ chức tài chính Nhật Bản cam kết tiếp tục đồng hành với Việt Nam thông qua nhiều sáng kiến, trong đó có các chương trình hỗ trợ phát triển thị trường vốn của JICA và sự hợp tác lâu dài giữa SSI, Daiwa cùng nhiều định chế tài chính của Nhật Bản.

Theo Đại sứ Ito Naoki, ngày càng nhiều doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng hoạt động tại Việt Nam và quan tâm tới khả năng huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán, bao gồm phương án niêm yết ngay tại Việt Nam. Sự tham gia của các doanh nghiệp FDI sẽ góp phần đa dạng hóa cơ hội đầu tư, tăng thanh khoản, nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp, minh bạch thông tin và củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả cơ hội này, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, hoàn thiện hạ tầng, rút ngắn quy trình phê duyệt và xây dựng môi trường pháp lý ổn định, có thể dự báo.

Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài SSI cho rằng, cơ cấu dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp hơn khi dòng vốn tổ chức gia tăng, trong bối cảnh khối ngoại bán ròng và thị trường kỳ vọng xuất hiện thêm nhiều thương vụ IPO chất lượng đến từ các doanh nghiệp FDI.

Trong lĩnh vực trái phiếu doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng, xếp hạng tín nhiệm được đánh giá là công cụ quan trọng giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở độc lập để đánh giá khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của tổ chức phát hành. Khi thông tin rủi ro được minh bạch và có khả năng so sánh, thị trường sẽ có điều kiện phân bổ nguồn vốn theo chất lượng tín dụng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Phát biểu bế mạc, ông Tsutomu Hiramatsu, Giám đốc Điều hành cấp cao, Giám đốc vùng châu Á - Thái Bình Dương của Daiwa Securities Group cho rằng: Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất hay xuất khẩu của doanh nghiệp Nhật Bản mà đang trở thành thị trường chiến lược về tăng trưởng, đầu tư dài hạn và tiêu dùng nội địa. Cùng với việc mở rộng hoạt động, nhu cầu đa dạng hóa nguồn vốn của doanh nghiệp Nhật Bản cũng gia tăng, trong đó thị trường vốn Việt Nam được đánh giá là kênh huy động nhiều tiềm năng. Đại diện Daiwa cho rằng niêm yết tại Việt Nam không chỉ phục vụ mục tiêu huy động vốn mà còn thể hiện cam kết gắn bó lâu dài với thị trường, đồng thời nâng cao hình ảnh, tiêu chuẩn quản trị và uy tín do

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ