Nới trần vốn ngắn hạn, nhóm ngân hàng nào hưởng lợi nhiều nhất?

Ngày 22/6/2026, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 25 với điểm đáng chú ý là điều chỉnh tăng giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ mức 30% lên 40%.

Theo đánh giá của VCBS Research, thay đổi này có thể tạo thêm khoảng 1 triệu tỷ đồng dư nợ trung và dài hạn cho nền kinh tế, qua đó mở rộng khả năng cung ứng tín dụng trong giai đoạn tới.

Nguồn vốn bổ sung được kỳ vọng sẽ tập trung vào các lĩnh vực có thời gian hoàn vốn dài như bất động sản, năng lượng tái tạo, đầu tư công và phát triển hạ tầng công nghiệp.

Cùng với đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn ngành ngân hàng được dự báo có thể đạt khoảng 17%.

Một trong những tác động được thị trường chú ý là ảnh hưởng đến biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng.

Theo phân tích, lãi suất huy động kỳ hạn dài thường ở mức cao hơn đáng kể so với các khoản tiền gửi ngắn hạn. Khi được phép sử dụng tỷ trọng vốn ngắn hạn lớn hơn cho các khoản vay trung và dài hạn, ngân hàng có thể giảm bớt áp lực huy động vốn dài hạn hoặc phát hành công cụ vốn cấp 2 với chi phí cao.

Điều này được kỳ vọng hỗ trợ cải thiện chi phí vốn và tạo dư địa bảo vệ NIM trong nửa cuối năm 2026.

Đáng chú ý, nhóm ngân hàng được đánh giá hưởng lợi rõ hơn không phải nhóm Big 4 mà là các ngân hàng triển khai sớm tiêu chuẩn Basel III.

Theo VCBS Research, các ngân hàng thuộc nhóm này gồm VIB, TCB, ACB, VPB, HDB, TPB và OCB.

Lợi thế của nhóm đến từ việc được miễn áp dụng giới hạn vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn, đồng thời có điều kiện thuận lợi hơn trong tiếp cận dư địa tăng trưởng tín dụng.

Nhờ đó, các ngân hàng có thể tối ưu cấu trúc sử dụng vốn, giảm áp lực chi phí đầu vào và chủ động hơn trong cân bằng giữa tăng trưởng và quản trị rủi ro.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng quy mô lớn gồm BID, CTG và VCB được đánh giá vẫn duy trì trạng thái an toàn khi tỷ lệ SMLR hiện phổ biến ở mức khoảng 20–25%.

Nhóm này có lợi thế từ cơ cấu huy động ổn định hơn ở các kỳ hạn dài và nền tảng vốn lớn.

Thông tư mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ hoạt động cấp tín dụng cho các lĩnh vực xây dựng, đầu tư công và các dự án hạ tầng, năng lượng.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân quy mô lớn như TCB, MBB, STB, ACB và VPB, tỷ lệ SMLR hiện duy trì quanh mức 24–27%.

Việc nâng trần được cho là mở thêm không gian tăng trưởng đối với các phân khúc có lợi suất cao như cho vay mua nhà, tài trợ dự án bất động sản và hạ tầng.

Đồng thời, nhu cầu huy động vốn dài hạn với chi phí cao cũng có thể giảm bớt.

Đối với nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, nơi tỷ trọng cho vay xây dựng và bất động sản ở mức cao và nhiều đơn vị từng tiến sát giới hạn cũ 29–30%, thay đổi mới được đánh giá sẽ góp phần tháo gỡ áp lực thanh khoản và giảm cạnh tranh huy động ở kỳ hạn dài.

Tuy nhiên, cùng với dư địa tăng trưởng tín dụng lớn hơn, yêu cầu quản trị rủi ro cũng gia tăng.

Theo đánh giá của giới phân tích, hệ thống ngân hàng hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn tiền gửi ngắn hạn dưới 12 tháng, chiếm khoảng 80–90% tổng tiền gửi, trong khi nhu cầu tín dụng của nền kinh tế tập trung nhiều ở các khoản vay trung và dài hạn.

Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc cân đối nguồn vốn và kiểm soát rủi ro thanh khoản trong thời gian tới.

VT (t/h)