Phát triển lĩnh vực công thương tự chủ, hiện đại, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trả lời phỏng vấn báo chí, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, đất nước ta đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Đây là giai đoạn mở ra nhiều thời cơ, thuận lợi lớn lao, đồng thời cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức đan xen.

Theo Thứ trưởng, với ngành Công Thương, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành công nghiệp và thương mại vẫn còn một số hạn chế, tồn tại cần sớm khắc phục như: Công nghiệp phát triển chưa đi vào chiều sâu, giá trị gia tăng còn thấp, thiếu các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp vật liệu và công nghệ nguồn; liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và khu vực FDI chưa chặt chẽ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi thông minh còn chậm. Hạ tầng và thể chế năng lượng chưa theo kịp yêu cầu phát triển, cơ cấu nguồn điện còn mất cân đối; xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu, thị trường và sản phẩm chưa đa dạng. Hạ tầng thương mại, logistics còn thiếu kết nối, chi phí cao; hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế chưa tương xứng với tiềm năng, thiếu các doanh nghiệp, ngành mũi nhọn có sức cạnh tranh và dẫn dắt trên thị trường khu vực và toàn cầu…

Trong bối cảnh đó, để tiếp tục thúc đẩy phát triển công nghiệp và thương mại, góp phần thực hiện thắng lợi, toàn diện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho biết ngành Công Thương sẽ tiếp tục quán triệt, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành các cơ chế, chính sách đồng bộ, khả thi. Tập trung hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, lấy "chuyển đổi kép" (chuyển đổi xanh và chuyển đổi số) là đột phá của đột phá, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, tháo gỡ điểm nghẽn, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Cùng với đó, ngành Công Thương sẽ đổi mới tư duy, cơ cấu lại ngành công nghiệp, thương mại theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tư nhân làm động lực chủ yếu. Tập trung phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, chiến lược và từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành mới nổi; xây dựng cơ chế phát triển doanh nghiệp dân tộc, doanh nghiệp quy mô lớn; thu hút đầu tư đồng bộ hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và logistics theo hướng hiện đại, xanh, số hóa, gắn với yêu cầu hội nhập sâu.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là nâng cấp, phát triển toàn diện chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng nhằm tăng tính tự chủ của nền kinh tế và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu; có chính sách đủ mạnh hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi của các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI; tăng tỷ lệ nội địa hóa; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị; phát triển các cụm liên kết ngành và chuỗi sản xuất khép kín.

Bên cạnh củng cố nội lực, ngành Công Thương sẽ đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng; khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; tăng cường phòng vệ thương mại hợp pháp; đa dạng hóa thị trường, nguồn cung và chuỗi cung ứng, tránh phụ thuộc vào một số ít đối tác; đổi mới xúc tiến thương mại, phát triển thương mại điện tử và kinh tế số.

Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong công nghiệp, thương mại; đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh; mở rộng dịch vụ công trực tuyến, cơ chế một cửa liên thông, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Cùng với đó, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường truyền thông chính sách, tạo đồng thuận xã hội; hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; nâng cao kỷ cương, trách nhiệm công vụ; chuyển mạnh sang hậu kiểm gắn với quản lý rủi ro, quản lý bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi.

"Trước thực tiễn đặt ra, ngành Công Thương đề xuất tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo phát triển lĩnh vực công thương theo hướng tự chủ, hiện đại, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Lấy công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng làm nền tảng vật chất quan trọng của nền kinh tế độc lập, tự chủ. Trọng tâm là đổi mới tư duy xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển; hoàn thiện không gian chính sách linh hoạt, triển khai cơ chế thí điểm có kiểm soát để tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng và huy động hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng năng lượng, công nghiệp, logistics và thương mại...", Thứ trưởng Phan Thị Thắng nhấn mạnh.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, ngành Công Thương đã có những đóng góp quan trọng, toàn diện và mang tính nền tảng đối với phát triển kinh tế – xã hội đất nước.

Trước hết, sản xuất công nghiệp phục hồi rõ nét và duy trì đà tăng trưởng khá, với tốc độ bình quân 6,1%/năm. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo -động lực trung tâm của tăng trưởng - đạt mức tăng bình quân 6,9%/năm; quy mô toàn ngành tăng gần 1,5 lần so với đầu nhiệm kỳ. Tỉ lệ nội địa hóa tiếp tục được cải thiện; nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn như điện tử, dệt may, da giày, chế biến nông sản đã hội nhập thành công, từng bước khẳng định vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong lĩnh vực năng lượng, hệ thống năng lượng quốc gia phát triển mạnh mẽ, quy mô hệ thống điện vươn lên nhóm 20 nước hàng đầu thế giới và đứng đầu khu vực Đông Nam Á. An ninh năng lượng quốc gia cơ bản được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân; cơ cấu năng lượng chuyển dịch theo hướng xanh hơn, bền vững hơn, phù hợp với xu thế toàn cầu.

Xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng nổi bật của nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,9%/năm. Kim ngạch xuất nhập khẩu liên tục xác lập các kỷ lục mới, riêng năm 2025 đạt trên 930 tỷ USD, gấp đôi so với đầu nhiệm kỳ; nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực duy trì thứ hạng cao trên thị trường thế giới. Thặng dư thương mại được giữ vững ở mức cao, đóng góp tích cực vào cân đối vĩ mô, bổ sung dự trữ ngoại hối và củng cố niềm tin thị trường.

Thị trường trong nước tiếp tục phát triển ổn định, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7,7%/năm, thực sự trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Việc bảo đảm cung ứng đầy đủ nguyên, nhiên liệu và hàng hóa thiết yếu đã giúp thị trường trong nước phát huy vai trò "bệ đỡ", hỗ trợ nền kinh tế đứng vững và phục hồi nhanh trước các cú sốc bên ngoài, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Cùng với đó, thương mại điện tử tăng trưởng trên 20%/năm, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tạo động lực quan trọng cho kinh tế số và chuyển đổi số doanh nghiệp.

Hội nhập kinh tế quốc tế được triển khai đồng bộ, thực chất và ngày càng hiệu quả. Việc tham gia 17 hiệp định thương mại tự do đã mở ra không gian thị trường gần 6 tỷ người tiêu dùng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo Chinhphu.vn