Phối hợp liên ngành kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm: Tăng cường “lá chắn” bảo vệ người tiêu dùng

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường là nguy cơ thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi gian lận thương mại ngày càng diễn biến phức tạp. Từ thực phẩm chế biến, đồ uống, thực phẩm đông lạnh cho tới các mặt hàng thiết yếu hằng ngày, nguy cơ hàng hóa không đảm bảo chất lượng len lỏi vào thị trường vẫn luôn hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng.

Theo các chuyên gia, chuỗi cung ứng thực phẩm hiện nay trải dài qua nhiều khâu như sản xuất, sơ chế, vận chuyển, bảo quản và phân phối. Chỉ cần một mắt xích bị buông lỏng quản lý cũng có thể khiến sản phẩm không bảo đảm an toàn xuất hiện trên thị trường. Vì vậy, việc phối hợp liên ngành giữa các lực lượng chức năng được xem là yếu tố then chốt nhằm kiểm soát hiệu quả an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch.

Siết chặt hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm về an toàn thực phẩm

Trong năm 2026, nhiều địa phương đã tăng cường triển khai các kế hoạch kiểm tra, hậu kiểm về an toàn thực phẩm với sự tham gia của lực lượng quản lý thị trường, công thương, y tế, nông nghiệp, công an và chính quyền địa phương. Công tác phối hợp được triển khai đồng bộ nhằm kiểm soát chặt hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm từ nguồn cung đến thị trường tiêu thụ.

Tại Thái Nguyên, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh đã chủ động triển khai nhiều kế hoạch chuyên đề theo chỉ đạo của Sở Công Thương và UBND tỉnh nhằm tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn.

Cụ thể, căn cứ Kế hoạch số 1631/KH-SCT ngày 23/3/2026 của Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên về công tác hậu kiểm an toàn thực phẩm ngành Công Thương và Kế hoạch số 2316/KH-SCT ngày 15/4/2026 triển khai “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026, Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Kế hoạch số 71/KH-QLTT để tổ chức kiểm tra diện rộng đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Các đội QLTT trực thuộc tập trung kiểm tra nhóm hàng có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm chế biến, rượu, bia, nước giải khát và các mặt hàng thiết yếu. Qua kiểm tra trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra 78 vụ việc, phát hiện và xử lý 33 vụ vi phạm.

Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính gần 300 triệu đồng. Đồng thời, lực lượng chức năng buộc tiêu hủy số hàng hóa vi phạm có trị giá gần 300 triệu đồng nhằm ngăn chặn nguy cơ thực phẩm không đảm bảo chất lượng tiếp tục lưu thông trên thị trường.

Ngoài ra, đối với chuyên đề kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, bia và nước giải khát theo Quyết định số 113/QĐ-QLTT ngày 14/4/2026, Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên đã kiểm tra 52 vụ, đạt 100% kế hoạch đề ra. Qua đó phát hiện 9 vụ vi phạm, xử phạt hành chính hơn 18 triệu đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá khoảng 13 triệu đồng.

Kết quả kiểm tra cho thấy một số cơ sở vẫn vi phạm quy định về nguồn gốc xuất xứ, điều kiện bảo quản và niêm yết hàng hóa. Nhiều trường hợp kinh doanh thực phẩm chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Hữu Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên cho biết, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, UBND tỉnh và Sở Công Thương, lực lượng QLTT tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm diễn ra “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026.

Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ được triển khai trong các đợt cao điểm mà được thực hiện thường xuyên, liên tục gắn với hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường trên địa bàn. Theo thống kê của Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên, trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra 129 vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm, xử lý 85 vụ vi phạm; tổng số tiền xử phạt hơn 758 triệu đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá gần 492 triệu đồng.

Việc tăng cường hậu kiểm thay vì chỉ tập trung kiểm tra theo thời điểm giúp nâng cao tính răn đe, đồng thời tạo chuyển biến rõ rệt trong ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm.

Tăng cường phối hợp liên ngành để xây dựng thị trường thực phẩm minh bạch

Một trong những điểm đáng chú ý trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm hiện nay là việc tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng. Thay vì hoạt động riêng lẻ như trước đây, các ngành công thương, y tế, nông nghiệp, công an và quản lý thị trường đang phối hợp đồng bộ trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Tại Thái Nguyên, Đoàn kiểm tra liên ngành số 03 được thành lập theo Quyết định số 196/QĐ-SCT ngày 22/4/2026 của Sở Công Thương đã triển khai kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.

Trong quá trình làm việc, đoàn liên ngành đã phối hợp với Ban Chỉ đạo liên ngành an toàn thực phẩm tại phường Trung Thành, phường Gia Sàng, xã Tân Cương và xã Yên Trạch nhằm nắm bắt tình hình quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026.

Qua kiểm tra thực tế tại các cơ sở kinh doanh thực phẩm, đoàn liên ngành phát hiện một cơ sở vi phạm hai hành vi gồm không niêm yết giá hàng hóa theo quy định và trưng bày quá số lượng thuốc lá cho phép tại điểm bán lẻ. Hồ sơ vi phạm sau đó được chuyển cho Đội Quản lý thị trường số 5 tiếp nhận và tham mưu xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Không chỉ tập trung vào kiểm tra, xử lý vi phạm, các lực lượng chức năng còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Nhiều hội nghị tuyên truyền được tổ chức nhằm hướng dẫn doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện đúng các quy định về an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Theo ông Lợi, trong thời gian tới lực lượng QLTT tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và vi phạm an toàn thực phẩm; đồng thời đẩy mạnh trao đổi thông tin với doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng để nâng cao hiệu quả kiểm tra, xử lý.

Các chuyên gia cho rằng, để nâng cao hiệu quả kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chức năng và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và hệ thống phân phối cũng cần được thúc đẩy nhằm kiểm soát chất lượng thực phẩm ngay từ đầu vào.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với nhiều thị trường xuất khẩu. Vì vậy, việc tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu của nông sản, thực phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Có thể thấy, với sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng chức năng cùng sự chủ động của doanh nghiệp và người dân, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm đang từng bước đạt hiệu quả tích cực. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng thị trường thực phẩm minh bạch, an toàn và phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nam Sơn