Quốc tế đánh giá cao khả năng chống chịu của nền kinh tế Việt Nam

Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê, tốc độ tăng trưởng 8,23% trong quý III/2025 đánh dấu cột mốc ấn tượng của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn đầy biến động. Kết quả này nhanh chóng được nhiều hãng tin quốc tế như Reuters trích dẫn, coi đây là minh chứng cho khả năng chống chịu của Việt Nam trước những biến động địa chính trị và thương mại toàn cầu.

Đáng nói, đà tăng trưởng diễn ra trong bối cảnh Mỹ chính thức áp thuế 20% lên phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam kể từ ngày 7/8. Tuy nhiên, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tính đến hết tháng 9 vẫn đạt hơn 680 tỷ USD, mang lại thặng dư thương mại 16,8 tỷ USD. Lạm phát duy trì ở mức 3,38%, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng mục tiêu 4,5–5%, trong khi sản xuất công nghiệp tăng 9,1% và FDI giải ngân 9 tháng đầu năm đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua.

Dù xuất khẩu tháng 9 giảm 1,7% so với tháng trước, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp sụt giảm do ảnh hưởng thuế quan từ Mỹ, nhưng xuất khẩu sang Mỹ trong 9 tháng vẫn tăng 38% so với cùng kỳ năm 2024. Các mặt hàng như cà phê, hóa chất và linh kiện điện tử ghi nhận mức tăng mạnh, bù đắp cho sự sụt giảm ở nhóm dệt may và da giày. Tổng kim ngạch xuất khẩu quý III đạt 128,57 tỷ USD, tăng 18,4%, trong khi nhập khẩu đạt 119,66 tỷ USD, tăng 20,2%, tiếp tục duy trì cán cân thương mại tích cực.

Giới phân tích quốc tế nhận định, kết quả trên phản ánh sự linh hoạt và năng lực tái cơ cấu nhanh chóng của ngành sản xuất Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, hóa chất và năng lượng tái tạo – những ngành đang hưởng lợi từ quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và các ưu đãi thuế song phương.

Theo ainvest.com (Mỹ), Việt Nam giữ được đà phục hồi nhờ ba động lực chính: dòng vốn FDI tăng trưởng ổn định, du lịch quốc tế khởi sắc, cùng với sức mua nội địa và tín dụng mở rộng tích cực. Lạm phát thấp tiếp tục tạo dư địa tiêu dùng, giúp tổng cầu trong nước duy trì ổn định.

Trang này cũng nhận định Việt Nam đang nổi lên như trung tâm năng lượng tái tạo mới của châu Á, khi chỉ số PMI sản xuất tháng 9 đạt 50,4 điểm, thể hiện tâm lý “lạc quan thận trọng” của doanh nghiệp. Dù Viện Nghiên cứu Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cảnh báo về rủi ro từ thuế chống bán phá giá và cơ chế đấu giá cạnh tranh, các nhà đầu tư vẫn đánh giá lợi thế so sánh của Việt Nam ở mức cao nhờ nguồn tài nguyên dồi dào, chi phí cạnh tranh và môi trường đầu tư ổn định.

Song song với những tín hiệu tích cực, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo tác động của thuế quan Mỹ sẽ dần lan tỏa trong quý IV/2025, khi chi phí tăng bắt đầu ảnh hưởng đến các đơn hàng xuất khẩu. IMF ước tính, mức thuế 20% có thể làm GDP giảm 0,5–0,7 điểm phần trăm, nếu không được bù đắp bằng đầu tư công và tiêu dùng nội địa.

Ngoài ra, nợ hộ gia đình tăng nhanh cũng là yếu tố đáng lưu ý. Theo NielsenIQ, chi tiêu hộ gia đình tăng 6,5% so với cùng kỳ 2024, nhưng tập trung chủ yếu vào nhu yếu phẩm, y tế và giáo dục, trong khi chi tiêu hàng xa xỉ giảm rõ rệt – cho thấy người dân đang thận trọng hơn với tài chính cá nhân.

Các tổ chức quốc tế như World Bank, ADB và OECD đều dự báo tăng trưởng Việt Nam sẽ chậm lại trong quý cuối năm, khi nhu cầu toàn cầu suy yếu và tác động thuế quan thể hiện rõ hơn. Tuy nhiên, kịch bản cơ sở vẫn cho thấy Việt Nam nằm trong nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực, với mức tăng trưởng cả năm ước đạt 6,6–7%.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bá Hùng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết, tổ chức này vừa nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam trong bản cập nhật ngày 30/9. Theo ông, động thái này xuất phát từ “nhiều chỉ báo tích cực, đặc biệt là xuất khẩu và FDI tiếp tục tăng bất chấp ảnh hưởng thuế quan”. Ông nhấn mạnh: “Mức thuế hiện nay không khiến Việt Nam chịu thiệt so với các đối tác trong khu vực, nhờ đó vẫn giữ được lợi thế cạnh tranh”.

Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Campuchia và Lào – bà Mariam Sherman, khẳng định Việt Nam đang có dư địa tài khóa dồi dào nhờ tỷ lệ nợ công thấp, tạo điều kiện để đẩy mạnh đầu tư công, vừa cải thiện hạ tầng, vừa tạo việc làm. Tuy vậy, bà cũng khuyến nghị Việt Nam cần thúc đẩy cải cách mạnh mẽ hơn, tập trung vào phát triển kinh tế xanh, nâng cao chất lượng dịch vụ công, đa dạng hóa thương mại và đầu tư vốn con người để duy trì tăng trưởng dài hạn.

Phần lớn các đánh giá quốc tế đều xem tăng trưởng 8,23% quý III/2025 là thành tựu mang tính biểu tượng, chứng minh khả năng thích ứng và phục hồi đáng nể của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang “gió ngược”. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng 8,5% cả năm, Việt Nam cần tiếp tục tái cơ cấu mô hình phát triển, giảm dần phụ thuộc vào xuất khẩu thâm dụng lao động, và chuyển dịch sang nền kinh tế dựa trên công nghệ, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Nếu tận dụng tốt cơ hội từ quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam hoàn toàn có thể bước lên vai trò chủ động trong kiến tạo chuỗi giá trị công nghiệp mới của châu Á – không chỉ là “bên hưởng lợi”, mà là nhân tố dẫn dắt xu thế phát triển khu vực trong thập kỷ tới.

VT