Siết chặt chống buôn lậu, hàng giả trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường

Qua 10 tháng năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, động vật hoang dã, thủy sản và thực phẩm có nguồn gốc động vật.

Phát hiện nhiều vi phạm trong các lĩnh vực trọng điểm

Ngày 4/11, Đoàn công tác của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia do ông Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực làm Trưởng đoàn đã làm việc với Ban Chỉ đạo 389 Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tình hình triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy, trong 10 tháng năm 2026, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu lãnh đạo Bộ chỉ đạo các cơ quan, đơn vị quán triệt, triển khai nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch và văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, từ đầu năm đến nay, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với các lực lượng chức năng xử lý 14 vụ việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, hàng thuộc danh mục cấm, nhập lậu hoặc chưa được phép lưu hành tại Việt Nam. Đồng thời, xử phạt hành chính 15 trường hợp nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và giống cây trồng không đạt yêu cầu chất lượng, với tổng số tiền gần 700 triệu đồng.

Công tác kiểm dịch thực vật, kiểm tra và giám sát an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu cũng được tăng cường, góp phần kịp thời phát hiện, xử lý các lô hàng không đáp ứng điều kiện nhập khẩu.

Đối với lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản, các đơn vị chuyên môn tập trung kiểm tra việc quản lý, truy xuất nguồn gốc lâm sản; hoạt động khai thác, nuôi nhốt, chế biến, kinh doanh động vật rừng; kiểm soát nguồn lợi thủy sản và đấu tranh với hành vi buôn bán động vật hoang dã trái pháp luật.

Trong 10 tháng, các cơ quan chức năng tại 34 tỉnh, thành phố phát hiện 1.680 vụ vi phạm, gồm 913 vụ liên quan đến động vật hoang dã và 767 vụ vi phạm về bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng tăng cường kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh giống thủy sản, thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản; kiểm soát việc mua bán, sử dụng hóa chất, kháng sinh cấm và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Qua kiểm tra, đơn vị xử phạt 4 doanh nghiệp vi phạm quy định về chất lượng sản phẩm, hàng hóa với số tiền hơn 130 triệu đồng.

Trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y, tình trạng vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật qua biên giới tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm. Tính đến ngày 20/10/2026, các lực lượng chuyên ngành tại địa phương phối hợp xử lý 87 vụ vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật nhập lậu; tiêu hủy 3.720 quả trứng gia cầm, 1.523 con động vật và 23.965 kg sản phẩm động vật nhập lậu.

Nhận diện nguy cơ, khắc phục những bất cập trong quản lý

Bên cạnh kết quả đạt được, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra nhiều nguy cơ vi phạm cần tập trung kiểm soát.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, hoạt động vận chuyển trái phép động vật và sản phẩm động vật qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp. Hàng hóa vi phạm chủ yếu là trứng gia cầm, động vật và sản phẩm động vật, tiềm ẩn nguy cơ mang mầm bệnh, không bảo đảm điều kiện kiểm dịch và an toàn thực phẩm.

Đối với lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, tình trạng kinh doanh giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc vẫn tiềm ẩn. Đặc biệt, hành vi xâm phạm quyền đối với giống cây trồng được bảo hộ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh giống.

Trong khi đó, lĩnh vực chất lượng, chế biến và phát triển thị trường còn xuất hiện các vi phạm về ghi nhãn hàng hóa, chất lượng sản phẩm, hàng nhập khẩu không phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, hồ sơ quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Một trong những khó khăn được các đơn vị phản ánh là hoạt động sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, phân tán, gây trở ngại cho công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc. Tình trạng lạm dụng hóa chất, kháng sinh, chất cấm trong trồng trọt, chăn nuôi và sản xuất, kinh doanh nông sản chưa được kiểm soát toàn diện.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Đức Đông ghi nhận những kết quả Ban Chỉ đạo 389 Bộ Nông nghiệp và Môi trường đạt được trong triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm quản lý nhà nước chuyên ngành. Đồng thời, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và năng lực thực thi công vụ.

"Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ cần chủ động phối hợp với lực lượng chức năng đánh giá tình hình, nhận diện những vấn đề nổi cộm, phức tạp; tập trung kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, giống vật nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, hóa chất, kháng sinh và các sản phẩm nông, lâm, thủy sản; tăng cường kiểm tra tại khu vực biên giới, cửa khẩu, địa bàn trọng điểm, các tuyến vận chuyển và cơ sở thu gom, chế biến, kinh doanh hàng hóa".

"Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần tiếp tục đổi mới theo hướng thiết thực, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, doanh nghiệp và người dân; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong phát hiện, tố giác hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ", ông Trần Đức Đông nhấn mạnh.

Nguyễn Kiên