Siết chặt quản lý thị trường dược phẩm: Nâng cao năng lực kiểm nghiệm để ngăn chặn thuốc giả

Hơn 1.000 cơ sở vi phạm bị phát hiện

Giai đoạn 2021 - 2025, hoạt động quản lý dược trên địa bàn tỉnh đối mặt với nhiều áp lực khi số lượng cơ sở hành nghề dược tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa. Từ tháng 7/2025, sau khi sáp nhập tỉnh, quy mô quản lý tiếp tục mở rộng cả về diện tích lẫn dân số, kéo theo yêu cầu cao hơn đối với công tác thanh tra, giám sát thị trường thuốc.

Theo ông Hoàng Viết Nam Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng, ngành y tế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như cải cách hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và liên thông dữ liệu nhằm duy trì hiệu quả công tác quản lý dược. Nhờ đó, chất lượng thuốc từ khâu sản xuất đến phân phối cơ bản được kiểm soát, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

Tuy nhiên, qua công tác thanh tra, nhiều vi phạm vẫn được phát hiện như: niêm yết giá thuốc chưa đầy đủ, dược sĩ phụ trách chuyên môn vắng mặt nhưng không thực hiện ủy quyền, kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, để lẫn thực phẩm chức năng với thuốc chữa bệnh.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Sở Y tế tỉnh đã thực hiện 403 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 1.541 lượt cơ sở sản xuất, bán buôn và bán lẻ thuốc; phát hiện 1.070 cơ sở vi phạm, xử phạt hành chính hơn 2,8 tỷ đồng. Riêng quý I/2026, ngành y tế kiểm tra 51 cơ sở hành nghề y dược và tiêm chủng dịch vụ, phát hiện 34 cơ sở vi phạm, xử phạt gần 850 triệu đồng, đồng thời chuyển 3 hồ sơ sang Công an tỉnh để phối hợp xử lý.

Áp lực lớn từ thuốc giả trên môi trường mạng

Bên cạnh thị trường truyền thống, hoạt động mua bán thuốc qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đang trở thành thách thức lớn đối với cơ quan quản lý.

Bà Lê Thị Thảo (phường Xuân Hương - Đà Lạt) chia sẻ, điều khiến người dân lo ngại nhất hiện nay là nguy cơ mua phải thuốc giả, thuốc kém chất lượng. Người dân mong muốn các cơ quan chức năng tăng mức xử phạt, siết chặt quản lý từ nguồn cung và xử lý nghiêm tình trạng bán thuốc lậu trên không gian mạng.

Đại diện một nhà thuốc tại khu vực Đà Lạt cũng cho biết, chỉ trong thời gian ngắn đã xuất hiện hơn 200 trang mạng xã hội giả danh các nhà thuốc uy tín để lừa đảo, kinh doanh thuốc không bảo đảm chất lượng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của các cơ sở kinh doanh chân chính.

Nâng cao năng lực kiểm nghiệm để đáp ứng yêu cầu mới

Theo ngành y tế, khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực kiểm nghiệm thuốc. Trong khi thị trường dược phẩm ngày càng đa dạng và xuất hiện nhiều loại thuốc công nghệ cao, hệ thống kiểm nghiệm vẫn còn thiếu hụt nhân lực chuyên môn sâu và trang thiết bị hiện đại.

Việc kiểm nghiệm mẫu để phát hiện thuốc giả, thuốc kém chất lượng hiện còn mất nhiều thời gian, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới. Đặc biệt, hạ tầng kỹ thuật hiện nay chưa đồng bộ để kiểm nghiệm các dược phẩm đặc thù như thuốc đa hoạt chất, vắc xin, sinh phẩm y tế hoặc các dạng bào chế công nghệ cao như nano, liposome.

Trong quý I/2026, Trung tâm Kiểm nghiệm Dược phẩm - Mỹ phẩm tỉnh mới thực hiện kiểm nghiệm được 372/1.500 mẫu thuốc theo kế hoạch năm. Mặc dù tỷ lệ mẫu đạt tiêu chuẩn lên tới 99,7%, song ngành chức năng đánh giá năng lực kiểm nghiệm vẫn cần tiếp tục được đầu tư và nâng cấp mạnh mẽ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Thời gian tới, ngành y tế tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để đấu tranh phòng chống thuốc giả, thuốc lậu; đồng thời bảo đảm nguồn cung thuốc và vật tư y tế chất lượng, phục vụ hiệu quả công tác cấp cứu, khám chữa bệnh cho người dân trên địa bàn toàn tỉnh.

Hoàng Phương (t/h)