Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương nâng tầm liên kết, tạo động lực phát triển mới

Hợp tác đạt nhiều kết quả tích cực

Sáng 9/9, tại Nghệ An, Thành phố Hồ Chí Minh cùng các địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ tổ chức Hội nghị tổng kết Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2023 - 2025 và ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An cùng các tỉnh Cao Bằng, Thái Nguyên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế; đại diện Bộ Tài chính, các sở, ban, ngành và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong giai đoạn 2023 - 2025, Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương đã duy trì cơ chế phối hợp, từng bước cụ thể hóa các nội dung hợp tác thành nhiều chương trình, hoạt động trên các lĩnh vực.

Toàn giai đoạn, các bên đã triển khai 22 sự kiện cấp vùng và 98 hoạt động hợp tác song phương, tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị của Thành phố Hồ Chí Minh với các địa phương.

Nội dung hợp tác ngày càng đa dạng, tập trung vào thương mại, xúc tiến đầu tư, du lịch, nông nghiệp, khoa học - công nghệ, văn hóa, thể thao, giáo dục, đào tạo và y tế. Đáng chú ý, phương thức hợp tác từng bước được đổi mới, từ giao lưu, quảng bá, xúc tiến sang kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp sản xuất với hệ thống phân phối, nhà đầu tư, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở nghiên cứu, cơ sở y tế và các đơn vị chuyên môn.

Một số nội dung chuyên đề cũng được triển khai theo chiều sâu như chia sẻ kinh nghiệm quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; chuyển giao khoa học - công nghệ; đào tạo, chuyển giao kỹ thuật y tế và ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến thương mại, nông nghiệp, quảng bá du lịch.

Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch và nông nghiệp, sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP của các địa phương có thêm cơ hội tiếp cận thị trường Thành phố Hồ Chí Minh. Ngược lại, doanh nghiệp Thành phố có điều kiện tìm hiểu thị trường, kết nối đối tác và tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Tuy vậy, các bên cũng nhìn nhận hoạt động hợp tác vẫn chưa đồng đều giữa các lĩnh vực, một số chương trình còn chủ yếu dừng ở xúc tiến, quảng bá và giao lưu; các dự án liên kết dài hạn, có khả năng tạo sức lan tỏa chưa nhiều.

Nghệ An kỳ vọng hợp tác đi vào chiều sâu

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho rằng, việc tăng cường liên kết giữa các địa phương có ý nghĩa quan trọng trong huy động nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, Thành phố Hồ Chí Minh có lợi thế về thị trường, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, dịch vụ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong khi đó, các địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ có thế mạnh về công nghiệp, nông nghiệp, du lịch, văn hóa và không gian phát triển. Kết nối hiệu quả những lợi thế này sẽ tạo sự bổ trợ về nguồn lực, mở rộng cơ hội hợp tác và hình thành những giá trị mới.

Nghệ An kỳ vọng giai đoạn 2026 - 2030, hợp tác với Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương sẽ có bước chuyển rõ nét, tập trung vào các chương trình dài hạn, dự án cụ thể và lĩnh vực có tính liên kết cao.

Tỉnh mong muốn tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong đầu tư, thương mại, du lịch; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; đào tạo nguồn nhân lực, phát triển y tế chất lượng cao; đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, những nội dung hợp tác sau hội nghị cần được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án thiết thực, có cơ chế phối hợp rõ ràng, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và kết quả có thể đo lường.

Tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên đề xuất Nghệ An và Thành phố Hồ Chí Minh chuyển mạnh từ hợp tác theo sự kiện sang các chương trình có mục tiêu và sản phẩm đầu ra cụ thể. Hai địa phương có thể nghiên cứu cơ chế đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, nhất là các ngành tự động hóa, điện - điện tử, cơ khí chính xác, logistics, dữ liệu, y tế và du lịch.

Cùng với đó là kết nối doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh với doanh nghiệp Nghệ An để hình thành chuỗi cung ứng; tăng cường hợp tác trong chế biến, bảo quản, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc nông sản; chia sẻ kinh nghiệm phát triển khu công nghiệp, đô thị, hạ tầng và logistics.

Một hướng hợp tác khác được đề xuất là xây dựng sản phẩm văn hóa “Kim Liên - Nhà Rồng”, kết nối di sản của Nghệ An với Thành phố Hồ Chí Minh thông qua các hoạt động giáo dục lịch sử và du lịch văn hóa.

Đại diện Bộ Tài chính đề nghị các địa phương lựa chọn một số chuỗi liên kết có khả năng tạo giá trị và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng GRDP. Mỗi chuỗi cần xác định rõ đơn vị dẫn dắt, đầu mối thực hiện, nguồn lực và kết quả kỳ vọng; đồng thời có cơ chế theo dõi, đánh giá định kỳ.

Lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cho rằng trong giai đoạn 2026 - 2030, yêu cầu liên kết vùng ngày càng cao, đòi hỏi hoạt động hợp tác phải được nâng lên tầm cao mới.

Theo đó, hợp tác cần hướng tới mở rộng không gian phát triển, kết nối nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế, với tinh thần “Chủ động hơn - Thiết thực hơn - Trọng tâm hơn - Hiệu quả hơn”.

Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các địa phương chuyển từ hợp tác theo sự kiện sang hợp tác theo chương trình, dự án và chuỗi giá trị. Mỗi nội dung cần xác định rõ mục tiêu, sản phẩm đầu ra, nguồn lực và trách nhiệm của từng bên.

Đồng thời, việc kết nối không chỉ dừng ở cơ quan quản lý mà cần mở rộng tới doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà đầu tư, ngân hàng, trường học, bệnh viện, viện nghiên cứu và các tổ chức khoa học - công nghệ.

Các bên cũng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu về sản phẩm, doanh nghiệp, dự án đầu tư và nhu cầu thị trường; qua đó giảm chi phí kết nối và nâng cao hiệu quả tìm kiếm đối tác.

Đặc biệt, các thỏa thuận đã ký cần sớm được chuyển hóa thành kế hoạch hành động, có nguồn lực, tiến độ và cơ chế kiểm tra, đánh giá cụ thể.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, chương trình hợp tác giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương hướng tới việc biến tiềm năng, lợi thế riêng thành những giá trị cụ thể, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương và toàn vùng.

Trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở rộng thị trường; thúc đẩy hợp tác công - tư; hình thành các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng; đồng thời kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh.

Qua đó, hợp tác giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương được kỳ vọng chuyển mạnh từ “kết nối” sang “liên kết”, từ những hoạt động đơn lẻ sang các dự án và chuỗi giá trị có tính lan tỏa, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Lê Quyết