Thủ tướng yêu cầu giải phóng mặt bằng cao tốc TP.HCM – Long Thành trước Tết

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính liên quan đến tiến độ dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM – Long Thành. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu UBND TP.HCM và UBND tỉnh Đồng Nai thực hiện giải phóng mặt bằng dự án trong điều kiện khẩn cấp, hoàn thành toàn bộ công tác này trước Tết Nguyên đán, đồng thời bảo đảm ổn định tái định cư để người dân yên tâm sinh sống, đón Tết.

Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM – Long Thành có chiều dài khoảng 22km, tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng, đi qua địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai. Dự án được chia thành hai gói thầu xây lắp, khởi công ngày 19/8/2025 và dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026, do Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam làm chủ đầu tư.

Đây là công trình giao thông có tính chất cấp bách, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong mạng lưới kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nhất là trong bối cảnh Cảng Hàng không quốc tế Long Thành chuẩn bị đi vào khai thác. Tuy nhiên, sau gần 5 tháng kể từ ngày khởi công, tiến độ thi công trên toàn tuyến đang gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng.

Thực tế tại đoạn tuyến đi qua địa bàn TP.HCM cho thấy, nhiều hạng mục chỉ có thể triển khai cầm chừng. Dù các nhà thầu đã huy động đầy đủ nhân lực, máy móc và thiết bị, nhưng việc thiếu mặt bằng khiến thi công bị chia cắt từng đoạn ngắn, có nơi chỉ triển khai được vài chục mét rồi buộc phải dừng lại vì còn nhà dân chưa được giải tỏa.

Trong bối cảnh thời gian hoàn thành dự án ngày càng bị rút ngắn, áp lực tiến độ đè nặng lên các đơn vị thi công. Để tránh dự án rơi vào nguy cơ chậm tiến độ nghiêm trọng, một số nhà thầu đã phải tự ứng trước kinh phí nhằm hỗ trợ người dân di dời, thương lượng và vận động các hộ sớm bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, giải pháp tình thế này chỉ mang tính tạm thời và không thể thay thế cho việc chi trả bồi thường, tái định cư theo đúng quy định.

Nhiều hộ dân nằm trong phạm vi dự án phản ánh tình trạng sinh hoạt bị đảo lộn nghiêm trọng khi nhà ở nằm lọt thỏm giữa công trường đang thi công. Đường sá lầy lội, phương tiện cơ giới hoạt động liên tục, tiếng ồn và rung chấn kéo dài khiến đời sống người dân bị ảnh hưởng nặng nề. Phần lớn các hộ đều mong muốn sớm được di dời để ổn định cuộc sống, song việc chưa nhận đủ tiền bồi thường khiến họ không đủ điều kiện tài chính để chuyển đến nơi ở mới.

Thực trạng “người dân mắc kẹt giữa công trường, còn dự án mắc kẹt vì mặt bằng” đang tạo ra vòng luẩn quẩn kéo dài. Việc chậm trễ trong giải phóng mặt bằng không chỉ làm gia tăng nguy cơ trễ tiến độ của một dự án hạ tầng huyết mạch, mà còn gây thiệt hại cho người dân và làm phát sinh chi phí, rủi ro cho nhà thầu thi công.

Trái ngược với tình trạng tại phía TP.HCM, đoạn tuyến thuộc gói thầu phía Đồng Nai đang được triển khai tương đối thuận lợi. Nhờ có sẵn quỹ đất từ giai đoạn trước, các mũi thi công tại khu vực này được triển khai đồng loạt, liên tục từ khu vực kết nối Vành đai 2 TP.HCM đến sát cầu Long Thành, tạo nên sự khác biệt rõ rệt về tiến độ giữa hai bên tuyến.

Trong bối cảnh Thủ tướng Chính phủ đã ấn định rõ mốc thời gian hoàn thành giải phóng mặt bằng trước Tết Bính Ngọ 2026, các nhà thầu kỳ vọng chính quyền các địa phương liên quan sẽ có giải pháp quyết liệt, đồng bộ và thực chất hơn, nhằm sớm tháo gỡ “nút thắt” mặt bằng. Việc thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng được xem là yếu tố then chốt để dự án không rơi vào nguy cơ vỡ tiến độ, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong vùng dự án.

Nếu công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục chậm trễ, dự án cao tốc TP.HCM – Long Thành không chỉ đối mặt với rủi ro chậm tiến độ, mà người dân trong khu vực cũng sẽ phải tiếp tục sống trong điều kiện ô nhiễm, mất an toàn và bất ổn kéo dài, đặc biệt trong thời điểm cận kề Tết Nguyên đán.

PV