Từ tài xế xe tải đến ông chủ doanh nghiệp nông sản: Hành trình gieo niềm tin của Phan Anh Dũng

Mỗi doanh nhân đều có một điểm khởi đầu riêng. Với ông Phan Anh Dũng, điểm khởi đầu ấy không phải là giảng đường đại học, cũng không phải một bản kế hoạch kinh doanh được chuẩn bị bài bản. Hành trình của ông bắt đầu từ những chuyến xe chở nông sản trên các tuyến đường Tây Nguyên cách đây gần hai thập niên.

Sinh ra và lớn lên tại Đức Trọng, vùng đất được xem là một trong những thủ phủ nông nghiệp của Lâm Đồng, tuổi thơ của ông Phan Anh Dũng gắn với ruộng vườn và cuộc sống lao động của người dân quê. Điều kiện gia đình không cho phép tiếp tục việc học như bạn bè cùng trang lứa, ông Dũng phải nghỉ học sớm để phụ giúp gia đình và tự tìm kế sinh nhai. Quyết định ấy có thể khép lại cánh cửa trường lớp, nhưng lại mở ra cho ông một trường học khác, đó là trường học của cuộc đời.

Những năm tháng tuổi trẻ, ông Dũng trải qua nhiều công việc khác nhau trước khi gắn bó với nghề lái xe tải. Năm 2008, khi sở hữu chiếc xe tải 1,4 tấn đầu tiên, ông bắt đầu nhận vận chuyển nông sản từ Lâm Đồng đi Đắk Lắk và nhiều địa phương khác trong khu vực Tây Nguyên. Công việc tuy vất vả nhưng mang đến cho ông Dũng cơ hội tiếp xúc trực tiếp với thị trường, với những người nông dân, thương lái và các đầu mối tiêu thụ nông sản.

Điều đặc biệt là ông không chỉ nhìn công việc vận chuyển như một nghề kiếm sống. Trong khi nhiều người chỉ quan tâm đến việc giao hàng đúng thời gian và nhận đủ tiền công, ông Phan Anh Dũng lại dành thời gian quan sát cách thị trường vận hành. Sau mỗi chuyến giao hàng, ông thường nán lại các chợ đầu mối để tìm hiểu giá cả, nhu cầu tiêu thụ và xu hướng của từng mặt hàng. Những trải nghiệm thực tế ấy đã giúp ông nhận ra rằng giá trị của nông sản không chỉ nằm ở quá trình sản xuất mà còn nằm ở khả năng kết nối giữa nơi trồng và nơi tiêu thụ.

Một lần giao hàng tại chợ đêm Buôn Ma Thuột đã trở thành bước ngoặt quan trọng. Ông Dũng nhận thấy nhiều loại nông sản tại đây có giá cao hơn đáng kể so với Đức Trọng. Sự chênh lệch ấy khiến ông suy nghĩ rất nhiều. Tại sao cùng một sản phẩm nhưng giá trị lại khác nhau đến vậy? Liệu người nông dân có thể hưởng lợi nhiều hơn nếu có thêm những kênh kết nối trực tiếp với thị trường?

Từ những trăn trở đó, ông bắt đầu thử sức với việc thu mua và kinh doanh nông sản. Ban đầu chỉ là những chuyến hàng nhỏ được gom từ người thân và bà con quanh vùng. Lợi nhuận không nhiều nhưng đủ để một người trẻ nhận ra cơ hội đang nằm ngay trên chính mảnh đất quê hương mình. Từ một chuyến xe mỗi ngày, lượng hàng tăng dần lên hai chuyến. Từ người lái xe thuê, ông trở thành người trực tiếp giao dịch, tìm kiếm khách hàng và xây dựng các mối quan hệ kinh doanh đầu tiên.

Con đường khởi nghiệp chưa bao giờ dễ dàng. Những đồng vốn tích lũy được từ nghề lái xe gần như đều được dồn vào việc thu mua nông sản. Có những thời điểm thị trường biến động mạnh, hàng hóa bán chậm, vốn bị chôn trong kho nhiều tháng liền. Có những vụ mùa được mùa nhưng mất giá khiến lợi nhuận gần như không còn. Tuy nhiên, thay vì nản chí, ông Phan Anh Dũng xem mỗi thất bại là một bài học cần thiết trên hành trình trưởng thành.

“Lúc mới bắt đầu, tôi gần như không biết gì về kế toán, hóa đơn hay quản trị doanh nghiệp. Có những việc tưởng rất đơn giản nhưng khi bắt tay vào làm mới thấy khó. Mình vừa làm vừa học, vừa va chạm vừa rút kinh nghiệm. Chính những giai đoạn khó khăn đó đã giúp tôi hiểu rằng muốn phát triển bền vững thì không thể chỉ dựa vào may mắn” - ông Dũng chia sẻ.

Tinh thần dám nghĩ dám làm của người trẻ được thể hiện rõ nhất qua thương vụ thu mua khoảng 700-800 tấn bí hồ lô và bí tròn khi giá thị trường xuống thấp. Trong lúc nhiều người e ngại rủi ro, ông quyết định đầu tư số tiền lớn để thu mua và dự trữ. Đó là một quyết định đầy mạo hiểm bởi nếu thị trường tiếp tục giảm giá, toàn bộ vốn liếng tích góp trong nhiều năm có thể mất trắng. Nhưng sự nhạy bén và khả năng đánh giá thị trường đã mang lại kết quả tích cực. Khi giá bí tăng trở lại, thương vụ ấy trở thành cú hích quan trọng giúp ông có thêm nguồn lực để mở rộng hoạt động kinh doanh.

Năm 2019, ông Phan Anh Dũng thành lập hộ kinh doanh. Đến năm 2020, Công ty TNHH SX TM & DV Phan Anh Dũng chính thức ra đời với vốn điều lệ 1 tỷ đồng. Đối với nhiều doanh nghiệp, con số này có thể không lớn, nhưng với một người từng bước ra từ vô lăng xe tải và gần như khởi nghiệp bằng hai bàn tay trắng, đó là thành quả của cả một chặng đường dài nỗ lực không ngừng.

Nếu hành trình khởi nghiệp của ông Phan Anh Dũng được tạo nên từ sự kiên trì thì quá trình phát triển doanh nghiệp lại được xây dựng trên hai nền tảng quan trọng nhất: chất lượng và chữ tín.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là ngành rau củ quả, chất lượng không phải là khẩu hiệu để quảng bá mà là điều kiện sống còn quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp. Ông Phan Anh Dũng hiểu rất rõ điều đó bởi ông đã chứng kiến không ít đơn vị thất bại vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn mà bỏ quên niềm tin của thị trường.

“Đối với tôi, chất lượng luôn phải đặt lên hàng đầu. Sản phẩm sạch không chỉ là đẹp ở hình thức mà phải sạch từ quy trình sản xuất, từ khâu làm đất, bón phân cho đến khi đến tay người tiêu dùng. Chỉ khi kiểm soát được toàn bộ quy trình thì mới có thể tạo ra sản phẩm thực sự an toàn” - ông Dũng khẳng định.

Từ quan điểm đó, doanh nghiệp bắt đầu xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP và từng bước hình thành chuỗi sản xuất khép kín. Đây là một quyết định không hề dễ dàng bởi sản xuất theo tiêu chuẩn đòi hỏi chi phí cao hơn, quy trình nghiêm ngặt hơn và đặc biệt là phải thay đổi thói quen canh tác của nông dân.

Những ngày đầu triển khai, không ít hộ dân còn nghi ngại. Nhiều người cho rằng việc ghi chép nhật ký đồng ruộng hay tuân thủ thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật là rườm rà và không cần thiết. Thay vì áp đặt, doanh nghiệp lựa chọn cách đồng hành. Đội ngũ kỹ thuật được cử xuống tận ruộng hướng dẫn bà con từng công đoạn, từ chọn giống, cải tạo đất đến chăm sóc và thu hoạch. Khi những lứa sản phẩm đầu tiên đạt chất lượng tốt và được thị trường đón nhận, niềm tin dần được hình thành.

Từ diện tích sản xuất ban đầu chỉ khoảng 5 ha, đến nay doanh nghiệp đã phát triển vùng sản xuất và liên kết lên khoảng 100 ha tại Đức Trọng, Đơn Dương và nhiều khu vực khác của Lâm Đồng. Không chỉ mở rộng diện tích, doanh nghiệp còn xây dựng được mạng lưới liên kết với nhiều hộ nông dân, tạo nên vùng nguyên liệu ổn định cho hàng chục loại rau củ quả.

Sản lượng rau củ quả đạt khoảng 6.000 tấn mỗi năm. Hơn 80 mặt hàng đã được chứng nhận trong chuỗi thực phẩm an toàn. Những sản phẩm chủ lực như khoai lang, cải thảo, bắp cải, củ dền, cà chua, đậu cô-ve, bí và nhiều loại rau ăn lá được phân phối vào các hệ thống bán lẻ hiện đại, trường học, bếp ăn tập thể và nhiều đối tác trên cả nước.

Những con số ấy phản ánh rõ nét sự phát triển của doanh nghiệp. Nếu như những ngày đầu sản lượng chỉ dao động từ 1-2 tấn/ngày thì hiện nay riêng nhóm rau lá đã đạt từ 7-10 tấn mỗi ngày. Đây không chỉ là sự tăng trưởng về quy mô mà còn là minh chứng cho niềm tin ngày càng lớn của thị trường đối với thương hiệu Phan Anh Dũng.

Sự phát triển đó cũng được thể hiện qua kết quả kinh doanh. Doanh thu của công ty tăng từ khoảng 1,9 tỷ đồng năm 2021 lên 9,1 tỷ đồng vào năm 2025. Đằng sau những con số tăng trưởng là nỗ lực không ngừng trong việc kiểm soát chất lượng, mở rộng thị trường và xây dựng mối quan hệ bền chặt với nông dân cũng như đối tác phân phối.

Theo ông Phan Anh Dũng, điều khiến ông tự hào nhất không phải là doanh thu hay quy mô sản xuất mà là việc doanh nghiệp đã tạo ra được một hệ sinh thái phát triển cùng người nông dân. Khi doanh nghiệp có đầu ra ổn định, nông dân yên tâm sản xuất. Khi nông dân làm ra sản phẩm đạt chuẩn, doanh nghiệp có nguồn hàng chất lượng. Đó là mối quan hệ cộng sinh mà ông luôn muốn gìn giữ và phát triển.

Hiệu quả của mô hình liên kết sản xuất được thể hiện rõ qua câu chuyện của ông Vương Trung Phương, một nông dân tại Đơn Dương đang tham gia chuỗi nông nghiệp sạch của Công ty TNHH SX TM & DV Phan Anh Dũng. Trước đây, gia đình ông Phương có hàng chục năm canh tác theo phương thức truyền thống, thường xuyên đối mặt với cảnh “được mùa mất giá”, đầu ra bấp bênh và những hệ lụy từ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thiếu kiểm soát.

Sau khi tham gia liên kết với doanh nghiệp, gia đình ông được tiếp cận quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, được đội ngũ kỹ thuật hướng dẫn và đồng hành trong quá trình canh tác. Không chỉ thay đổi phương thức sản xuất, người nông dân còn được đảm bảo đầu ra ổn định thông qua cơ chế bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, áp lực về thị trường giảm đáng kể, trong khi chất lượng nông sản và hiệu quả kinh tế được nâng lên.

Theo ông Phương, điều quan trọng nhất là người nông dân có thể yên tâm sản xuất mà không còn nỗi lo bị ép giá hay phải chạy theo những biến động thất thường của thị trường. “Làm với công ty Phan Anh Dũng, nông dân cảm thấy rất có lợi, đầu ra ổn định, đất đai đỡ hư hại mà nguồn thu lại vững vàng” - ông Phương chia sẻ.

Nếu chất lượng là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển thì trách nhiệm với cộng đồng lại là giá trị làm nên bản sắc riêng của công ty Phan Anh Dũng. Điều đáng nói là các hoạt động thiện nguyện của doanh nhân này không bắt đầu khi doanh nghiệp đã ổn định hay khi thương hiệu đã được nhiều người biết đến. Chúng được hình thành từ những năm tháng ông còn là một hộ kinh doanh nhỏ, khi bản thân vẫn đang loay hoay với bài toán vốn liếng, đầu ra và sự tồn tại của chính mình.

Có lẽ vì từng trải qua những ngày tháng khó khăn nên ông hiểu hơn ai hết giá trị của sự sẻ chia. Trong suy nghĩ của doanh nhân sinh năm 1990 này, thành công không chỉ được đo bằng doanh thu hay lợi nhuận mà còn được đo bằng khả năng giúp đỡ những người xung quanh khi họ cần. Chính vì vậy, mỗi khi biết ở đâu có hoàn cảnh khó khăn, thiên tai hoặc dịch bệnh, ông và những người bạn của mình lại tìm cách chung tay hỗ trợ.

Năm 2020, khi miền Trung liên tiếp hứng chịu những đợt mưa lũ lịch sử, nhiều địa phương chìm trong biển nước, hàng nghìn hộ dân rơi vào cảnh thiếu thốn lương thực và nhu yếu phẩm. Tại Đức Trọng, ông Dũng cùng các tiểu thương, bà con lối xóm và những người bạn thân thiết đứng ra vận động hỗ trợ. Người góp rau, người góp gạo, mì tôm, người góp tiền, người góp công vận chuyển. Từ những đóng góp nhỏ bé ấy, nhiều chuyến xe cứu trợ đã được tổ chức, mang theo tình cảm của người dân Lâm Đồng đến với đồng bào Quảng Bình và Quảng Trị.

Nhớ lại thời điểm đó, ông cho biết đoàn thiện nguyện đã hỗ trợ được khoảng 4-5 xe hàng cho người dân vùng lũ. Giá trị vật chất có thể không quá lớn nếu so với nhu cầu thực tế của hàng chục nghìn hộ dân bị ảnh hưởng, nhưng điều quan trọng là những chuyến xe ấy mang theo tinh thần tương thân tương ái của những con người chưa từng quen biết nhau. Với ông, đó là một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất bởi lần đầu tiên ông cảm nhận rõ ràng rằng doanh nghiệp không chỉ là nơi tạo ra lợi nhuận mà còn có thể trở thành cầu nối để lan tỏa những giá trị tích cực đến cộng đồng.

Không lâu sau đó, đại dịch COVID-19 bùng phát và tạo ra những thách thức chưa từng có đối với nền kinh tế cũng như đời sống xã hội. Đây cũng là giai đoạn mà vai trò của những doanh nghiệp nông nghiệp như Công ty TNHH SX TM & DV Phan Anh Dũng được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết.

Trong khi nhiều địa phương thực hiện giãn cách xã hội, hoạt động vận chuyển bị hạn chế và hàng loạt chợ đầu mối phải đóng cửa, nông sản của người dân đứng trước nguy cơ ùn ứ nghiêm trọng. Hàng nghìn tấn rau củ quả đến kỳ thu hoạch nhưng không có đầu ra. Giá nông sản giảm sâu khiến nhiều hộ sản xuất rơi vào cảnh lao đao.

Đứng trước thực tế đó, ông Dũng không chọn cách thu hẹp hoạt động để giảm thiểu rủi ro. Ngược lại, ông cùng doanh nghiệp của mình chủ động đứng ra thu mua nông sản cho bà con với mức giá phù hợp, sau đó tổ chức vận chuyển đến các địa phương đang chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh.

Đó là giai đoạn mà gần như toàn bộ hệ thống sản xuất, thu mua và vận chuyển của doanh nghiệp được huy động cho mục tiêu hỗ trợ cộng đồng. Những chuyến xe chở đầy rau củ quả liên tục rời Lâm Đồng để đến Đà Nẵng, TP.HCM và nhiều địa phương khác. Trong số đó, chương trình hỗ trợ Đà Nẵng là một dấu ấn đặc biệt khi mỗi ngày có khoảng 5 tấn rau củ quả được chuyển đến người dân vùng dịch. Đồng hành cùng chương trình là nhà xe Phương Trang, đơn vị hỗ trợ vận chuyển miễn phí để những chuyến hàng nghĩa tình có thể đến được nơi cần đến.

Theo thống kê của doanh nghiệp, khoảng 5.000 tấn rau củ quả đã được hỗ trợ trong giai đoạn dịch COVID-19. Đó là con số không chỉ phản ánh quy mô của hoạt động thiện nguyện mà còn cho thấy nỗ lực rất lớn của doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng người dân và người nông dân trong thời điểm khó khăn nhất. Bởi đằng sau mỗi chuyến xe không chỉ là những bó rau, củ khoai hay trái bí. Đó còn là công sức của người trồng trọt, là niềm hy vọng của những gia đình đang chờ được hỗ trợ và là tinh thần đoàn kết của cả cộng đồng.

“Việc thiện nguyện không phải của riêng tôi. Đây là tấm lòng của rất nhiều anh em, cô chú, bạn bè và bà con. Khi thấy nơi nào có hoàn cảnh khó khăn, mọi người cùng nhau đóng góp rồi tôi và các anh chị em ở đây đứng ra làm cầu nối để mang tình cảm của bà con Lâm Đồng đến những nơi cần giúp đỡ hơn” - ông Dũng nhấn mạnh.

Hiện nay, bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp vẫn thường xuyên tham gia các chương trình hỗ trợ hộ nghèo tại địa phương, trao quà cho trẻ em vùng sâu vùng xa nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6 và Tết Trung thu, đồng thời đồng hành cùng nhiều hoạt động an sinh xã hội do các tổ chức, đoàn thể phát động. Dù giá trị vật chất của từng chương trình không phải lúc nào cũng lớn, nhưng tất cả đều được thực hiện bằng tinh thần sẻ chia mà ông theo đuổi từ những ngày đầu khởi nghiệp.

Từ vô lăng chiếc xe tải năm nào đến vị trí người đứng đầu một doanh nghiệp nông sản, hành trình của ông Phan Anh Dũng không chỉ là câu chuyện về khởi nghiệp hay thành công trong kinh doanh. Đó còn là câu chuyện về ý chí vươn lên của một người trẻ, về niềm tin vào lao động chân chính và về khát vọng tạo ra những giá trị bền vững cho cộng đồng. Trong từng luống rau, từng củ khoai hay mỗi chuyến xe nông sản rời khỏi vùng đất Đức Trọng hôm nay, người ta không chỉ nhìn thấy thành quả của sản xuất, mà còn thấy được tâm huyết của một doanh nhân đang kiên trì gieo những mùa xanh bằng sự tử tế, trách nhiệm và niềm tin vào tương lai của nông nghiệp Việt.

Hoàng Giang - Hoài Trọng - Thành Đạt