Vào cuộc truy quét hàng giả, hàng nhái kinh doanh trên sàn thương mại điện tử

Hà Nội, TPHCM - "vùng đỏ" của bán hàng giả trên shop online

Tối 8/12, tại Hà Nội, Đoàn kiểm tra của Phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường (thuộc Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước) phối hợp cùng Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao PA05 – Công an TP Hà Nội đã kiểm tra đột xuất một cửa hàng kinh doanh quần áo thể thao trên phố Hoàng Công Chất, phường Phú Diễn.

Khám xét thực tế, lực lượng chức năng phát hiện 5.200 bộ quần áo gắn nhãn Nike, 1.200 bộ mang nhãn Adidas và 14 áo thể thao mang nhãn Puma. Đại diện cơ sở không cung cấp được hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Đáng chú ý, phần lớn hàng hóa được tiêu thụ thông qua các nền tảng thương mại điện tử, cho thấy mô hình hộ kinh doanh đang được một số đối tượng lợi dụng để qua mặt lực lượng chức năng, gây rủi ro lớn cho người tiêu dùng.

Mới đây, ngày 27/11, qua công tác thẩm tra, xác minh thông tin, Đội QLTT số 1 (Chi cục QLTT Hà Nội) đã kiểm tra Công ty TNHH Thương mại Minh Ngọc Việt Nam. Qua làm việc, lực lượng chức năng xác định Công ty Minh Ngọc Việt Nam đang sử dụng tài khoản Facebook "MinhNgocVongBi" để đăng tải, giới thiệu và bán các sản phẩm vòng bi mang nhãn hiệu SKF. 

Phối hợp với Công ty Luật TNHH T&G - đại diện chủ thể quyền đối với nhãn hiệu SKF, Đội QLTT số 1 tiến hành kiểm tra địa điểm kinh doanh thực tế và phát hiện: 62 chiếc vòng bi cỡ lớn (đường kính khoảng 46 cm, nặng 120 kg/chiếc) mang dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu SKF; 29.824 chiếc vòng bi SKF các loại đang được tiếp tục phân loại để xác định chủng loại, số lượng chi tiết. Tổng cộng 29.886 vòng bi nghi giả mạo nhãn hiệu SKF.

Một vụ nổi bật, Đội QLTT số 11 phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện một kho hàng online ở Hà Đông chứa khoảng 125.000 sản phẩm vi phạm, gồm mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ gia dụng… với trị giá vi phạm lên tới gần 19 tỷ đồng.

Không chỉ ở Hà Nội, tại TP.HCM, lực lượng QLTT cũng tăng cường truy quét các vi phạm trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Trong giai đoạn 2024 và những tháng đầu 2025, đã có gần 400 vụ bị xử lý, với số tiền phạt hơn 8 tỷ đồng, hàng chục nghìn đơn vị sản phẩm tạm giữ, từ vàng trang sức, quần áo, mỹ phẩm đến thực phẩm, đồ điện tử…

Ngoài sàn trực tuyến, các tụ điểm truyền thống như các trung tâm thương mại, chợ, cửa hàng offline cũng không nằm ngoài "vòng giám sát". Ví dụ: tại trung tâm thương mại Saigon Square, lực lượng QLTT ghi nhận 38 vụ vi phạm, tịch thu hơn 1.200 sản phẩm hàng giả, nhái nhiều nhãn hiệu nổi tiếng; xử phạt gần 360 triệu đồng.

TP.HCM đang trở thành "điểm nóng" của các vi phạm thương mại điện tử do lượng sàn giao dịch, mạng xã hội và khách hàng đông, nhu cầu tiêu dùng cao. Điều này khiến công tác kiểm soát gặp không ít khó khăn, đòi hỏi giám sát liên tục, phối hợp liên ngành và áp dụng công nghệ để truy vết vi phạm.

Tại Đà Nẵng, theo thông báo từ Chi cục QLTT thành phố, sau 2 năm thực hiện đề án chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trên thương mại điện tử, lực lượng chức năng đã kiểm tra 84 vụ vi phạm và xử phạt tổng cộng gần 1,5 tỷ đồng. Năm 2024 riêng đã xử phạt 69 vụ, thu ngân sách hơn 1,1 tỷ đồng.

Cần khuyến khích người tiêu dùng tố cáo vi phạm

Ông Trần Việt Hùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - Bộ Công Thương), cho biết việc phát hiện lượng lớn hàng nghi giả tại một cơ sở nhỏ lẻ cho thấy tình trạng vi phạm đang diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường kinh doanh trực tuyến.

Thống kê từ nhiều địa phương cho thấy, thủ đoạn vi phạm thương mại điện tử ngày càng tinh vi: bán hàng qua mạng xã hội, livestream, sử dụng tài khoản ảo, mạo danh doanh nghiệp, thay đổi địa chỉ nhanh, che giấu dấu vết giao dịch… khiến việc truy vết, xử lý gặp nhiều khó khăn.

Trước thực trạng này, để bảo vệ người tiêu dùng, các chuyên gia cho rằng cần triển khai giải pháp đồng bộ từ kiểm soát, xử phạt, minh bạch và công nghệ.

Cụ thể, cần phải có hệ thống giám sát liên ngành, minh bạch thông tin người bán, đăng ký, khai báo website, ứng dụng thương mại điện tử đúng quy định, và ứng dụng công nghệ để giám sát, truy vết nguồn gốc hàng hóa. 

Các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội cũng phải vào cuộc, tăng cường rà soát gian hàng, nhanh chóng gỡ bỏ các gian hàng vi phạm, hợp tác cung cấp thông tin với cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn người tiêu dùng phát hiện hàng giả, hàng nhái; khuyến khích tố giác vi phạm; xác minh nguồn gốc, chứng từ rất quan trọng. Người mua cần nâng cao cảnh giác, cân nhắc kỹ khi mua hàng online, ưu tiên các gian hàng uy tín, có hóa đơn rõ ràng.

Chính quyền các địa phương, lực lượng quản lý thị trường, sàn thương mại điện tử và người tiêu dùng nếu cùng phối hợp cũng có thể làm giảm thiểu đáng kể tình trạng hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại trên môi trường số. Việc xử lý nghiêm các vi phạm mới chỉ là bước đầu; xây dựng môi trường kinh doanh thương mại điện tử minh bạch, uy tín mới là mục tiêu dài hạn, vì lợi ích của cả người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Theo Chinhphu.vn