VCCI: Đừng chỉ bán hàng, doanh nghiệp Việt phải xây thương hiệu

Thương hiệu Việt tăng mạnh nhưng doanh nghiệp vẫn đứng ở phân khúc giá trị thấp

Phát biểu tại Hội thảo "Xây dựng thương hiệu Việt, phát triển xuất khẩu và bảo vệ tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số" do Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (VCCI-IP), thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức sáng 26/6, bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc VCCI-IP cho biết nền kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong năm 2025.

Theo đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 930 tỷ USD, tiếp tục đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở thương mại cao trên thế giới.

Đặc biệt, giá trị c năm 2025 đạt 519,6 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới và thuộc nhóm các thương hiệu quốc gia tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Cùng với đó, tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp giá trị nhất Việt Nam đạt 38,4 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo bà Trần Thị Thanh Tâm, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam vẫn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu ở những công đoạn có giá trị gia tăng chưa cao. Nhiều sản phẩm đã hiện diện tại các thị trường quốc tế nhưng thương hiệu Việt phía sau những sản phẩm đó vẫn chưa được nhận diện tương xứng.

"Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp chuyển từ tư duy sản xuất và bán hàng sang tư duy xây dựng thương hiệu và tạo dựng giá trị", bà Tâm nhấn mạnh.

Thương hiệu và tài sản trí tuệ trở thành "vũ khí" cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử xuyên biên giới và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ phụ thuộc vào quy mô vốn hay năng lực sản xuất.

Theo các chuyên gia, khả năng xây dựng thương hiệu, đổi mới sáng tạo và quản trị tài sản trí tuệ đang trở thành yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị và mở rộng thị trường.

TS. Nguyễn Thanh Hoàn, chuyên gia cao cấp về quản trị doanh nghiệp, marketing và thương hiệu, Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Hợp tác Nghiên cứu ASEAN cho rằng thương hiệu không chỉ là tên gọi, logo hay bao bì sản phẩm.

Theo ông, thương hiệu là toàn bộ những cảm nhận, trải nghiệm và niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp. Vì vậy, để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt cần đầu tư bài bản cho chiến lược xây dựng thương hiệu.

Bà Trần Thị Thanh Tâm cũng nhấn mạnh: "Nếu sản phẩm là phần hữu hình của doanh nghiệp thì thương hiệu chính là giá trị vô hình tạo nên sức cạnh tranh dài hạn. Nếu xuất khẩu giúp doanh nghiệp đi ra thế giới thì tài sản trí tuệ là công cụ bảo vệ những thành quả trên hành trình đó."

Quan điểm này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó xác định mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển thương hiệu.

Thương mại điện tử mở ra cơ hội nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro

Các chuyên gia nhận định, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.

Ngày nay, ngay cả doanh nghiệp quy mô nhỏ cũng có thể bán sản phẩm tới khách hàng tại Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản thông qua các nền tảng số mà không cần hệ thống phân phối truyền thống.

Tuy nhiên, môi trường số cũng làm gia tăng nguy cơ bị giả mạo thương hiệu, sao chép sản phẩm, vi phạm bản quyền, chiếm dụng tên miền hoặc bị đăng ký mất nhãn hiệu tại thị trường nước ngoài.

Không ít doanh nghiệp Việt đã gặp khó khăn khi sản phẩm được thị trường quốc tế đón nhận nhưng thương hiệu lại bị đối tác hoặc đơn vị khác đăng ký trước quyền sở hữu.

Theo bà Trần Thị Thanh Tâm, bảo vệ tài sản trí tuệ không còn đơn thuần là việc đăng ký nhãn hiệu mà phải trở thành một chiến lược quản trị toàn diện, từ đăng ký bảo hộ, quản lý quyền sở hữu, giám sát thị trường đến xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm.

Trong kỷ nguyên số, tài sản trí tuệ không chỉ là vấn đề pháp lý mà đã trở thành tài sản chiến lược, góp phần quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trên thị trường toàn cầu.

VCCI-IP cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng thương hiệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, mở rộng thị trường xuất khẩu và bảo vệ tài sản trí tuệ, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phương Thảo (t/h)