Xe vận tải sẽ phải truyền dữ liệu giám sát theo thời gian thực

Theo Nghị định số 319/2026/NĐ-CP, các loại xe ô tô kinh doanh vận tải, xe ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ và xe vận tải nội bộ thuộc diện phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách theo quy định.

Nghị định áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài liên quan đến việc lắp đặt, quản lý, kết nối, truyền, tiếp nhận, lưu trữ, khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ tại Việt Nam.

Riêng phương tiện giao thông đường bộ của lực lượng quân đội, công an làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh không thuộc phạm vi áp dụng của Nghị định.

Thiết bị phải ghi nhận nhiều loại dữ liệu

Theo quy định mới, thiết bị giám sát hành trình phải ghi nhận hành trình xe chạy, tốc độ vận hành, số lần và thời gian dừng, đỗ xe, thời gian lái xe liên tục cùng các dữ liệu khác theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành.

Trong khi đó, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe phải ghi nhận liên tục hình ảnh của người lái xe trong mọi điều kiện ánh sáng.

Đối với thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách, dữ liệu phải được ghi nhận liên tục trong mọi điều kiện ánh sáng, bao gồm hình ảnh trong khoang chở khách, hình ảnh người lên xe và người xuống xe.

Các thiết bị này có thể được tích hợp trong một hoặc nhiều thiết bị để lắp đặt trên phương tiện. Tuy nhiên, dù tích hợp theo hình thức nào, thiết bị vẫn phải đáp ứng đầy đủ chức năng và yêu cầu kỹ thuật riêng của từng loại.

Đáng chú ý, thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ còn phải có chức năng tự động phát hiện và cảnh báo an toàn đối với hành vi vi phạm pháp luật hoặc hành vi gây mất an toàn về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của người lái xe và người trong khoang chở khách theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Trường hợp sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để thực hiện chức năng tự động phát hiện, cảnh báo, việc triển khai phải tuân thủ quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo.

Dữ liệu giám sát được truyền về Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 319/2026/NĐ-CP là quy định về việc truyền dữ liệu từ các thiết bị giám sát.

Theo đó, dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát hành trình phải được truyền về máy chủ dịch vụ, sau đó từ máy chủ dịch vụ truyền về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực.

Đối với dữ liệu từ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách, dữ liệu được truyền về máy chủ dịch vụ và từ máy chủ dịch vụ truyền về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực trong trường hợp đó là dữ liệu về hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của người lái xe, hành vi gây mất an toàn giao thông của người lái xe hoặc hành vi vi phạm pháp luật của người trong khoang chở khách.

Quy định mới cũng đặt ra thời hạn lưu trữ dữ liệu cụ thể.

Đối với dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, dữ liệu phải được lưu trữ trên thiết bị ít nhất 30 ngày, trên máy chủ dịch vụ ít nhất 1 năm và trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông ít nhất 3 năm.

Dữ liệu thu được từ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe phải được lưu trữ trên thiết bị ít nhất 3 ngày, trong khi dữ liệu từ thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách phải được lưu trữ trên thiết bị ít nhất 10 ngày.

Đối với dữ liệu về hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của người lái xe và hành vi vi phạm pháp luật của người trong khoang chở khách, thời gian lưu trữ trên máy chủ dịch vụ ít nhất 3 tháng và trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông ít nhất 3 năm.

Sau khi hết thời hạn lưu trữ, dữ liệu sẽ được xóa, hủy theo quy định. Tuy nhiên, nếu dữ liệu đang phục vụ việc xác minh, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo hoặc điều tra thì tiếp tục được lưu trữ trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông cho đến khi kết thúc vụ việc.

Không được sử dụng dữ liệu để xâm phạm quyền riêng tư

Nghị định cũng đặt ra yêu cầu đối với việc quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu.

Việc lưu trữ, truyền, khai thác, chia sẻ và xử lý dữ liệu phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định pháp luật liên quan.

Đặc biệt, dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ không được sử dụng để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức.

Nguồn dữ liệu này được sử dụng làm căn cứ xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và vận tải đường bộ; đồng thời phục vụ công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ và vận tải đường bộ.

Lộ trình bắt buộc lắp camera kéo dài đến năm 2030

Nghị định số 319/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Tuy nhiên, việc áp dụng một số yêu cầu về thiết bị ghi nhận hình ảnh được thực hiện theo lộ trình.

Cụ thể, quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ, không kể chỗ của người lái xe; xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa, trừ xe ô tô đầu kéo; và xe vận tải nội bộ được thực hiện từ ngày 1/1/2028.

Đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách trên 29 chỗ, không kể chỗ của người lái xe, quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách được thực hiện từ ngày 1/1/2029.

Trong khi đó, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên đến 29 chỗ, không kể chỗ của người lái xe, sẽ thực hiện quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách từ ngày 1/1/2030.

Như vậy, theo lộ trình được quy định, việc triển khai các thiết bị ghi nhận hình ảnh trên phương tiện giao thông đường bộ sẽ được thực hiện theo từng nhóm phương tiện, với thời điểm áp dụng kéo dài từ năm 2028 đến năm 2030.

Phúc Hưng (t/h)