Xuất khẩu cá rô phi tăng tốc nhưng đối mặt bài toán giảm phụ thuộc thị trường

Tăng trưởng cao nhưng phụ thuộc lớn vào Brazil

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá rô phi đạt 69 triệu USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, kết quả này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự bứt phá tại thị trường Brazil.

Trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang Brazil đạt khoảng 35 triệu USD, tăng tới 28.767% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành. Riêng trong tháng 6, kim ngạch đạt khoảng 1 triệu USD, tăng 871% so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, thị trường Hoa Kỳ - từng là một trong những điểm đến quan trọng của cá rô phi Việt Nam lại ghi nhận xu hướng giảm mạnh. Kim ngạch xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm đạt 17 triệu USD, giảm 35%, trong khi riêng tháng 6 chỉ đạt 3 triệu USD, giảm tới 61% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài hai thị trường lớn, một số thị trường khác tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực. Xuất khẩu sang Ả Rập Xê Út đạt khoảng 4 triệu USD, tăng 69%; Cộng hòa Dominica đạt 2,3 triệu USD, tăng 103%; còn Bỉ đạt 1,5 triệu USD, tăng 16%. Mặc dù quy mô còn khiêm tốn, các thị trường này được đánh giá là dư địa quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào một vài đối tác truyền thống.

Đáng chú ý, sau nhiều tháng tăng trưởng mạnh, xuất khẩu cá rô phi trong tháng 6 chỉ đạt khoảng 7 triệu USD, giảm 32% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cho thấy tốc độ tăng trưởng của ngành đang có dấu hiệu chậm lại sau giai đoạn bứt phá.

Đa dạng hóa thị trường để duy trì đà tăng trưởng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), triển vọng xuất khẩu cá rô phi trong nửa cuối năm vẫn còn nhiều thách thức khi các thị trường lớn đồng thời xuất hiện những yếu tố bất lợi.

Tại Hoa Kỳ, nhu cầu nhập khẩu chịu ảnh hưởng bởi lượng hàng tồn kho còn ở mức cao, trong khi doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với nguồn cung từ Trung Quốc và Indonesia về giá cũng như thị phần.

Đối với Brazil, dù tiếp tục là thị trường tăng trưởng mạnh nhất, các doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều rủi ro từ các quy định kỹ thuật và chính sách thuế quan. Một số địa phương tại Brazil đã áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với cá rô phi nhập khẩu, đồng thời dự luật cấm nhập khẩu mặt hàng này vẫn đang được Quốc hội nước này xem xét.

Trước những diễn biến trên, các cơ quan chức năng của Việt Nam đang tăng cường trao đổi với phía Brazil nhằm làm rõ cơ sở khoa học của các biện pháp kiểm soát, đồng thời cung cấp thông tin về hệ thống kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm đối với sản phẩm cá rô phi xuất khẩu.

Song song với đó, doanh nghiệp được khuyến nghị tiếp tục đầu tư vào chất lượng sản phẩm, mở rộng chế biến sâu và khai thác hiệu quả các thị trường còn nhiều dư địa như Trung Đông, châu Âu và khu vực Mỹ Latinh. Việc đa dạng hóa thị trường không chỉ giúp giảm rủi ro trước các biến động chính sách mà còn tạo nền tảng để ngành cá rô phi duy trì tốc độ tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu ngày càng cạnh tranh, khả năng thích ứng với các rào cản kỹ thuật và mở rộng thị trường sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Minh Thành (t/h)