Xuất khẩu Hà Tĩnh tăng trưởng tích cực, nhiều ngành hàng phục hồi

Năm 2026 mở đầu với nhiều tín hiệu tích cực đối với hoạt động xuất khẩu của Hà Tĩnh. Theo số liệu từ Sở Công thương, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh trong tháng 2/2026 đạt khoảng 155,2 triệu USD, tăng 2,81% so với tháng 1/2026. Tính chung hai tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 306,16 triệu USD, tăng 26,01% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong cơ cấu xuất khẩu, thép và phôi thép tiếp tục là nhóm hàng chủ lực, chiếm hơn 84% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh. Hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt khoảng 257,5 triệu USD, tăng 23,3% so với cùng kỳ năm trước.

Sự tăng trưởng này phần nào phản ánh quá trình phục hồi của ngành thép sau giai đoạn gặp nhiều khó khăn do nhu cầu toàn cầu suy giảm và sự gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại từ nhiều quốc gia. Từ cuối năm 2025 đến nay, thị trường thép đã dần cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Tại Khu kinh tế Vũng Áng, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất – kinh doanh phù hợp với diễn biến thị trường. Doanh nghiệp tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới để mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm dần sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Trong bối cảnh Mỹ tăng cường áp dụng các biện pháp thuế đối với sản phẩm thép từ nhiều quốc gia, doanh nghiệp đã đẩy mạnh xuất khẩu sang các khu vực khác. Nhờ duy trì chất lượng sản phẩm ổn định và giá thành cạnh tranh, thép sản xuất tại Hà Tĩnh hiện đã có mặt tại nhiều thị trường như Italia, Anh, Nga, Hàn Quốc và Indonesia.

Việc đa dạng hóa thị trường giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro thương mại, đồng thời mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành thép của địa phương. Ở góc độ rộng hơn, điều này cũng cho thấy hiệu quả của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia trong thời gian qua.

Bên cạnh ngành thép, lĩnh vực dệt may và sản xuất sợi cũng ghi nhận sự phục hồi tích cực. Hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu xơ, sợi dệt các loại đạt khoảng 2,81 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, hàng dệt và may mặc đạt khoảng 5,73 triệu USD, tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhu cầu từ các thị trường châu Á đang dần phục hồi đã tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp trong ngành. Tại Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh (Cụm công nghiệp Nam Hồng), hoạt động sản xuất diễn ra sôi động khi doanh nghiệp liên tục nhận được các đơn hàng mới từ đối tác nước ngoài, đặc biệt là từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Theo bà Đào Thị Phương, Chủ tịch Công đoàn cơ sở, Trưởng phòng Nhân sự Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh, doanh nghiệp hiện đang tăng tốc sản xuất để hoàn thành các đơn hàng đã ký kết đến đầu tháng 5/2026. Để đáp ứng khối lượng đơn hàng lớn, công ty đã tuyển thêm 30 lao động và dự kiến tiếp tục tuyển mới khoảng 30 người trong thời gian tới, nâng tổng số lao động lên khoảng 160 người.

Song song với việc mở rộng nhân lực, doanh nghiệp cũng chủ động nhập khẩu nguyên liệu và kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật từ đối tác quốc tế.

Mặc dù hoạt động xuất khẩu của tỉnh đang ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, một số ngành hàng chủ lực vẫn đối mặt với khó khăn do biến động thị trường và các yếu tố địa chính trị. Các mặt hàng như dăm gỗ, chè chịu tác động từ tình hình xung đột và bất ổn tại một số khu vực trên thế giới.

Ông Trần Quốc Sỹ, Kế toán trưởng Công ty CP Chè Hà Tĩnh cho biết, thị trường xuất khẩu chính của doanh nghiệp hiện là Pakistan và Afghanistan – hai quốc gia nằm gần Iran. Vì vậy, cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Hiện công ty đang tồn 12 container hàng xuất khẩu sang Pakistan tại hai bến cảng ở Pakistan và Iran. Doanh nghiệp đang phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý tình huống, tạo điều kiện để đối tác sớm nhận được hàng hóa.

Trước những rủi ro từ thị trường truyền thống, doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu phương án mở rộng xuất khẩu sang các thị trường mới, trong đó có châu Âu và đặc biệt là Anh. Tuy nhiên, việc thâm nhập vào các thị trường này đòi hỏi sản phẩm phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn khắt khe hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm cũng như khả năng truy xuất nguồn gốc.

Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cấp dây chuyền sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm để nâng cao khả năng cạnh tranh. Đồng thời, việc kết nối, đàm phán thị trường cũng cần sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 2,2 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với năm 2025. Để đạt được mục tiêu này, tỉnh sẽ triển khai nhiều giải pháp nhằm duy trì đà tăng trưởng của các mặt hàng chủ lực, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo ông Lê Xuân Từ, Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Tĩnh, ngành công thương sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương theo dõi sát tình hình sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp, kịp thời nắm bắt khó khăn để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án công nghiệp mới tại các khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp nhằm tạo thêm nguồn hàng xuất khẩu. Công tác phân tích, dự báo thị trường cũng sẽ được tăng cường để cung cấp thông tin kịp thời cho doanh nghiệp, giúp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và kinh doanh.

Ngoài ra, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và thúc đẩy phát triển thương mại điện tử nhằm hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá, tiêu thụ sản phẩm và mở rộng thị trường.

Sự tăng trưởng tích cực của hoạt động xuất khẩu trong những tháng đầu năm cho thấy tiềm năng của Hà Tĩnh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, trong dài hạn, địa phương vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và giảm sự phụ thuộc vào một số ngành hàng chủ lực để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

VT