Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản hai tháng đầu năm 2026 tăng 17,1%

Bức tranh xuất khẩu của ngành nông nghiệp Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi kim ngạch nông, lâm, thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khá. Theo số liệu mới nhất từ cơ quan quản lý ngành, tổng giá trị xuất khẩu của toàn lĩnh vực trong hai tháng đầu năm đạt khoảng 11,3 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng trong tháng 2/2026, hoạt động xuất khẩu chịu ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ cũng như kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khiến giá trị xuất khẩu giảm 28,4% so với tháng 1. Tuy nhiên, kim ngạch vẫn đạt khoảng 4,71 tỷ USD, tăng 1,9% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy xu hướng phục hồi và tăng trưởng vẫn được duy trì ổn định trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.

Xét theo từng nhóm ngành, nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu xuất khẩu khi đạt giá trị 6,09 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ. Lĩnh vực lâm sản cũng duy trì đà ổn định với kim ngạch 2,82 tỷ USD, tăng 7,4%. Đáng chú ý, ngành chăn nuôi ghi nhận mức phục hồi mạnh khi đạt giá trị xuất khẩu 140,7 triệu USD, tăng tới 84,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bức tranh chung đó, thủy sản nổi lên như một điểm sáng đáng chú ý. Hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,76 tỷ USD, tăng 23,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng trưởng này phần lớn đến từ sự phục hồi nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường quốc tế, qua đó tạo thêm động lực tiêu thụ cho các sản phẩm chủ lực của Việt Nam như tôm và cá tra.

Động lực tăng trưởng của xuất khẩu nông lâm thủy sản cũng đến từ sự cải thiện tại các thị trường tiêu thụ trọng điểm. Hiện nay, châu Á tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất khi chiếm 45,5% tổng kim ngạch xuất khẩu và ghi nhận mức tăng trưởng 27,7%. Thị trường châu Mỹ đứng thứ hai với tỷ trọng 21%, tăng 10,4%, trong khi châu Âu chiếm 15,7% và tăng 12%.

Xét theo từng quốc gia và đối tác thương mại, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với tỷ trọng 22,9%. Giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng mạnh 55,9% nhờ việc thông quan thuận lợi hơn tại các cửa khẩu, danh mục hàng hóa xuất khẩu chính ngạch được mở rộng và nhu cầu tiêu dùng nội địa phục hồi. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 18,7% thị phần, ghi nhận mức tăng trưởng 9,2% nhờ nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm thủy sản, đồ gỗ và nông sản nhiệt đới. Nhật Bản xếp thứ ba với tỷ trọng 7,2% và mức tăng 9,8%, tiếp tục là thị trường quan trọng đối với các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt.

Bên cạnh yếu tố thị trường, kết quả tăng trưởng của xuất khẩu nông lâm thủy sản còn đến từ những nỗ lực tái cơ cấu sản xuất trong nước. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và dự báo thị trường đã giúp nhiều doanh nghiệp giảm chi phí và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Nhiều địa phương và doanh nghiệp đã chủ động áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP và GlobalGAP, đồng thời đẩy mạnh việc cấp mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đối với lĩnh vực thủy sản, các cơ sở chế biến và nuôi trồng đang từng bước áp dụng mô hình nuôi tuần hoàn, giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng nhằm đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh trên thị trường quốc tế.

Ngoài ra, việc tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển các sản phẩm chế biến sâu cũng giúp nâng cao giá trị gia tăng của hàng xuất khẩu. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Tuy vậy, hoạt động xuất khẩu của ngành nông nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Những biến động địa chính trị tại một số khu vực trên thế giới có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng và làm tăng chi phí logistics, đặc biệt là chi phí vận tải biển. Các điểm nóng như khu vực Trung Đông, eo biển Hormuz hay hành lang Suez – Biển Đỏ đang tạo ra nhiều rủi ro đối với hoạt động thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại cùng với những quy định ngày càng chặt chẽ về phát thải carbon, tiêu chuẩn lao động và chống khai thác bất hợp pháp cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe hơn đối với hàng hóa xuất khẩu.

Trước bối cảnh này, ngành nông nghiệp đang chú trọng xây dựng các kịch bản dự báo nhằm nhận diện sớm rủi ro từ những rào cản thương mại mới. Việc chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cấp hệ thống logistics được xem là những giải pháp quan trọng để duy trì đà tăng trưởng.

Triển vọng xuất khẩu nông lâm thủy sản trong năm 2026 được đánh giá vẫn khá tích cực. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành trong năm nay hướng tới khoảng 73–75 tỷ USD. Để đạt được mục tiêu này, việc tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi sản xuất theo hướng bền vững, gắn kết với chuỗi giá trị xanh và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ đóng vai trò then chốt.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng cạnh tranh, quá trình đổi mới sản xuất, mở rộng thị trường và phát triển hệ thống logistics hiện đại sẽ là nền tảng để nông lâm thủy sản Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng, vượt qua các rào cản thương mại và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

PV