Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cần tăng tốc để cán đích 74 tỷ USD

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tháng 7 ước đạt 6,67 tỷ USD, tăng 1,3% so với tháng trước và tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung 7 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành đạt gần 42,8 tỷ USD, tăng 7,5% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, tốc độ tăng đã cải thiện so với 6 tháng đầu năm, khi mức tăng trước đó là 6,7%.

Xét theo từng nhóm hàng, nông sản vẫn giữ vai trò chủ lực với kim ngạch gần 22,2 tỷ USD, tăng 2,4%. Xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 6,85 tỷ USD, tăng 12,7%, trong khi lâm sản đạt 10,96 tỷ USD, tăng 5,8%.

Những kết quả này đang tạo nền tảng thuận lợi cho mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD mà ngành nông nghiệp đặt ra cho năm nay. Tuy nhiên, chặng đường còn lại được đánh giá là không ít thách thức khi giá trị xuất khẩu cần thực hiện trong 5 tháng cuối năm lên tới khoảng 31,2 tỷ USD.

Thị trường xuất khẩu phân hóa, dư địa tăng trưởng còn lớn

Một trong những điểm đáng chú ý trong bức tranh xuất khẩu 7 tháng là sự thay đổi về tốc độ tăng trưởng giữa các thị trường lớn.

Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam, chiếm 21,9% tổng kim ngạch. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng tới 24,4% so với cùng kỳ năm trước.

Nhật Bản đứng thứ ba, chiếm 6,8% tổng kim ngạch và ghi nhận mức tăng 3,9%. Trong khi đó, Hoa Kỳ chiếm 19% nhưng giá trị xuất khẩu lại giảm 1,6% so với cùng kỳ.

Sự phân hóa này cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành vẫn còn, nhưng khả năng hoàn thành mục tiêu không thể chỉ phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống.

Việc mở rộng thị trường, đa dạng hóa khách hàng và tăng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn nhập khẩu sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng trong những tháng cuối năm.

Trong bối cảnh nhiều thị trường ngày càng siết yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc, môi trường và tính minh bạch của chuỗi cung ứng, năng lực đáp ứng tiêu chuẩn đang trở thành một phần quan trọng của sức cạnh tranh xuất khẩu.

Đây cũng là lý do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tập trung đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc và chuẩn bị điều kiện đáp ứng các quy định mới của thị trường nhập khẩu.

Đối với các mặt hàng có yêu cầu cao về kiểm soát nguồn gốc và khai thác bền vững, việc nâng cao khả năng truy xuất không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn góp phần duy trì thị trường và hạn chế rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu.

5 tháng cuối năm là chặng nước rút

Mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD đang đặt ra yêu cầu tăng tốc đáng kể cho ngành nông, lâm, thủy sản trong phần còn lại của năm.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chính phủ đã nâng mục tiêu tăng trưởng cả năm của khu vực nông, lâm, thủy sản từ 3,7% lên 4% tại Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026.

Với mục tiêu mới, khu vực này cần đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 4,3% trong 6 tháng cuối năm, cao hơn mức 3,75% theo kịch bản trước đó.

Về xuất khẩu, sau khi đạt gần 42,8 tỷ USD trong 7 tháng, ngành cần tạo thêm khoảng 31,2 tỷ USD trong 5 tháng còn lại để hoàn thành kế hoạch 74 tỷ USD.

Để tạo dư địa cho chặng nước rút, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai đồng thời nhiều nhóm giải pháp, từ mở rộng thị trường, tháo gỡ khó khăn cho các ngành hàng chủ lực đến thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, việc gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU tiếp tục được xác định là một nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản. Song song với đó là hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành, tăng cường quản lý chuỗi sản xuất và nâng cao khả năng kiểm soát nguồn gốc sản phẩm.

Với kết quả gần 42,8 tỷ USD sau 7 tháng, ngành nông, lâm, thủy sản đã hoàn thành gần 58% mục tiêu xuất khẩu cả năm. Tuy nhiên, phần còn lại đòi hỏi tốc độ tăng trưởng cao hơn và sự chủ động hơn trong khai thác thị trường.

Trong bối cảnh yêu cầu của các thị trường nhập khẩu ngày càng cao, bài toán của ngành trong 5 tháng cuối năm không chỉ là tăng lượng hàng xuất khẩu mà còn phải nâng chất lượng, kiểm soát nguồn gốc và gia tăng giá trị sản phẩm. Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng ngành nông, lâm, thủy sản cán đích 74 tỷ USD trong năm 2026.

Nam Sơn (t/h)