80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Khát vọng Việt Nam - từ cơ đồ hôm nay đến tương lai thịnh vượng

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng khẳng định: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay". Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu cấp bách của thời đại, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cần khơi dậy tinh thần đoàn kết, đổi mới sáng tạo, khai thác triệt để nguồn lực và tiềm năng của dân tộc để đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên của sự vươn mình mạnh mẽ.

1. Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân tộc đã vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Thắng lợi đó đã khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đánh dấu bước ngoặt trọng đại của dân tộc. Ý nghĩa của thắng lợi không chỉ là sự kết thúc ách đô hộ gần một thế kỷ, mà còn là khởi đầu của kỷ nguyên độc lập, tự do. Dân tộc ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ vận mệnh của đất nước, dân tộc mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết, nhưng chỉ có giá trị khi đi liền với hạnh phúc và tự do của nhân dân. Người khẳng định: “Nếu nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” [1].

 Vì vậy, thành công của Cách mạng Tháng Tám mới chỉ là nền móng đầu tiên. Trên cơ sở đó, dân tộc Việt Nam cần tiếp tục xây dựng một đất nước “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, sánh vai cùng cường quốc năm châu. Những giá trị của Cách mạng Tháng Tám không chỉ gắn với độc lập, tự do mà còn nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Tinh thần đoàn kết toàn dân, sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và khát vọng vươn tới tương lai… vẫn là những động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Sau gần 40 năm tiến hành công cuộc Đổi mới, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất Châu Á. Tốc độ tăng trưởng GDP duy trì ở mức khá cao trong nhiều năm. Việt Nam đã thoát khỏi nhóm nước nghèo, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình; xuất khẩu đạt hơn 700 tỷ USD (2024), tham gia sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh, ổn định. Việt Nam đã và đang xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân. Các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo, giáo dục, y tế đạt nhiều kết quả quan trọng.

Chỉ số phát triển con người (HDI) liên tục tăng, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, đồng thời mở rộng mạng lưới quan hệ đối tác toàn diện và chiến lược toàn diện lên đến 37 nước và 259 chính đảng ở 119 quốc gia, gồm gần 100 Đảng Cộng sản, hơn 60 đảng cầm quyền, và khoảng 40 đảng tham chính, tham gia nhiều tổ chức quốc tế và khu vực, trở thành đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm. Đặc biệt, uy tín Việt Nam được khẳng định qua vai trò tại Liên Hợp Quốc, ASEAN và nhiều diễn đàn quốc tế khác. Thành quả này là kết tinh của bản lĩnh, trí tuệ, sự sáng tạo của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân qua nhiều giai đoạn cách mạng.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khát vọng phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng của dân tộc Việt Nam được đặt trong một môi trường đầy biến động nhưng cũng vô cùng giàu tiềm năng. Bức tranh hiện tại cho thấy, chúng ta đang đứng trước những thời cơ vàng để bứt phá, đồng thời cũng phải đối diện với những thách thức chưa từng có. Việc nhận diện đúng các yếu tố này là điều kiện tiên quyết để biến khát vọng quốc gia thành hiện thực. Trước hết, tiến trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng mở ra cánh cửa để Việt Nam tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và tri thức hiện đại. Đây chính là cơ sở quan trọng giúp chúng ta nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, đồng thời rút ngắn khoảng cách phát triển so với các quốc gia tiên tiến.

Cùng với đó, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã và đang tạo ra động lực mạnh mẽ để Việt Nam bứt phá về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nếu tận dụng tốt, chúng ta hoàn toàn có thể chuyển mình từ một nền kinh tế dựa vào lao động giá rẻ sang một nền kinh tế tri thức, sáng tạo và giá trị cao. Một điểm thuận lợi khác là nền tảng chính trị - xã hội ổn định, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường. Đây là yếu tố then chốt tạo nên sự đồng thuận xã hội, giúp toàn dân tộc tập trung sức mạnh vào công cuộc phát triển. Bên cạnh đó, truyền thống văn hóa lâu đời, tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng vươn lên của người Việt Nam là tài sản vô giá. Đó không chỉ là sức mạnh mềm của quốc gia, mà còn là động lực nội sinh để thúc đẩy tiến trình hội nhập và phát triển trong kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, cùng với những thời cơ lớn nêu trên, đất nước ta cũng phải đối mặt với hàng loạt thách thức. Nguy cơ tụt hậu vẫn hiện hữu nếu chúng ta không kịp thời tận dụng cơ hội. Trong một thế giới mà khoa học - công nghệ biến đổi từng ngày, nếu chậm chân, Việt Nam có thể bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua phát triển. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên là vấn đề toàn cầu nhưng tác động trực tiếp, sâu rộng đến Việt Nam - một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Toàn cầu hóa tuy mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng kéo theo cạnh tranh khốc liệt, xung đột lợi ích, thậm chí là “chiến tranh công nghệ”.

Việt Nam cần đủ bản lĩnh và trí tuệ để vừa hội nhập sâu, vừa giữ vững độc lập tự chủ. Bên cạnh đó, tốc độ già hóa dân số nhanh, tình trạng chênh lệch giàu nghèo và chất lượng nguồn nhân lực chưa tương xứng với yêu cầu của nền kinh tế tri thức đang trở thành thách thức lớn. Nếu không có giải pháp căn cơ, đây sẽ là rào cản đáng kể cho tiến trình phát triển. Các thách thức an ninh phi truyền thống, đặc biệt trên không gian mạng, ngày càng gay gắt không chỉ đe dọa đến an ninh quốc gia mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị, kinh tế và xã hội.

2. Để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia thịnh vượng, phát triển, yếu tố đầu tiên cần nhấn mạnh chính là tư duy đổi mới và hành động quyết liệt. Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được với tư duy đổi mới, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, giải pháp đột phá, cách làm sáng tạo, hiệu quả”. Nhận định này không chỉ là lời nhắc nhở, mà còn là định hướng xuyên suốt cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong giai đoạn mới.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để bứt phá, song thách thức cũng không ít, đòi hỏi sự thống nhất cao về nhận thức và hành động. Chỉ khi cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân cùng nhau chung sức, khát vọng mới có thể trở thành hiện thực. Tư duy đổi mới sẽ giúp mở đường cho các giải pháp sáng tạo, đồng thời hành động quyết liệt sẽ biến tiềm năng thành sức mạnh cụ thể. Đây chính là điều kiện tiên quyết để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và bắt kịp với xu thế của thời đại.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, Đảng đã ban hành 4 nghị quyết có tính chất chiến lược, tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện. Trước hết là Nghị quyết 57-NQ/TW (2024) về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhằm đưa Việt Nam nhanh chóng thích ứng và tận dụng thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0. Tiếp đó là Nghị quyết 59-NQ/TW (2025) về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, giúp đất nước mở rộng quan hệ đối tác, nâng cao vị thế. Nghị quyết 66-NQ/TW (2025) tập trung đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm một môi trường pháp lý minh bạch, hiệu lực và hiệu quả. Nghị quyết 68-NQ/TW (2025) xác định phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế, khuyến khích sự năng động và sáng tạo trong sản xuất kinh doanh. Tổng thể 4 nghị quyết này vừa mang tính định hướng chiến lược, vừa có giá trị thực tiễn, là nền tảng để chuyển hóa khát vọng phát triển thành hành động cụ thể.

Bên cạnh đó, trong mọi giai đoạn lịch sử, sức mạnh nội lực luôn là yếu tố then chốt quyết định thành công. Đối với Việt Nam, nội lực trước hết đến từ con người, vì vậy cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và quản trị. Song song với đó, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, nuôi dưỡng những doanh nghiệp có khả năng vươn tầm khu vực và quốc tế. Nội lực còn thể hiện ở tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên, dám nghĩ, dám làm và dám đột phá vì lợi ích chung của dân tộc.

Ngoài ra, việc nâng cao năng lực quản trị quốc gia và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển ổn định, bền vững. Chỉ khi khơi dậy mạnh mẽ tinh thần dân tộc, kết hợp với nội lực về nhân tài và thể chế, Việt Nam mới có thể vững vàng tiến tới mục tiêu thịnh vượng. Đồng thời bối cảnh toàn cầu đang biến động nhanh chóng, hội nhập quốc tế trở thành một lựa chọn chiến lược, vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với Việt Nam. Việc chủ động, tích cực tham gia vào các cơ chế đa phương, đồng thời phát huy vai trò trong ASEAN và các tổ chức quốc tế không chỉ giúp bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn nâng cao vị thế, uy tín của đất nước trên trường quốc tế. Hội nhập sâu rộng còn mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ mới, thu hút đầu tư nước ngoài và mở rộng thị trường cho hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam.

Tuy nhiên, hội nhập cũng đi kèm với sự cạnh tranh gay gắt và nguy cơ phụ thuộc nếu thiếu bản lĩnh và năng lực tự cường. Do đó, Việt Nam cần tận dụng hiệu quả các cam kết quốc tế, đồng thời xây dựng chính sách phù hợp để vừa bảo đảm chủ quyền, vừa tranh thủ tối đa lợi ích. Hội nhập phải gắn liền với nâng cao sức mạnh nội tại, để từ đó biến những thời cơ quốc tế thành động lực phát triển đất nước. Một quốc gia thịnh vượng không chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn được phản ánh qua mức độ công bằng xã hội, hạnh phúc và chất lượng sống của nhân dân. Vì thế, để hiện thực hóa khát vọng phát triển, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Điều này đòi hỏi việc bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng công bằng từ thành quả phát triển, không ai bị bỏ lại phía sau.

Song song với đó, cần nâng cao chất lượng cuộc sống bằng việc đầu tư cho y tế, giáo dục, văn hóa và an sinh xã hội. Phát triển văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc dân tộc, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái để bảo đảm sự phát triển bền vững cho các thế hệ tương lai. Một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, giàu đẹp chính là nền tảng bền vững để đất nước phát triển toàn diện, cân bằng giữa vật chất và tinh thần, giữa tăng trưởng và công bằng, giữa hiện đại và truyền thống, không làm mất đi hồn cốt, giá trị con người Việt Nam.

Khát vọng Việt Nam - từ vị thế hôm nay đến vị trí quốc gia thịnh vượng trong tương lai - không phải là ước mơ xa vời, mà là mục tiêu có thể hiện thực hóa nếu toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chung sức, đồng lòng, biến khát vọng thành hành động. Từ nền móng Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dân tộc ta đã mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do. Trải qua gần 80 năm, đặc biệt là gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã có cơ đồ, tiềm lực và vị thế chưa từng có. Song con đường đi tới thịnh vượng, hùng cường vẫn còn nhiều gian nan, khó khăn, thách thức. Như Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Hơn khi nào hết, chúng ta cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, dám nói, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung”. Đó chính là lời hiệu triệu để biến khát vọng Việt Nam thành sức mạnh, để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Theo qdnd.vn

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 4, tr. 64