Bộ Tài chính: Xây dựng quy trình sử dụng nền tảng cửa khẩu số cần tránh chồng chéo

16:03 18/12/2023

Mới đây, Bộ Tài chính có văn bản 13558/BTC-TCHQ gửi UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị khi xây dựng quy trình sử dụng nền tảng cửa khẩu số cần rà soát kỹ căn cứ pháp lý, tránh chồng chéo nhiệm vụ của các lực lượng chức năng tại cửa khẩu.

Lạng Sơn là tỉnh đầu tiên trong cả nước ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động cửa khẩuLạng Sơn là tỉnh đầu tiên trong cả nước ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động cửa khẩu

Theo đó, tại văn bản số 13558/BTC-TCHQ gửi UBND tỉnh Lạng Sơn, Bộ Tài chính cho rằng: Thời gian qua, tỉnh Lạng Sơn có nhiều nỗ lực, chủ động trong việc triển khai chuyển đổi số theo Chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Đặc biệt, nền tảng cửa khẩu số tại Lạng Sơn được triển khai thí điểm từ năm 2022, với sự phối hợp của Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) trong việc cung cấp, chia sẻ dữ liệu liên quan đến các thông tin về hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh cho trung tâm vận hành nền tảng cửa khẩu số của tỉnh, góp phần hỗ trợ tích cực trong công tác quản lý điều hành của tỉnh và các cơ quan quản lý chức năng tại cửa khẩu.

Tuy nhiên, liên quan đến quy trình sử dụng nền tảng cửa khẩu số, hiện nay tỉnh Lạng Sơn đang xây dựng Quyết định thay thế Quyết định 941/QĐ-UBND về quy trình sử dụng Nền tảng cửa khẩu số.

Bộ Tài chính cho rằng, nhiều nội dung chưa phù hợp với chức năng nhiệm vụ của các đơn vị tại cửa khẩu, có sự chồng chéo giữa các lực lượng. 

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo quyết định quy định cụ thể trách nhiệm, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân (cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, người điều khiển phương tiện vận tải), bao gồm cả các cơ quan chức năng trực thuộc tỉnh và các đơn vị thuộc sự quản lý của các bộ, ngành, như: Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch khi thực hiện quy trình xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa trên Nền tảng cửa khẩu số; quy trình đối với phương tiện của Việt Nam, Trung Quốc chở hàng hóa ra, vào khu vực cửa khẩu, kèm biểu mẫu tờ khai báo thông tin phương tiện vận tải chở hàng hóa xuất nhập khẩu.

Như vậy, dự thảo Quyết định có chứa đựng nội dung quy định về thủ tục hành chính, nhưng những thủ tục hành chính này lại không được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật hay thuộc trường hợp được luật, nghị quyết của Quốc hội giao cho cấp UBND ban hành quyết định hướng dẫn.

Theo đó, nội dung dự thảo Quyết định có chứa đựng thủ tục hành chính là chưa phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 14 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị tỉnh Lạng Sơn rà soát kỹ căn cứ pháp lý đối với thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của tỉnh trong việc quy định về đối tượng áp dụng.

Theo Bộ Tài chính, có sự chồng chéo nhiệm vụ của các lực lượng chức năng trong dự thảo quy trình. Căn cứ theo Luật Hải quan 2014, Luật Biên phòng 2020 và các văn bản dưới luật đã phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan Hải quan và Bộ đội biên phòng trong hoạt động kiểm tra, giám sát và làm thủ tục với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và hành khách xuất nhập cảnh.

Theo đó, cơ quan Hải quan có nhiệm vụ chủ trì thực hiện thủ tục kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh, phương tiện qua lại biên giới để giao nhận hàng hóa và trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chủ trì, phối hợp thực hiện các hoạt động phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh chống tội phạm về ma túy tại khu vực hoặc địa bàn quản lý, kiểm soát;

Bộ đội Biên phòng thực hiện kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu do Bộ Quốc phòng quản lý và chỉ kiểm tra giám sát hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới tại các cửa khẩu phụ lối mở biên giới nơi không có cơ quan hải quan.

Tại dự thảo quyết định quy định Bộ đội Biên phòng kiểm tra, xác nhận đối với phương tiện vận tải qua cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn là không phù hợp với Luật Biên phòng Việt Nam và Luật Hải quan.

Bên cạnh đó, quy trình thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan được Quốc hội và Chính phủ giao Bộ Tài chính xây dựng tại Luật Hải quan và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn Luật Hải quan và được áp dụng thống nhất trên toàn bộ các khu vực thuộc địa bàn quản lý hải quan trên toàn quốc.

Việc tỉnh Lạng Sơn ban hành quy định riêng làm thay đổi quy trình dễ dẫn đến không thống nhất giữa các cửa khẩu, giữa các địa phương khi thực thi pháp luật hải quan, gây chồng chéo, làm phát sinh thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp, kéo dài thời gian thông quan hàng hóa qua cửa khẩu.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị UBND tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo đơn vị tham mưu, soạn thảo Quyết định đánh giá quá trình thực hiện Quyết định 941/QĐ-UBND, rà soát lại các cơ sở pháp lý, tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính để xây dựng dự thảo Quyết định thay thế cho phù hợp với quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính cũng cho biết, hiện nay, một số tỉnh biên giới đang xây dựng kế hoạch triển khai xây dựng mô hình nền tảng cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh. Tuy nhiên, qua thực tiễn khi thực hiện đang có sự chồng chéo giữa các hệ thống, quy trình, thủ tục đã được Luật Hải quan, Luật Biên phòng và các quy định của các lực lượng quản lý nhà nước khác tại khu vực cửa khẩu.

Việc mỗi địa phương xây dựng một nền tảng cửa khẩu số sẽ dẫn đến sự không thống nhất về các quy trình, thủ tục, kiểm tra giám sát hải quan, cũng như các quy trình nghiệp vụ khác, đặc biệt là đặc thù của những cửa khẩu có khác nhau.

Điều này ảnh hướng đến công tác quản lý nhà nước về hải quan, không thống nhất giữa các cửa khẩu, giữa các địa phương khi thực thi pháp luật hải quan và các pháp luật quản lý chuyên ngành khác, đồng thời gây lãng phí đầu tư xây dựng, nguồn nhân lực…

Bên cạnh đó, tại Quyết định số 2294/QĐ- BTTT, ngày 21/11/2023 của Bộ Thông tin và Truyền thông đã bổ sung Nền tảng cửa khẩu số và giao Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng là cơ quan chủ quản hỗ trợ phát triển Nền tảng cửa khẩu số, để phù hợp với thực tế quản lý thương mại biên giới, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu.

Bộ Tài chính đã giao Tổng cục Hải quan rà soát tổng thể các quy trình nghiệp vụ của cơ quan Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch và các cơ quan quản lý nhà nước khác tại cửa khẩu đường bộ; đề xuất xây dựng bài toán nghiệp vụ tổng thể theo hướng: các thủ tục hành chính liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu, người và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh đều thực hiện trên Cổng Thông tin một cửa quốc gia (NSW).

Khi thực hiện thủ tục hành chính, tổ chức, cá nhân chỉ khai báo một lần và hệ thống NSW sẽ tự động chuyển thông tin đến các đơn vị liên quan để xử lý theo chức năng, nhiệm vụ. NSW sẽ tự động tiếp nhận, chia sẻ dữ liệu, thông tin liên quan đến hàng hóa, người, phương tiện với các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan để phục vụ yêu cầu nghiệp vụ, quản lý; có kết nối dữ liệu với hệ thống quản lý tại cửa khẩu thông minh.

Bên cạnh đó, các trang thiết bị kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu chỉ đầu tư lắp đặt tại một khu vực được Hải quan, Biên phòng và ban quản lý kinh tế cửa khẩu thống nhất; kết nối với NSW và dùng chung cho các cơ quan quản lý nhà nước tại cửa khẩu theo chức năng, nhiệm vụ.

Nguyễn Kiên

  • Cùng chuyên mục

Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030

UBND TPHCM vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030.

Kinh tế - 16:35 18/11/2026

Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh

Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh (TMA) giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực hiện tại, xác định những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ công cụ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý xây dựng chính sách hỗ trợ sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.

Kinh tế - 16:47 17/11/2026

Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với hội nhập quốc tế

Ngày 16/11, tại TPHCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 3/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Kinh tế - 21:44 16/11/2026

Thủy sản Việt Nam tại Singapore: Tăng thị phần, hướng tới nâng giá trị xuất khẩu

Thủy sản Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm nhà cung cấp lớn nhất tại Singapore, với lợi thế về sản lượng và giá cạnh tranh. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần chuyển từ mở rộng nguồn cung sang nâng giá trị sản phẩm, đặc biệt ở những mặt hàng đã có thị phần cao.

Kinh tế - 06:32 16/11/2026

Hà Nội chọn lọc dự án FDI theo chất lượng và khả năng lan tỏa

Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút FDI sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao tri thức và liên kết doanh nghiệp. Chất lượng dòng vốn được đặt trong yêu cầu nâng cao nội lực, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.

Kinh tế - 21:56 14/11/2026

Tăng trưởng 10% năm 2027: Bài toán lớn về vốn và ổn định vĩ mô

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2027, Việt Nam cần huy động khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô nguồn lực rất lớn đặt ra yêu cầu vừa mở rộng các kênh huy động vốn, vừa sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và duy trì kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Kinh tế - 06:36 13/11/2026

VEFTA mở rộng cơ hội xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?

Hơn 90% dòng thuế được các nước EFTA xóa bỏ ngay khi Hiệp định VEFTA có hiệu lực, mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt. Tuy nhiên, để biến ưu đãi thuế quan thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và những tiêu chuẩn khắt khe.

Kinh tế - 15:31 12/11/2026

Dư nợ vay tăng 75%, chiến lược kinh doanh bất động sản có gì thay đổi?

Trước áp lực dư nợ vay tăng mạnh, KDH đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng đẩy nhanh tiến độ bán hàng, thay đổi cơ cấu sản phẩm và hướng tới giảm đòn bẩy tài chính. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến thu về 15.132 tỷ đồng trong năm 2027 từ hoạt động kinh doanh và hợp tác liên doanh, liên kết.

Kinh tế - 16:30 10/11/2026

Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn

GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ, với hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09%, cùng áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, cho thấy bài toán duy trì tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều thách thức.

Kinh tế - 08:09 09/11/2026

Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề nghị bảo đảm thẩm quyền tự quyết định thí điểm phát triển kinh tế đêm theo Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.

Kinh tế - 21:44 08/11/2026