Bộ Xây dựng đề xuất 8 nhiệm vụ trọng tâm phát triển công nghệ đường sắt

Ngày 18/6, Bộ Xây dựng tổ chức cuộc họp Hội đồng xác định nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị nhằm triển khai các định hướng, nhiệm vụ theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Theo thông tin tại cuộc họp, thời gian qua Bộ Xây dựng đã triển khai nhiều bước chuẩn bị với sự tham gia của các cơ quan tham mưu và đơn vị liên quan để xây dựng định hướng phát triển công nghệ cho ngành đường sắt. Đồng thời, Hội đồng xác định nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị cùng tổ chuyên gia hỗ trợ cũng đã được thành lập để phục vụ quá trình nghiên cứu, đề xuất.

Quan điểm được thống nhất tại cuộc họp là việc nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam. Đây được xem là cơ sở để từng bước tiếp cận, làm chủ công nghệ nền và công nghệ lõi, qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp đường sắt trong nước và giảm mức độ phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Cùng với việc xác định các nhiệm vụ chiến lược, các đơn vị liên quan được yêu cầu tiếp tục xây dựng đề cương triển khai chi tiết sau khi được cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Nội dung triển khai cần làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị chủ trì và phối hợp; xác định cụ thể sản phẩm đầu ra, tiến độ thực hiện cũng như nhu cầu kinh phí nhằm bảo đảm khả năng kiểm soát chất lượng và hiệu quả thực hiện.

Định hướng chung là ưu tiên các nhiệm vụ khoa học, công nghệ mang tính đột phá và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái công nghiệp đường sắt trong nước.

Tại cuộc họp, các ý kiến cũng thống nhất yêu cầu các nhiệm vụ nghiên cứu phải gắn với mục tiêu làm chủ công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa theo tinh thần của Nghị quyết số 172 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và Nghị quyết số 188 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phục vụ phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.

Các nhiệm vụ được đề xuất cũng phải hướng tới kết quả cụ thể, có thể ứng dụng thực tế như vật tư, thiết bị thay thế phục vụ vận hành, khai thác và bảo trì hệ thống đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Đồng thời, việc triển khai cần phù hợp với năng lực sản xuất hiện có của doanh nghiệp trong nước để bảo đảm tính khả thi.

Một yêu cầu khác được đặt ra là tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời phân định rõ vai trò và phạm vi công việc của từng đơn vị tham gia.

Sau quá trình đánh giá và xem xét, Hội đồng đã thống nhất danh mục gồm 8 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Danh mục này gồm: nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray và phụ kiện liên kết ray; nghiên cứu phát triển các hệ kết cấu đường ray dành cho đường sắt tốc độ cao; nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ vật liệu, xử lý đất yếu nền đường và vùng chuyển tiếp công trình nhằm kiểm soát lún dài hạn, bảo đảm ổn định hình học tuyến và an toàn khai thác.

Các nhiệm vụ còn lại gồm nghiên cứu, phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao; nghiên cứu phát triển hệ thống liên khóa máy tính CBI; nghiên cứu, thiết kế và chế tạo một số cụm chi tiết, chi tiết cốt lõi phục vụ mục tiêu nội địa hóa ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam; nghiên cứu, thiết kế và chế tạo toa tàu đặc biệt theo tiêu chuẩn STANAG 4569; đồng thời xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ phát triển công nghệ chiến lược cho đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

VT (t/h)