“Dọn đường” cho siêu dự án 67 tỷ USD, Hà Tĩnh vào cuộc quyết liệt

Tại Hà Tĩnh, công tác chuẩn bị mặt bằng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang được triển khai với nhịp độ khẩn trương trên nhiều địa bàn. Đây là một trong những dự án hạ tầng quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đòi hỏi khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Trong những ngày gần đây, nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt tiến hành khảo sát thực địa, kiểm đếm tài sản và xác định phạm vi ảnh hưởng của dự án. Tại một số địa phương, công tác này được triển khai song song với việc tuyên truyền, vận động người dân nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.

Tại xã Đức Quang, tuyến đường sắt đi qua với chiều dài khoảng 3,9 km. Theo thống kê sơ bộ, dự án sẽ cần thu hồi gần 29 ha đất, trong đó có 17 hộ dân phải di dời để phục vụ công tác tái định cư. Địa phương dự kiến xây dựng khu tái định cư rộng khoảng 1,2 ha tại khu vực Ao Làng, gần khu dân cư hiện hữu nhằm đảm bảo điều kiện sinh sống cho các hộ bị ảnh hưởng.

Song song với việc kiểm đếm, chính quyền cơ sở đang tích cực nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân. Đây được xác định là yếu tố then chốt để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hạn chế phát sinh khiếu nại, đảm bảo quá trình triển khai diễn ra thuận lợi.

Tại phường Hà Huy Tập, khối lượng công việc còn lớn hơn khi tuyến đi qua có chiều dài khoảng 9,1 km. Sơ bộ có tới 1.028 thửa đất bị ảnh hưởng, với tổng diện tích khoảng 71 ha, liên quan đến 207 hộ dân phải di dời. Khu đất tại tổ dân phố Liên Vinh được đề xuất làm khu tái định cư đầu tiên, với quy mô khoảng 6 ha.

Lợi thế của khu vực này là phần lớn diện tích đất do Nhà nước quản lý, phù hợp quy hoạch và có thể triển khai nhanh. Điều này được kỳ vọng sẽ đáp ứng yêu cầu tiến độ khởi công dự án theo chỉ đạo của Chính phủ.

Tại xã Kỳ Xuân, nơi tuyến đi qua dài khoảng 4,7 km, công tác chuẩn bị cũng được triển khai đồng bộ. Chính quyền địa phương đã thành lập ban chỉ đạo và hội đồng bồi thường, tổ chức các cuộc họp với việc sử dụng bản đồ địa chính và ảnh vệ tinh để xác định chính xác phạm vi ảnh hưởng. Từ đó, danh sách các hộ dân, công trình, tài sản và mồ mả cần di dời được lập chi tiết.

Ở quy mô toàn tỉnh, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua 18 xã và 5 phường, với tổng chiều dài hơn 103 km. Trên tuyến dự kiến bố trí 3 nhà ga, gồm 2 ga hành khách và 1 ga hàng hóa. Tổng diện tích đất cần thu hồi lên tới gần 765 ha, trong đó có hơn 84 ha là đất ở.

Để phục vụ tái định cư, tỉnh dự kiến xây dựng khoảng 35 khu tái định cư mới. Đây là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi nguồn lực đáng kể cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành.

Tỉnh đặt mục tiêu đến tháng 12/2026 sẽ bàn giao tối thiểu 80% mặt bằng cho chủ đầu tư. Để đạt được mục tiêu này, ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng cấp tỉnh đã được thành lập, với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo tỉnh và các sở, ngành liên quan, nhằm tăng cường chỉ đạo, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024. Toàn tuyến có chiều dài khoảng 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), với tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD.

Tuyến đường được thiết kế theo khổ đôi 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Ngoài chức năng vận chuyển hành khách, tuyến còn có thể đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và vận tải hàng hóa khi cần thiết. Dự án dự kiến khởi công vào năm 2027.

Về cơ chế triển khai, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP, cho phép tách riêng phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành các dự án độc lập. Theo đó, toàn tuyến được chia thành 17 dự án thành phần, tạo điều kiện để các địa phương chủ động triển khai các hạng mục liên quan mà không phải chờ hoàn tất toàn bộ thủ tục đầu tư.

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị, đặc biệt là trong công tác xây dựng khu tái định cư. Tuy nhiên, với quy mô lớn và liên quan đến hàng nghìn hộ dân, bài toán lớn nhất vẫn là đảm bảo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.

Hà Tĩnh cùng một số địa phương khác có đặc điểm địa lý bề ngang hẹp theo chiều Đông - Tây, khiến việc bố trí hạ tầng và quỹ đất càng trở nên thách thức. Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng được xem là khâu then chốt, quyết định tiến độ chung của toàn dự án.

Khi hoàn thành, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương dọc tuyến. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác chuẩn bị, đặc biệt là

VT