Giá gạo xuất khẩu đi ngang, thị trường bước vào giai đoạn dư cung kéo dài

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam trong tuần qua hầu như không biến động so với tuần trước, trong bối cảnh nhu cầu thị trường vẫn yếu và hoạt động giao dịch diễn ra chậm. Các yếu tố dư cung toàn cầu, nhập khẩu chững lại tại nhiều thị trường lớn và cạnh tranh giá gay gắt được dự báo sẽ tiếp tục chi phối thị trường gạo trong những tháng đầu năm 2026.

Tại Việt Nam, gạo 5% tấm đang được chào bán quanh mức 365 – 370 USD/tấn, gần như không thay đổi so với tuần trước. Theo các thương nhân, lượng giao dịch thấp do người mua chưa có động thái nhập khẩu lớn trong ngắn hạn. Số liệu hải quan cho thấy, trong tháng 11/2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam chỉ đạt khoảng 358.000 tấn, giảm mạnh 49,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế đến hết ngày 30/11, Việt Nam xuất khẩu được 7,535 triệu tấn gạo, trị giá 3,851 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2024, lượng xuất khẩu giảm 10,88% và giá trị giảm tới 27,37%, phản ánh rõ áp lực suy giảm cả về sản lượng lẫn giá xuất khẩu.

Trên thị trường trong nước, giá lúa tại nhiều địa phương thuộc Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung ổn định, một số chủng loại tăng nhẹ. Tại Cần Thơ, lúa Jasmine duy trì ở mức 8.400 đồng/kg, IR 5451 ở mức 6.200 đồng/kg, ST25 là 9.400 đồng/kg và OM 18 đạt 6.600 đồng/kg. Tại Đồng Tháp, lúa IR 50404 tăng 100 đồng/kg lên 6.800 đồng/kg, trong khi OM 18 giữ ở mức 6.900 đồng/kg. An Giang ghi nhận giá OM 18 và Đài Thơm 8 dao động 6.400 – 6.600 đồng/kg; IR 50404 tăng nhẹ lên 5.200 – 5.400 đồng/kg.

Về sản xuất, tính đến ngày 8/12, vụ Thu Đông 2025 tại Đồng bằng sông Cửu Long đã xuống giống khoảng 638.000 ha, đạt 97% kế hoạch, trong đó 438.000 ha đã thu hoạch với sản lượng ước đạt 2,53 triệu tấn. Vụ Đông Xuân 2025 – 2026 cũng đã xuống giống khoảng 275.000 ha, tương đương hơn 20% kế hoạch toàn vụ.

Trên thị trường quốc tế, diễn biến giá gạo tiếp tục phân hóa. Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm tăng mạnh lên khoảng 400 USD/tấn vào cuối tuần, mức cao nhất trong hơn 6 tháng. Đà tăng xuất phát từ lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng bởi lũ lụt trong nước, cùng kỳ vọng nhu cầu cải thiện khi Trung Quốc cam kết mua 500.000 tấn gạo và đang tiến tới hoàn tất thỏa thuận. Triển vọng xuất khẩu sang Trung Quốc và khả năng có thêm đơn hàng từ Philippines khiến thị trường Thái Lan trở nên sôi động hơn.

Ngược lại, giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ hầu như không đổi. Gạo đồ 5% tấm được chào bán ở mức 347 – 354 USD/tấn, còn gạo trắng 5% tấm dao động 340 – 345 USD/tấn. Đồng rupee suy yếu giúp các nhà xuất khẩu bù đắp phần nào chi phí đầu vào tăng cao do giá lúa nội địa được giữ ở mức cao theo chính sách thu mua tối thiểu của Chính phủ.

Theo các báo cáo quốc tế, thị trường gạo toàn cầu đang bước vào giai đoạn dư cung rõ rệt. Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế dự báo tổng nguồn cung gạo niên vụ 2025 – 2026 đạt mức kỷ lục 728 triệu tấn, tăng 1,5% so với vụ trước, trong đó riêng Ấn Độ đóng góp gần 200 triệu tấn. Tồn kho toàn cầu được ước tính tăng lên khoảng 186 triệu tấn, cho thấy cung đang vượt xa cầu. Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường lớn như Philippines và Indonesia có xu hướng chững lại.

Các chuyên gia nhận định, quý I/2026 nhiều khả năng vẫn là giai đoạn đi ngang và phục hồi yếu của thị trường gạo. Philippines dự kiến chỉ mở cửa nhập khẩu ngắn hạn vào tháng 1, sau đó tiếp tục tạm dừng trong các tháng tiếp theo, trong khi Ấn Độ đẩy mạnh xuất khẩu với mục tiêu khoảng 30 triệu tấn, tạo thêm áp lực lên giá gạo trắng phổ thông.

Tại Việt Nam, giá gạo nội địa có thể tiếp tục chịu sức ép trong những tuần đầu năm 2026, trước khi dần ổn định trở lại khi bước vào thu hoạch rộ vụ Đông Xuân. Giá gạo 5% tấm xuất khẩu được dự báo dao động trong khoảng 350 – 370 USD/tấn, cạnh tranh trực tiếp với gạo Ấn Độ và Thái Lan ở vùng giá thấp nhiều năm.

Dù vậy, nhu cầu phục hồi nhẹ từ Trung Quốc và một số thị trường châu Phi được kỳ vọng sẽ tạo lực đỡ nhất định, song khó tạo ra những biến động mạnh về giá. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao chất lượng, đa dạng hóa thị trường và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do được xem là yếu tố then chốt để gạo Việt Nam giữ vững vị thế trong năm 2026.

PV