Nợ xấu gia tăng, ngân hàng đồng loạt rao bán hàng trăm tỷ đồng nợ

Nhiều ngân hàng mạnh tay rao bán khoản nợ hàng trăm tỷ đồng

Ngày 13/11, Agribank Chi nhánh Bình Thuận thông báo thực hiện thủ tục đấu giá toàn bộ 4 khoản nợ của các doanh nghiệp và cá nhân, với tổng giá trị ghi sổ hơn 210,79 tỷ đồng. Các khoản nợ thuộc Công ty TNHH Nguyên Bình, Công ty TNHH Hải Châu Bình Thuận, Công ty TNHH Xây dựng Thiên Phú Nam và cá nhân Trần Thanh Vân.

Theo Công ty Đấu giá hợp danh Vạn Thành An, tính đến ngày 26/10/2026, khoản nợ của Công ty TNHH Nguyên Bình có giá trị lớn nhất, hơn 146,63 tỷ đồng. Tiếp đến là khoản nợ của Công ty TNHH Hải Châu Bình Thuận với hơn 34,61 tỷ đồng; Công ty TNHH Xây dựng Thiên Phú Nam hơn 20,41 tỷ đồng và cá nhân Trần Thanh Vân hơn 9,12 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tổng dư nợ gốc của 4 khoản vay vào khoảng 140,7 tỷ đồng, trong khi nợ lãi đã vượt 70 tỷ đồng. Tiền lãi tiếp tục phát sinh kể từ ngày 26/10/2026 cho đến khi khách hàng hoàn tất nghĩa vụ thanh toán.

Tài sản bảo đảm cho các khoản vay khá đa dạng, gồm quyền sử dụng đất, nhà ở tại Phan Thiết, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam và một số địa phương khác; cùng ô tô, xe tải, máy đào, xe lu. Riêng khoản nợ của Công ty TNHH Nguyên Bình được bảo đảm bằng nhiều tài sản, trong đó có hai xe Lexus RX350 và các phương tiện phục vụ hoạt động xây dựng, vận tải.

Cũng trong ngày 13/11, VietinBank Chi nhánh Lưu Xá thông báo đấu giá lần thứ 7 tài sản bảo đảm cho khoản nợ của Công ty CP Expos, với giá khởi điểm 20 tỷ đồng.

Tài sản đưa ra đấu giá gồm quyền sử dụng thửa đất diện tích 322,3 m² và quyền sở hữu nhà ở tại số 163/1 Bis, Quốc lộ 22, ấp Trung Chánh, xã Bà Điểm, TP.HCM. Công trình có tổng diện tích sử dụng 933,2 m², gồm 4 tầng và một tầng lửng.

Trong mức giá khởi điểm 20 tỷ đồng, giá trị quyền sử dụng đất được xác định là 16,341 tỷ đồng, giá trị nhà ở là 3,659 tỷ đồng. Số tiền đặt trước để tham gia đấu giá là 4 tỷ đồng.

Trước đó, ngày 12/11, BIDV Chi nhánh Bình Phước cũng thông báo bán khoản nợ của Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Xuất nhập khẩu Khánh Vy. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng dư nợ của doanh nghiệp này hơn 71,5 tỷ đồng, gồm 48,68 tỷ đồng nợ gốc và 22,85 tỷ đồng nợ lãi.

Khoản nợ được bảo đảm bằng 7 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gắn với các tài sản gồm nhà xưởng, nhà ở, đất trồng cây lâu năm và vườn cao su.

Việc nhiều ngân hàng liên tiếp đưa các khoản nợ có giá trị lớn ra bán, đấu giá cho thấy hoạt động xử lý nợ tồn đọng tiếp tục được đẩy mạnh. Tuy nhiên, khả năng thu hồi nợ còn phụ thuộc vào tính pháp lý, giá trị thực tế của tài sản bảo đảm và mức độ quan tâm của nhà đầu tư tham gia đấu giá.

Nợ xấu và nợ cần chú ý tiếp tục tăng

Áp lực xử lý nợ diễn ra trong bối cảnh chất lượng tài sản của nhóm ngân hàng niêm yết có dấu hiệu chịu sức ép. Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính quý III/2026 của 28 ngân hàng thương mại niêm yết, tổng nợ xấu nội bảng, gồm nợ nhóm 3 đến nhóm 5, tính đến ngày 30/9 đạt hơn 340.815 tỷ đồng.

Con số này tăng 26,9% so với đầu năm, tương ứng tăng hơn 72.235 tỷ đồng. Tốc độ tăng nợ xấu cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng cho vay khách hàng 12,5%. Tỷ lệ nợ xấu toàn nhóm tăng từ 2,02% lên 2,12%, với 24/28 ngân hàng ghi nhận số dư nợ xấu gia tăng.

Đáng chú ý, nợ cần chú ý, tức nợ nhóm 2, tăng 52,4%, lên 253.048,1 tỷ đồng. Tổng dư nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5 đạt 593.864 tỷ đồng, tương đương 3,69% tổng dư nợ cho vay khách hàng, cao hơn mức 3,4% vào cuối quý II/2026.

Báo cáo cập nhật ngành ngân hàng của SSI Research cũng ghi nhận tỷ lệ nợ xấu cuối quý III/2026 tăng lên 2,09%, so với mức 1,97% trong quý trước. Áp lực chủ yếu tập trung ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, với tỷ lệ nợ xấu tăng lên 2,83%, cao hơn quý trước 0,19 điểm phần trăm.

Trước diễn biến nợ xấu gia tăng, chi phí dự phòng của các ngân hàng cũng tăng lên. Chi phí tín dụng đạt 1,37%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với quý trước. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn nhóm giảm từ 83% xuống 77%.

Diễn biến này cho thấy áp lực dự phòng rủi ro tín dụng vẫn hiện hữu, trong khi bộ đệm dự phòng tại nhóm ngân hàng được thống kê có xu hướng thu hẹp.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng tín dụng

Trước áp lực nợ xấu, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản số 9608 yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện giảm lãi suất cho vay, đồng thời không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng và không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô cho vay.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các ngân hàng đa dạng hóa biện pháp xử lý nợ, trong đó có việc xử lý thông qua thị trường mua bán nợ. Cùng với giải quyết các khoản nợ xấu tồn đọng, các tổ chức tín dụng cần theo dõi sát diễn biến của từng nhóm nợ, đặc biệt là nợ nhóm 2 và nợ xấu.

Việc kiểm soát các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ cũng được đặt ra nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh nợ xấu mới.

Trong bối cảnh đó, hoạt động bán và đấu giá các khoản nợ là một trong những phương thức để ngân hàng thu hồi vốn, xử lý tài sản bảo đảm và cải thiện chất lượng tài sản. Dù vậy, hiệu quả thu hồi phụ thuộc lớn vào khả năng thanh khoản của tài sản, tính đầy đủ của hồ sơ pháp lý và mức giá có thể đạt được qua quá trình đấu giá.

Phúc Hưng (t/h)