Giá xăng dầu tiến sát thị trường, doanh nghiệp được tăng quyền chủ động

Thông tin được ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương) công bố tại buổi họp báo thường kỳ quý IV/2025 của Bộ Công Thương, diễn ra ngày 29/1/2026.

Theo ông Tuấn, ngày 19/1 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Công Thương đã ký tờ trình gửi Chính phủ về dự thảo Nghị định mới thay thế các quy định hiện hành trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu. Đây là bản dự thảo lần thứ tư, được xây dựng trên cơ sở hơn ba năm nghiên cứu, tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia. Bộ Công Thương kỳ vọng Nghị định sẽ được Chính phủ xem xét, ban hành trong tháng 2/2026, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và linh hoạt hơn cho thị trường xăng dầu.

Một điểm nhấn đáng chú ý của dự thảo là cơ chế điều hành giá. Theo đó, doanh nghiệp đầu mối sẽ được quyền quyết định giá bán xăng dầu dựa trên các yếu tố chi phí hình thành giá và diễn biến thị trường, qua đó giảm bớt sự can thiệp hành chính trực tiếp. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống phân phối và quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo quy định giá bán lẻ tại các đại lý, cửa hàng nhượng quyền hoặc đơn vị mua xăng dầu từ nhiều nguồn không được cao hơn mức giá do doanh nghiệp đầu mối công bố.

Liên quan đến xăng sinh học, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết Thông tư 50/2025/TT-BCT đã xác định rõ từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ được triển khai đồng loạt trên toàn quốc. Việc sử dụng xăng sinh học E10 không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, mà còn phù hợp với xu hướng sử dụng nhiên liệu sạch tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay Trung Quốc.

Thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp lớn như Petrolimex và PVOil đã triển khai thí điểm xăng E10 tại Hà Nội, Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh. Qua đánh giá bước đầu, chất lượng nhiên liệu ổn định, chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực từ người tiêu dùng.

Phát biểu thêm tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Nghị định mới hướng tới tiếp cận dần với cơ chế thị trường, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp, trong khi cơ quan quản lý tập trung vào vai trò xây dựng chính sách và giám sát. Bên cạnh đó, các quy định mới cũng tính toán đến việc bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo thông qua cơ chế cân đối chi phí hợp lý.

Đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu, dự thảo đề xuất tập trung nguồn quỹ vào một tài khoản do Nhà nước quản lý, sử dụng theo đúng quy định của Luật Giá và chỉ kích hoạt trong các tình huống thị trường biến động bất thường, sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Bộ Công Thương cho biết, trong các tháng 3 và 4/2026 sẽ tiến hành kiểm tra công tác chuẩn bị của doanh nghiệp đầu mối, cơ sở sản xuất và hệ thống phối trộn, bảo đảm điều kiện hạ tầng sẵn sàng cho việc triển khai xăng E10 trên toàn quốc đúng lộ trình.

Nam Sơn (t/h)