Nâng hạng thị trường, chứng khoán Việt Nam kỳ vọng đón 33.000 tỷ đồng vốn ngoại năm 2027

Dòng vốn ngoại được kỳ vọng tăng tốc trong năm 2027

Trong Báo cáo chiến lược quý IV/2026, Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định năm 2027 có thể ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý về dòng vốn trên thị trường chứng khoán Việt Nam, khi quá trình nâng hạng bước vào các giai đoạn phân bổ vốn lớn hơn.

Theo ước tính của BSC, khoảng 33.000 tỷ đồng, tương đương 1,27 tỷ USD, vốn ngoại liên quan đến nâng hạng được kỳ vọng chảy vào thị trường trong năm 2027. Đây là một trong những yếu tố được công ty chứng khoán này đánh giá có thể góp phần cải thiện thanh khoản và thu hẹp áp lực bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài.

Đáng chú ý, dòng vốn dự kiến không được phân bổ đồng loạt mà thực hiện theo từng giai đoạn chuyển đổi.

Theo kịch bản BSC trình bày trong báo cáo chiến lược quý IV, quá trình chuyển đổi gồm bốn giai đoạn. Giai đoạn đầu, dự kiến vào tháng 9/2026, chiếm 10% tổng tỷ trọng phân bổ. Ba giai đoạn tiếp theo được dự kiến vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027, với tỷ trọng lần lượt là 20%, 35% và 35%.

Như vậy, hai giai đoạn cuối trong năm 2027 chiếm tới 70% tổng tỷ trọng phân bổ theo kịch bản của BSC. Đây được xem là thời điểm có thể ghi nhận lượng vốn liên quan đến nâng hạng lớn nhất.

Tuy nhiên, các mốc thời gian và quy mô dòng vốn trên là dự báo được BSC đưa ra tại thời điểm lập báo cáo, không đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn sẽ chắc chắn được giải ngân theo đúng tiến độ kỳ vọng.

Trước đó, hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài vẫn là một trong những yếu tố gây sức ép lên thị trường. Lũy kế 9 tháng năm 2026, khối ngoại bán ròng khoảng 98.290 tỷ đồng, tương đương 3,7 tỷ USD. Dù quy mô bán ròng trong quý III thu hẹp đáng kể so với quý II, dòng vốn bán chủ động vẫn tiếp diễn.

BSC kỳ vọng áp lực này có thể giảm trong năm 2027 nhờ dòng vốn từ quá trình nâng hạng, đồng thời hoạt động bán ròng chủ động của nhà đầu tư nước ngoài có khả năng thu hẹp sau nhiều năm liên tiếp.

Dù vậy, triển vọng dòng tiền còn phụ thuộc vào môi trường lãi suất và khả năng cải thiện thanh khoản của nền kinh tế. BSC nhận thấy xác suất lãi suất giảm trong năm 2027 cao hơn so với đánh giá trước đó, song một số lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn vẫn có thể phải đối mặt với mặt bằng lãi suất cao.

Nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền lập tức đảo chiều

Trong tài liệu trao đổi chuyên môn với BSC, ông Phan Quốc Bửu, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC), phân tích rằng xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài cần được nhìn nhận trong bối cảnh vận động của dòng vốn toàn cầu và những đặc thù của quá trình nâng hạng thị trường.

Theo nội dung trao đổi, việc khối ngoại tiếp tục bán ròng không nhất thiết phản ánh sự suy giảm sức hấp dẫn của chứng khoán Việt Nam. Thay vào đó, dòng vốn quốc tế chịu ảnh hưởng từ chu kỳ kinh tế vĩ mô, biến động địa chính trị và xu hướng phân bổ nguồn lực vào những thị trường được hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và ngành bán dẫn.

Những bất ổn địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, gây áp lực lên giá năng lượng và lạm phát, khiến mặt bằng lãi suất tại các nền kinh tế lớn có nguy cơ duy trì ở mức cao lâu hơn kỳ vọng. Điều này ảnh hưởng đến tỷ giá, chi phí vốn và quyết định phân bổ danh mục của nhà đầu tư quốc tế tại các thị trường mới nổi.

Bên cạnh yếu tố vĩ mô, ông Bửu cũng đề cập đến độ trễ kỹ thuật trong quá trình chuyển đổi giữa các nhóm thị trường.

Theo phân tích trong tài liệu, khi Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi theo hệ thống phân loại của FTSE Russell, các quỹ ETF tham chiếu nhóm chỉ số thị trường cận biên phải thực hiện tái cơ cấu danh mục. Trong khi đó, các quỹ tham chiếu thị trường mới nổi phân bổ vốn theo lộ trình chuyển đổi, thay vì giải ngân toàn bộ ngay khi có thông tin nâng hạng.

Sự khác biệt về thời điểm và cơ chế phân bổ vốn có thể khiến dòng tiền chưa ghi nhận sự đảo chiều rõ nét trong giai đoạn đầu, dù triển vọng thu hút vốn quốc tế đã được cải thiện.

Từ góc nhìn này, tác động của nâng hạng cần được đánh giá trong một chu kỳ dài hơn, thay vì chỉ dựa trên diễn biến mua bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tại một thời điểm.

Đáng chú ý, bên cạnh dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF, BSC còn nhấn mạnh tiềm năng thu hút nguồn vốn từ các quỹ đầu tư chủ động.

Theo nội dung trao đổi của ông Bửu, việc thị trường Việt Nam được đưa vào nhóm mới nổi có thể mở rộng khả năng tiếp cận những tổ chức đầu tư quốc tế vốn bị giới hạn bởi quy định phân bổ danh mục tại các thị trường cận biên.

Cùng với đó, quá trình hoàn thiện hạ tầng giao dịch, cải thiện cơ chế thanh toán và giảm bớt các rào cản đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng thanh khoản.

Như vậy, tác động của nâng hạng không chỉ nằm ở lượng vốn mới dự kiến được giải ngân, mà còn ở khả năng mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện cấu trúc dòng tiền và tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của thị trường.

Cơ hội tái định giá không dành cho mọi cổ phiếu

Ở góc độ dài hạn, BSC đánh giá quá trình nâng hạng có thể tạo điều kiện để thị trường chứng khoán Việt Nam từng bước thu hẹp khoảng cách định giá với những thị trường mới nổi trong khu vực.

Khi chất lượng dòng vốn được cải thiện và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế được mở rộng, các doanh nghiệp niêm yết có thể đứng trước cơ hội thu hút thêm nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn.

Tuy nhiên, triển vọng này không đồng nghĩa tất cả các nhóm cổ phiếu đều được hưởng lợi tương đương.

Phân tích về tác động của nâng hạng đối với doanh nghiệp niêm yết, ông Phan Quốc Bửu cho rằng nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn có thể được dòng vốn ngoại quan tâm trước tiên, đặc biệt là những doanh nghiệp đầu ngành có thanh khoản cao, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng lớn và còn dư địa sở hữu nước ngoài.

Những lĩnh vực được đề cập gồm ngân hàng, công nghệ, bán lẻ và thép. Đây là các nhóm có thể thu hút sự quan tâm của dòng vốn quốc tế nếu quá trình chuyển đổi diễn ra theo kỳ vọng.

Tuy nhiên, khả năng thu hút vốn vẫn phụ thuộc vào đặc điểm của từng doanh nghiệp và điều kiện đầu tư cụ thể.

Trong tài liệu trao đổi chuyên môn, ông Bửu cũng nhấn mạnh sự thay đổi trong cách tiếp cận cơ hội đầu tư khi dòng tiền thị trường trở nên chọn lọc hơn.

Theo đó, nhà đầu tư có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh, tăng trưởng lợi nhuận bền vững, dòng tiền kinh doanh tích cực và khả năng chống chịu trước những biến động vĩ mô.

Đối với chiến lược lựa chọn cổ phiếu, BSC đặt yếu tố tăng trưởng lợi nhuận lên hàng đầu, tiếp đến là định giá, trong khi câu chuyện ngành được xem là yếu tố có thể thúc đẩy sự quan tâm của dòng tiền trong ngắn hạn.

Quan điểm này cho thấy cơ hội từ nâng hạng không chỉ gắn với khả năng đáp ứng những tiêu chí đầu tư của các quỹ quốc tế, mà còn phụ thuộc vào triển vọng kinh doanh thực chất của từng doanh nghiệp.

Trong Báo cáo chiến lược quý IV/2026, BSC tiếp tục ưu tiên các cổ phiếu gắn với động lực tăng trưởng nội địa và mặt bằng định giá hợp lý, đặc biệt là ngân hàng, bán lẻ và vật liệu xây dựng.

Đây là chiến lược lựa chọn ngành dựa trên triển vọng tăng trưởng kinh doanh, cần được phân biệt với các nhóm cổ phiếu có thể hưởng lợi từ dòng vốn ngoại sau nâng hạng.

Theo dự phóng trong báo cáo chiến lược quý IV, lợi nhuận nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi phân tích của BSC được kỳ vọng tăng 26% trong năm 2026 và tiếp tục tăng 12% trong năm 2027.

Dù tốc độ tăng trưởng năm 2027 được dự báo chậm lại, BSC vẫn đánh giá đây là mức khả quan khi đặt trên nền lợi nhuận cao của năm trước.

Ở góc độ định giá, công ty chứng khoán này cho rằng nhiều cổ phiếu đang giao dịch tại vùng giá chiết khấu so với lịch sử, tạo điều kiện để xem xét phân bổ danh mục theo chiến lược trung và dài hạn.

Dẫu vậy, mức định giá thấp hay kỳ vọng dòng vốn ngoại gia tăng chưa đủ để bảo đảm triển vọng tăng giá của từng cổ phiếu. Khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động kinh doanh vẫn là những yếu tố cần được xem xét.

Nhìn từ các nhận định của BSC, quá trình nâng hạng có thể mở rộng cơ hội đầu tư, nhưng không làm mất đi sự phân hóa giữa các doanh nghiệp. Những đơn vị có nền tảng tài chính vững chắc, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và mức định giá phù hợp được kỳ vọng có lợi thế trong việc thu hút dòng vốn dài hạn.

Nhìn về năm 2027, quá trình nâng hạng được BSC kỳ vọng mở ra cơ hội cải thiện thanh khoản và mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, giá trị dài hạn của bước chuyển này không chỉ được quyết định bởi lượng vốn ngoại dự kiến giải ngân, mà còn phụ thuộc vào chất lượng thị trường, điều kiện kinh tế vĩ mô và năng lực tăng trưởng thực chất của các doanh nghiệp niêm yết.

Anh Vũ