Lực lượng Quản lý thị trường tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát sau đợt cao điểm

Xử lý 1.520 vụ xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

Từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường đồng loạt triển khai đợt cao điểm kiểm tra kiểm soát thị trường. Đồng thời, tăng cường phối hợp với công an, chính quyền địa phương, chủ thể quyền và các đơn vị liên quan nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các vụ việc có quy mô lớn, tính chất phức tạp.

Theo thống kê của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 4.701 vụ việc, phát hiện và xử lý 3.730 vụ vi phạm với 4.147 hành vi vi phạm hành chính. Đồng thời, 37 vụ việc có dấu hiệu tội phạm đã được chuyển cơ quan điều tra để tiếp tục xử lý theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 41,4 tỷ đồng, trong khi trị giá tang vật vi phạm bị xử lý lên tới hơn 22,2 tỷ đồng.

Riêng lĩnh vực sở hữu trí tuệ chiếm hơn 40% tổng số vụ việc vi phạm bị xử lý. Trong thời gian triển khai Công điện 38, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 1.862 vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ, phát hiện và xử lý 1.520 vụ xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; thu nộp ngân sách hơn 15 tỷ đồng tiền xử phạt và xử lý lượng hàng hóa vi phạm trị giá trên 12 tỷ đồng.

So với cùng kỳ tháng 5/2025, số vụ vi phạm bị xử lý trong lĩnh vực xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng 370,6%, tương đương gấp 4,7 lần; số tiền xử phạt tăng 314,8%, tương đương gấp 4,2 lần; trị giá tang vật vi phạm tăng tới 827,5%, tương đương gấp 9,3 lần.

Không chỉ kiểm soát thị trường truyền thống, Bộ Công Thương cũng đẩy mạnh kiểm tra trên môi trường số. Trong thời gian cao điểm, hơn 9.130 sản phẩm vi phạm đã bị gỡ bỏ khỏi các nền tảng thương mại điện tử, đồng thời hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã bị chặn hoạt động.

Những con số trên cho thấy hiệu quả rõ rệt của đợt cao điểm kiểm tra theo chỉ đạo của Chính phủ và sự quyết liệt trong triển khai của Bộ Công Thương, góp phần nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi  phạm

Sau đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác kiểm soát thị trường, nguồn gốc hàng hóa tiếp tục được lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiếm soát chặt chẽ, đặc biệt là tại khu vực trung tâm.

Đơn cử, từ đầu tháng 6 đến nay, lực lượng Quản lý thị trường TP. Hà Nội đã liên tục phát hiện, xử lý hàng loạt vụ việc vi phạm liên quan đến hàng hoá không rõ nguồn gốc, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn.

Theo ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, sau khi đợt cao điểm kết thúc ngày 30/5, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội vẫn tiếp tục duy trì công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên với tinh thần kiên quyết xử lý các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh trên địa bàn Thủ đô.

Tương tự, ngay sau đợt cao điểm, Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh khẳng định, quan điểm kiên quyết không nương tay đối với các hành vi vi phạm, chống đối và sẽ áp dụng các biện pháp, chế tài mạnh nhất theo quy định của pháp luật với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Theo đó, đơn vị sẽ tăng cường kiểm tra ngoài giờ, ngày nghỉ, bố trí lực lượng phản ứng nhanh để tiếp nhận thông tin, xác minh và xử lý đột xuất các vụ việc phát sinh. Đồng thời, phối hợp với lực lượng Công an, ban quản lý chợ, trung tâm thương mại và chính quyền địa phương để kiểm tra đồng loạt, thường xuyên tại các khu vực “nóng”.

Ngoài ra, đơn vị sẽ phối hợp với lực lượng Công an xem xét xử lý các hành vi thông báo, kích hoạt loa, bộ đàm để thông báo nhằm tiếp tay cho việc trốn tránh kiểm tra nếu có dấu hiệu cản trở, hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ theo quy định của pháp luật.

Tại Quảng Ninh, để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống hàng giả, gian lận thương mại, lực lượng quản lý thị trường tỉnh  tiếp tục thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, trọng tâm sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ số vào công tác giám sát, quản lý thị trường; nâng cao năng lực chuyên môn cho lực lượng thực thi; đẩy mạnh phối hợp giữa các ngành, địa phương và các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ trong công tác xác minh, giám định và xử lý vi phạm.

Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh cũng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến xử lý hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; nghiên cứu bổ sung các quy định phù hợp với thực tiễn hoạt động thương mại điện tử và các nền tảng số.

Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế xác định giá trị hàng hóa vi phạm, định lượng hành vi vi phạm và tăng tính răn đe đối với các trường hợp tái phạm hoặc vi phạm có quy mô lớn.

Tương tự, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hoá cũng cho biết, thời gian tới đơn vị đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát thị trường, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm về an toàn thực phẩm.

Đồng thời, tập trung triển khai các giải pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn hoạt động sản xuất, buôn bán thuốc giả, thực phẩm giả, góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người dân, giữ vững ổn định thị trường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thực thi

Là cơ quan đầu mối tổng hợp tình hình phát hiện, bắt giữ và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, sau 1 tháng triển khai, các bộ, ngành và địa phương đã vào cuộc quyết liệt, đồng bộ.

Trong tháng 5/2026, các lực lượng chức năng phát hiện 2.036 vụ việc vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025; khởi tố 44 vụ án hình sự liên quan xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Số vụ việc liên quan xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu bị xử lý chiếm tỷ lệ hơn 98% trong các vụ việc bị xử lý hành chính.

Tuy nhiên, dù đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phát hiện, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan chức năng, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp.

Đơn cử, các hành vi xâm phạm ngày càng tinh vi, cả trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử; vẫn còn tình trạng kinh doanh công khai hàng hóa giả mạo nhãn hiệu tại một số chợ truyền thống, trung tâm thương mại, ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường đầu tư kinh doanh.

Trong khi đó, công tác phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đồng bộ; việc ứng dụng công nghệ trong giám sát, phát hiện vi phạm trên môi trường số còn hạn chế.

Đặc biệt, hiện chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ được chuẩn hóa, liên thông, gây khó khăn cho công tác thống kê, dự báo và xử lý vi phạm.

Một số quy định pháp luật cũng bộc lộ bất cập khi chưa theo kịp thực tiễn phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số; một số hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa được quy định rõ tại Bộ luật Hình sự; chế tài đối với một số hành vi vi phạm còn chưa đủ sức răn đe.

Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ kiến nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Trọng tâm là rà soát, sửa đổi các quy định liên quan công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Hải quan, các văn bản hướng dẫn có liên quan nhằm khắc phục những khoảng trống pháp lý, nâng cao tính răn đe và hiệu quả thực thi.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ truy xuất nguồn gốc trong phát hiện, giám sát và xử lý vi phạm trên môi trường số; tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp liên ngành, nâng cao năng lực cho các lực lượng thực thi và bảo đảm nguồn lực cho công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tuấn Ngọc