Người tiêu dùng Việt thận trọng hơn trong mua sắm Tết Bính Ngọ 2026

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, hành vi tiêu dùng của người Việt trong mùa Tết 2026 đang ghi nhận những thay đổi đáng chú ý so với các năm trước. Tâm lý tiết kiệm, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi chi tiền ngày càng thể hiện rõ, đặc biệt trong các quyết định mua sắm có giá trị lớn hoặc mang tính hình thức.

Những nhận định này được đưa ra tại hội thảo chuyên đề về nhu cầu tiêu dùng mùa Tết và chiến lược bán hàng, diễn ra tại Hà Nội ngày 23/12. Các ý kiến cho rằng, Tết không còn được nhìn nhận đơn thuần là “mùa cao điểm mua sắm”, mà là điểm hội tụ của các xu hướng tiêu dùng đã hình thành trong suốt năm 2025 và tiếp tục kéo dài sang năm 2026.

Thực tế cho thấy, khi thu nhập chịu nhiều áp lực, người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt hầu bao và tập trung vào các sản phẩm thiết yếu phục vụ sinh hoạt gia đình. Ngay cả nhóm sản phẩm xanh, thân thiện môi trường – từng được quan tâm mạnh mẽ trong những năm gần đây – cũng đang đối mặt với không ít thách thức do giá bán cao hơn, khiến người mua cân nhắc nhiều hơn giữa chi phí và lợi ích.

Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra cho doanh nghiệp không còn nằm ở việc mở rộng quy mô sản phẩm hay đẩy mạnh các gói tiêu dùng lớn, mà là làm sao tiếp cận được người tiêu dùng đang ngày càng dè dặt. Giải pháp được nhiều ý kiến đưa ra là điều chỉnh quy cách sản phẩm theo hướng nhỏ gọn hơn, mức giá phù hợp hơn, đồng thời đầu tư vào bao bì, câu chuyện sản phẩm và khai thác tốt giá trị bản địa để tạo sự khác biệt.

Một góc nhìn đáng chú ý khác cho rằng, tâm lý tiêu dùng hiện nay có nhiều điểm tương đồng với diễn biến của thị trường chứng khoán. Khi các chỉ số tăng trưởng cho thấy bức tranh kinh tế tích cực, niềm tin tiêu dùng cũng được cải thiện. Ngược lại, những nhịp biến động mạnh lại phản ánh trạng thái lo lắng, chần chừ và thận trọng trong chi tiêu.

Năm 2025 được đánh giá là giai đoạn tâm lý dao động rõ rệt. Dù tăng trưởng GDP đến hết quý III tiệm cận mục tiêu đề ra, vẫn tồn tại những quan điểm thận trọng về triển vọng kinh tế. Bên cạnh đó, các yếu tố như thiên tai, bão lũ, điều chỉnh chính sách thuế và áp lực giá cả trong nửa cuối năm đã tác động trực tiếp đến đời sống và hành vi mua sắm của người dân.

Khảo sát niềm tin tiêu dùng ghi nhận mức độ lạc quan cao vào đầu tháng 9/2025, tuy nhiên xu hướng này suy giảm về cuối tháng khi các chi phí sinh hoạt có dấu hiệu tăng lên. Thực tế, có thời điểm giá một số mặt hàng thiết yếu như rau xanh biến động mạnh cũng khiến người tiêu dùng phải tính toán lại chi tiêu hằng ngày, chưa nói đến các khoản mua sắm cho dịp Tết.

Ngoài yếu tố kinh tế, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm tiếp tục là mối quan tâm lớn. Các vụ việc liên quan đến chất lượng hàng hóa khiến phản ứng ban đầu của người tiêu dùng là hạn chế mua sắm, sau đó chuyển sang xu hướng chọn lọc kỹ lưỡng hơn. Trong bối cảnh này, những thương hiệu có uy tín, quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng và minh bạch thông tin được ưu tiên lựa chọn.

Dù thận trọng hơn, dòng tiền tiêu dùng không hoàn toàn biến mất mà có sự dịch chuyển. Các lĩnh vực mang lại trải nghiệm, sự tiện lợi và giá trị tinh thần như lưu trú – ăn uống, vận tải, giải trí vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Điều này cho thấy người tiêu dùng sẵn sàng chi tiền cho những nhu cầu mang lại cảm xúc và lợi ích thiết thực cho bản thân và gia đình.

Từ thực tế khảo sát và phân tích hành vi mua sắm, bức tranh tiêu dùng Tết 2026 được nhận diện qua ba trụ cột chính: truyền thống, thiết thực và tiện lợi. Trong đó, yếu tố truyền thống vẫn được giữ gìn, nhưng hình thức đã được giản lược. Tết tiếp tục là dịp mua sắm lớn nhất trong năm, các mặt hàng tiêu dùng nhanh vẫn tăng trưởng trước Tết, tỷ lệ hộ gia đình chuẩn bị quà Tết duy trì ở mức cao, song xu hướng là giảm phô trương, tăng giá trị sử dụng.

Ở khía cạnh thiết thực, người tiêu dùng mua sắm nhiều hơn cho nhu cầu cá nhân và gia đình, đặc biệt là các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và làm đẹp. Đồng thời, thói quen nấu nướng cũng thay đổi theo hướng sáng tạo, đơn giản và phù hợp với lối sống hiện đại, thay vì quá cầu kỳ theo lối truyền thống.

Các trụ cột này được dự báo sẽ không chỉ chi phối mùa Tết Bính Ngọ 2026 mà còn kéo dài trong suốt năm tiếp theo. Người tiêu dùng có xu hướng mua chậm hơn, cân nhắc kỹ hơn, nhưng một khi đã quyết định thì sẽ ưu tiên sự an tâm và chất lượng.

Ở góc độ thị trường, giá hàng hóa trong dịp Tết được dự báo sẽ duy trì ổn định. Những điều chỉnh chính sách thuế và hóa đơn áp dụng từ đầu năm 2026 được đánh giá là không tạo ra tác động lớn đến mặt bằng giá, nhờ các ngưỡng doanh thu được điều chỉnh phù hợp. Doanh nghiệp cung ứng hàng hóa cũng cho biết sẽ có các chính sách linh hoạt để đảm bảo lợi ích cho hệ thống phân phối, đồng thời giữ ổn định giá bán trong cao điểm Tết.

Trong bối cảnh đó, thách thức lớn nhất với doanh nghiệp không nằm ở việc chạy đua khuyến mãi, mà là xây dựng và củng cố niềm tin. Khi người tiêu dùng mua ít hơn nhưng chọn lọc hơn, sự minh bạch, uy tín và giá trị thực của sản phẩm chính là yếu tố quyết định khả năng giữ vững thị phần trong mùa Tết 2026.

VT