Nhà máy sắp đóng cửa, hàng nghìn công nhân thấp thỏm trước Tết

Gần một tuần qua, chị Nguyễn Thị Cẩm Thi, công nhân Công ty TNHH Panko Vina tại Khu công nghiệp Mỹ Phước, phường Bến Cát, luôn sống trong cảm giác thấp thỏm. Chị chỉ còn làm việc đến ngày 15/1/2026, nửa tháng sau nhà máy sẽ dừng hoạt động, thời điểm chỉ còn cách Tết khoảng 15 ngày.

Theo thông báo gửi cơ quan quản lý và người lao động, doanh nghiệp cho biết gặp khó khăn kéo dài sau dịch Covid-19, không tìm được đơn hàng mới nên không thể duy trì sản xuất. Nhà máy buộc phải dừng hoạt động để thu gọn quy mô, tập trung sản xuất về cơ sở còn lại tại Quảng Nam (nay là Đà Nẵng), chấm dứt 23 năm hoạt động tại Bình Dương (cũ). Công ty cam kết chi trả đầy đủ lương tháng 1 cho công nhân và hỗ trợ mỗi người 2 triệu đồng.

Chị Cẩm Thi đang mang thai con thứ ba gần bốn tháng. Một tháng trước, nữ công nhân quê Vĩnh Long còn dự tính làm việc gần đến ngày sinh để hưởng chế độ thai sản do đã được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Gần bốn năm làm việc tại Panko Vina, lương cơ bản của chị gần 7 triệu đồng, nếu tăng ca và phụ cấp có thể đạt gần 10 triệu đồng mỗi tháng. Cùng với thu nhập của chồng là lao động tự do, cuộc sống gia đình tạm ổn, đủ lo cho hai con nhỏ, tiền trọ và sinh hoạt.

“Giờ tôi không biết tính sao, chưa dám nghĩ đến Tết”, chị Thi nói. Không có lương tháng 13, lại đang mang thai nên việc tìm công việc mới rất khó khăn, trong khi thu nhập của chồng bấp bênh, ra Tết ít việc, khiến gánh nặng chi tiêu càng lớn.

Cùng chuyền may với chị Thi, chị Lê Mỹ Ten, 36 tuổi, cũng trong tâm trạng lo lắng khi đang mang thai đứa con thứ hai hơn năm tháng. Chị cho biết dự định cố gắng làm thêm vài tháng để dành tiền sinh con, nhưng “chưa để được đồng nào thì nhà máy đóng cửa”. Con nhỏ đang đi học, chồng làm tự do, tiền trọ và sinh hoạt hằng tháng khiến chị không dám nghĩ đến những ngày trước mắt.

Theo ông Nguyễn Thanh Hoàng, Chủ tịch Công đoàn Công ty Panko Vina, những lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi nhà máy dừng hoạt động. Nhiều trường hợp mới mang thai có nguy cơ không đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng chế độ thai sản. Sau khi sinh con, họ lại không có việc làm. Hiện có hơn 100 lao động nữ đang nghỉ thai sản, chưa kịp quay lại làm việc thì nhà máy đã đóng cửa.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp hoạt động lâu năm nên có nhiều lao động nữ lớn tuổi, gắn bó dài hạn với nhà máy, nay cũng rơi vào tình cảnh lỡ dở, khó tìm việc mới.

Công ty TNHH Panko Vina thuộc Tập đoàn Dệt may Panko của Hàn Quốc, thành lập năm 1984. Tại Việt Nam, doanh nghiệp hoạt động từ năm 2003, chuyên gia công hàng may mặc theo đơn hàng từ công ty mẹ. Giai đoạn cao điểm, Panko Vina có ba nhà máy, sử dụng hơn 8.000 lao động.

Theo ông Hoàng, sau dịch Covid-19, đơn hàng của doanh nghiệp bắt đầu giảm dần, quy mô sản xuất thu hẹp, nhiều công nhân rời đi. Ban giám đốc từng thông báo tìm đối tác sang nhượng nhà máy. Một tập đoàn đến từ Hong Kong (Trung Quốc) đã nhiều lần làm việc, khảo sát và dự kiến tiếp nhận toàn bộ kế hoạch sản xuất từ giữa tháng 1, giữ lại toàn bộ lao động. Tuy nhiên, đối tác bất ngờ hủy kế hoạch, việc sang nhượng dừng lại, đồng nghĩa nhà máy phải ngừng hoạt động, hơn 2.600 công nhân mất việc.

Những tháng qua, nhà máy chỉ sản xuất cầm chừng để hoàn tất các đơn hàng còn lại. Công nhân vẫn được đảm bảo lương cơ bản và các nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội, song tâm lý bị tác động mạnh.

Chị Võ Thị Hòa, 33 tuổi, có 15 năm làm việc tại Panko Vina, cho biết trước đây doanh nghiệp làm ăn ổn định, giúp cuộc sống gia đình chị vững vàng. Hai vợ chồng đều làm công nhân may, tổng thu nhập mỗi tháng khoảng 20 triệu đồng, đủ nuôi hai con ăn học. Xác định gắn bó lâu dài, gia đình chị thuê trọ và cho con học gần nhà máy.

“Tôi không ngờ nhà máy lại đóng cửa đột ngột như vậy, nhất là khi Tết cận kề”, chị Hòa nói. Lương tháng 13 vốn được dành để lo Tết và trang trải chi phí đầu năm, nay không có, cả gia đình phải trông chờ vào khoản thưởng ít ỏi của chồng để xoay xở.

Để hỗ trợ người lao động, ngay sau khi nhận thông báo ngừng hoạt động, công đoàn Công ty Panko Vina đã phối hợp thu thập ý kiến công nhân và gửi kiến nghị đến ban giám đốc cùng các cấp liên quan. Công nhân đề nghị doanh nghiệp chi trả lương tháng 13 do đã làm việc đủ năm 2025, xem xét hỗ trợ thêm ba tháng lương cơ bản, có chính sách riêng cho lao động nữ mang thai và bố trí bộ phận hỗ trợ giải quyết các vấn đề bảo hiểm xã hội.

Ông Nguyễn Tấn Đạt, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết trong tuần này, công đoàn sẽ làm việc chính thức với ban giám đốc Panko Vina để thống nhất các nội dung liên quan quyền lợi người lao động trước thời điểm doanh nghiệp chấm dứt hoạt động. Trước mắt, công ty vẫn cam kết chi trả đầy đủ lương, trợ cấp thôi việc, không nợ bảo hiểm xã hội và hỗ trợ thêm 2 triệu đồng mỗi công nhân.

Công đoàn cũng đã kết nối với nhiều doanh nghiệp trên địa bàn và khu vực lân cận, với hàng chục đơn vị đăng ký tiếp nhận hàng nghìn lao động. Đồng thời, người lao động được tư vấn không vội rút bảo hiểm xã hội một lần để bảo đảm quyền lợi lâu dài. Trường hợp có nhà đầu tư tiếp quản nhà xưởng và tiếp tục sản xuất, công đoàn sẽ tham gia đàm phán nhằm bảo đảm việc làm và chế độ tốt nhất cho công nhân.

PV