Nông dân “cân não” trước biến động giá cà phê vụ mới

Những ngày cuối năm, các vùng trồng cà phê trên cả nước đang bước vào giai đoạn thu hoạch rộ. Dự kiến trước Tết Nguyên đán, mùa vụ cơ bản sẽ hoàn tất, trừ một số khu vực có diện tích nhỏ. Tuy nhiên, giá cà phê biến động mạnh trong thời gian qua khiến nông dân và thương lái phải cân nhắc kỹ lưỡng thời điểm mua bán để hạn chế rủi ro.

Tại tỉnh Quảng Ngãi, bà Nguyễn Thị Chiến, chủ 5 ha cà phê Robusta, cho biết việc tìm nhân công thu hoạch năm nay gặp nhiều khó khăn. Giá thuê lao động tăng từ 250.000 đồng/ngày năm ngoái lên khoảng 300.000 đồng/ngày. Dù chi phí cao hơn, gia đình bà vẫn chọn thuê công nhật để bảo đảm tiến độ thu hoạch và chất lượng vườn cây cho vụ sau.

Theo bà Chiến, sản lượng cà phê vụ này giảm nhẹ so với năm trước, ước đạt khoảng 13 tấn, trong khi vụ trước đạt gần 17 tấn. Giá cà phê biến động liên tục khiến việc quyết định bán hay giữ hàng trở nên khó khăn. “Vụ trước gia đình tôi bán một nửa sản lượng khi giá dao động 110.000 – 130.000 đồng/kg, sau đó giá lại giảm mạnh”, bà chia sẻ.

Tại Lâm Đồng, ông Lê Quang, một hộ trồng cà phê, cho biết các hộ sản xuất nhỏ thường bán cà phê tươi ngay sau thu hoạch để trang trải sinh hoạt và trả nợ, bất chấp giá cả. Với các hộ quy mô trung bình, thông thường sẽ bán trước khoảng 20% sản lượng, phần còn lại gửi đại lý chờ giá tốt hơn. Dù gia đình ông bán được một phần cà phê ở mức giá gần đỉnh 130.000 đồng/kg, họ vẫn giữ lại một lượng để rang xay và bán lẻ.

Thiếu nhân công, giá cà phê biến động

Theo đại diện Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, tình trạng thiếu lao động thu hoạch đang diễn ra phổ biến tại nhiều vùng trồng cà phê. Việc hái chậm khiến cà phê chín đều hơn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng hạt. Dự báo sản lượng cà phê vụ này tương đương hoặc cao hơn khoảng 5% so với vụ trước.

Cũng theo nhận định từ hiệp hội, giá cà phê giảm trong giai đoạn thu hoạch là diễn biến bình thường của thị trường. Những biến động mạnh trong năm 2024 được xem là yếu tố bất thường. Nông dân được khuyến nghị nên bán cà phê theo từng đợt, không nên đầu cơ quá mức, đồng thời duy trì mối quan hệ ổn định với khách hàng truyền thống để bảo đảm lợi nhuận lâu dài.

Triển vọng thị trường cà phê

Đại diện doanh nghiệp xuất khẩu cà phê cho rằng vụ cà phê năm nay được mùa, giá vẫn ở mức hấp dẫn dù đã hạ nhiệt so với đỉnh trước đó. Nguyên nhân chính đến từ việc tồn kho cà phê toàn cầu đang ở mức thấp. Trong bối cảnh này, giá cà phê được kỳ vọng sẽ tăng trở lại, tạo dư địa cho cả người trồng và doanh nghiệp kinh doanh.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025–2026 được dự báo đạt mức kỷ lục 10,728 triệu tấn, tăng 2% so với vụ trước, nhờ sản lượng phục hồi tại Việt Nam và mức tăng cao tại Indonesia, Ethiopia. Trong khi đó, tiêu thụ cà phê toàn cầu dự kiến tăng khoảng 1,3%, còn tồn kho giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, góp phần giữ giá cà phê ở mức cao nhưng không quá “nóng”.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam hiện đang giữ vai trò quan trọng trên thị trường xuất khẩu cà phê thế giới. Phải đến khoảng tháng 5-2026, khi Brazil bước vào vụ thu hoạch, cục diện thị trường mới có thể thay đổi. Với mức giá thấp nhất khoảng 80.000 đồng/kg, người trồng cà phê vẫn có lãi so với chi phí sản xuất.

Có nên trữ cà phê?

Theo đại diện doanh nghiệp kinh doanh cà phê, giá cà phê hiện nay vẫn ở mức thuận lợi cho hoạt động mua bán. Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào do vừa thu hoạch, mức giá quanh 100.000 đồng/kg đối với cà phê tuyển chọn có thể là mức thấp nhất trong năm. Do đó, nếu có đủ nguồn vốn, doanh nghiệp và thương nhân có thể cân nhắc trữ hàng, bởi giá cà phê nhiều khả năng sẽ tăng theo quy luật thị trường.

PV