Sân bay Long Thành đối mặt khó khăn kép: Nhân công sụt giảm, giá đầu vào leo thang

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa công bố báo cáo tiến độ định kỳ đối với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai), trong đó phản ánh nhiều khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai, đặc biệt tại các gói thầu thuộc dự án thành phần 3.

Theo cập nhật đến tháng 4/2026, một số gói thầu đang gặp tình trạng thiếu hụt nhân công trong bối cảnh chi phí đầu vào, nhất là nhiên liệu, biến động mạnh. Lực lượng lao động tại phần lớn các gói thầu có xu hướng giảm, đáng chú ý là gói 4.8 (hạ tầng kỹ thuật và giao thông nội cảng) và gói 5.10 (thi công nhà ga hành khách). Nguyên nhân chủ yếu đến từ những vướng mắc trong thanh toán khối lượng hoàn thành, đồng thời nhiều dự án hạ tầng lớn triển khai cùng lúc trên cả nước đã làm gia tăng cạnh tranh nguồn nhân lực.

Đối với gói thầu 4.8, do liên danh Trường Sơn – Phương Thành – Vinaconex – CC1 – Á Châu – AIT – Vinadic – Dacinco đảm nhận, hạng mục tuynel đã hoàn thành hơn 96% khối lượng, tương đương 20.830/21.714m và dự kiến hoàn tất trong tháng 4. Đây là hạng mục quan trọng, từng được cơ quan quản lý ngành hàng không cảnh báo có thể ảnh hưởng dây chuyền đến các dự án liên quan nếu chậm tiến độ, đặc biệt là hệ thống cáp và đường truyền do Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam đầu tư.

Trong khi đó, tại gói thầu 5.10 – gói thầu có quy mô lớn nhất dự án – liên danh VIETUR đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính như kết cấu bê tông cốt thép, kết cấu thép mái và hệ thống vách kính. Tổng giá trị thực hiện đạt khoảng 28.453 tỷ đồng. ACV cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để rà soát hồ sơ pháp lý, thiết kế cũng như tháo gỡ các vướng mắc nhằm thúc đẩy tiến độ trong giai đoạn tiếp theo.

Không chỉ gặp khó khăn về nhân sự, các nhà thầu còn chịu áp lực đáng kể từ chi phí đầu vào tăng cao. Giá nhiên liệu leo thang do tác động từ xung đột tại Trung Đông đã khiến chi phí vận hành máy móc tăng mạnh. Hiện tại, công trường đang huy động gần 2.500 thiết bị thi công, bao gồm máy xúc, máy ủi, xe lu, cần cẩu, máy phát điện và các trạm trộn bê tông – tất cả đều phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu.

Theo tính toán của các nhà thầu, việc giá dầu diesel tăng từ khoảng 18.000 đồng/lít lên 45.000 đồng/lít khiến chi phí nhiên liệu phát sinh thêm khoảng 2 tỷ đồng cho mỗi ca thi công. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển vật liệu cũng tăng theo, khi giá đá, cát, thép vận chuyển từ Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu về công trường tăng từ 15% đến 25%.

Một số loại vật liệu đầu vào khác như nhựa đường, xi măng và thép cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Đáng chú ý, giá bê tông nhựa thành phẩm đã tăng tới 40–50% mỗi tấn so với trước đây, tiếp tục tạo thêm áp lực lên chi phí tổng thể của dự án.

Trước những khó khăn nêu trên, ACV đã kiến nghị UBND tỉnh Đồng Nai hỗ trợ các nhà thầu trong việc tiếp cận nguồn cung nhiên liệu và vật liệu ổn định, qua đó góp phần đảm bảo tiến độ thi công. Đồng thời, chủ đầu tư đang phối hợp với các cơ quan liên quan để xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Xét tổng thể, dự án thành phần 3 hiện đạt giá trị thực hiện khoảng 64.313/86.357 tỷ đồng, tương đương 74,47% giá trị hợp đồng. Đến nay đã có 3/15 gói thầu hoàn thành, bao gồm gói 2.4 (tường rào ranh giới), gói 3.4 (san nền, thoát nước) và gói 5.6 (thi công cọc nhà ga hành khách). Mười hai gói thầu còn lại đang được tiếp tục triển khai.

Tại các hạng mục trọng điểm, các nhà thầu vẫn duy trì huy động nguồn lực ở mức cao. Gói 4.8 hiện có khoảng 2.146 nhân công tham gia, trong khi gói 5.10 huy động khoảng 3.400 lao động cùng hơn 1.000 máy móc, thiết bị phục vụ thi công.

Ở góc độ phân tích, một đơn vị chứng khoán недавно đã điều chỉnh lùi thời điểm đưa vào vận hành giai đoạn 1 của sân bay Long Thành sang nửa đầu năm 2027, thay vì giữa năm 2026 như dự báo trước đó. Tiến độ giai đoạn 2 cũng được điều chỉnh sang giai đoạn 2028–2032.

Đồng thời, dự báo tăng trưởng tổng lượng hành khách của ACV trong các năm tới cũng được điều chỉnh giảm. Cụ thể, mức tăng trưởng dự kiến cho giai đoạn 2026–2028 lần lượt là 2%, 11% và 11%, thấp hơn so với các ước tính trước đó. Việc điều chỉnh này chủ yếu do loại trừ đóng góp từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, đồng thời phản ánh quan điểm thận trọng hơn về nhu cầu đi lại trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông gia tăng.

VT