Sức mua vẫn tăng, nhưng cuộc chơi bán lẻ đổi khác

Tại TPHCM, doanh thu bán lẻ hàng hóa trong tháng 7 và 7 tháng năm 2026 tiếp tục tăng trưởng tích cực, với mức tăng 16,7%. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng là một thị trường đang thay đổi cách vận hành: người mua thận trọng hơn trong chi tiêu, trong khi doanh nghiệp phải cạnh tranh quyết liệt hơn để giữ khách.

Khi mỗi khoản chi đều được cân nhắc

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất là người tiêu dùng ngày càng chủ động tìm kiếm mức giá tốt trước khi quyết định mua hàng. Các sàn thương mại điện tử, ứng dụng bán lẻ và chương trình dành riêng cho khách hàng thành viên đang trở thành công cụ để người mua so sánh giá và lựa chọn thời điểm mua phù hợp.

Thay vì mua ngay khi phát sinh nhu cầu, nhiều người có xu hướng theo dõi giá, chờ các đợt giảm giá lớn hoặc tận dụng mã ưu đãi để giảm tổng chi phí. Với những nhóm hàng sử dụng thường xuyên như dầu ăn, nước giặt, giấy vệ sinh, sữa, thực phẩm khô hay đồ gia dụng, việc tiết kiệm một khoản nhỏ trong từng lần mua có thể tạo ra mức chênh lệch đáng kể nếu được duy trì trong thời gian dài.

Tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, khu vực hàng khuyến mại cũng ngày càng thu hút sự chú ý. Vào khoảng cuối ngày, nhiều siêu thị áp dụng chính sách giảm giá đối với thực phẩm tươi sống, rau củ quả nhằm tăng tốc độ tiêu thụ hàng hóa. Mức giảm có thể lên tới 30-50% tùy sản phẩm và thời điểm.

Đây không chỉ là cách doanh nghiệp xử lý hàng hóa có thời hạn sử dụng ngắn mà còn tạo thêm động lực mua sắm vào những khung giờ thấp điểm.

Tâm lý tiết kiệm cũng xuất hiện tại chợ truyền thống. Người tiêu dùng vẫn duy trì nhu cầu mua thực phẩm hằng ngày nhưng có xu hướng giảm các khoản chi không thiết yếu, ưu tiên những sản phẩm phục vụ trực tiếp cho sinh hoạt gia đình.

Điểm đáng chú ý là việc thắt chặt chi tiêu không đồng nghĩa người dân ngừng mua sắm. Thay vào đó, hành vi tiêu dùng đang chuyển từ “mua theo nhu cầu” sang “mua theo nhu cầu và mức giá phù hợp”.

Sự dịch chuyển này tạo ra áp lực mới đối với các nhà bán lẻ. Khi khách hàng dễ dàng so sánh giá giữa siêu thị, cửa hàng tiện lợi và các nền tảng trực tuyến, lợi thế về vị trí không còn đủ để giữ chân người mua. Giá bán, chương trình ưu đãi, chất lượng sản phẩm và trải nghiệm mua sắm ngày càng có vai trò lớn hơn.

Cuộc đua khuyến mại để giữ sức mua

Trong bối cảnh người tiêu dùng tính toán kỹ hơn, khuyến mại trở thành một trong những công cụ quan trọng để doanh nghiệp duy trì doanh số.

Các hệ thống bán lẻ liên tục triển khai chương trình giảm giá đối với thực phẩm, hóa mỹ phẩm, hàng gia dụng, hàng tiêu dùng nhanh và sản phẩm nhãn riêng. Hình thức ưu đãi cũng đa dạng hơn, từ giảm trực tiếp trên giá bán, mua 1 tặng 1 đến ưu đãi riêng cho thành viên và giảm giá theo khung giờ.

Việc tập trung khuyến mại vào nhóm hàng thiết yếu có tác động kép. Người tiêu dùng được hưởng lợi từ mức giá thấp hơn, trong khi doanh nghiệp có thể tăng lượng hàng bán ra và thu hút khách quay trở lại hệ thống.

Không chỉ các chuỗi siêu thị, những nhà phân phối và cửa hàng bán lẻ quy mô nhỏ cũng phải tham gia cuộc đua về giá. Khi khách hàng có nhiều lựa chọn hơn, việc duy trì mức giá cạnh tranh trở thành điều kiện quan trọng để giữ thị phần.

Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý cũng đang tăng cường các biện pháp bình ổn nhằm hạn chế áp lực giá đối với nhóm hàng thiết yếu. Tại TPHCM, một số mặt hàng thịt, xương heo bình ổn đã được điều chỉnh giảm từ 2.000-9.000 đồng/kg. Các nhóm hàng thiết yếu khác như lương thực, thực phẩm và đồ dùng học tập tiếp tục được duy trì với mức giá thấp hơn thị trường bên ngoài tối thiểu 5%.

Trong những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng thường tăng mạnh cùng các dịp lễ, Tết. Đây sẽ là thời điểm các doanh nghiệp phải chuẩn bị nguồn hàng lớn hơn, đồng thời xây dựng chính sách giá đủ hấp dẫn để kích thích mua sắm.

Chương trình bình ổn thị trường năm 2026 - Tết Đinh Mùi 2027 tại TPHCM cũng sẽ tiếp tục tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu. Việc tăng nguồn cung, giữ ổn định giá bán và mở rộng các chương trình khuyến mại được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy cho thị trường trong giai đoạn cao điểm.

Thực tế cho thấy, sức mua không biến mất mà đang thay đổi cách vận hành. Người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi tiền nhưng muốn nhận được giá trị tương xứng hơn cho từng khoản chi. Vì vậy, cuộc cạnh tranh của ngành bán lẻ trong thời gian tới sẽ không đơn thuần là mở thêm điểm bán mà còn là khả năng đưa ra mức giá hợp lý, đúng sản phẩm và đúng thời điểm.

Trong một thị trường mà người mua ngày càng nhạy cảm với giá, doanh nghiệp nào kiểm soát tốt chi phí, xây dựng chương trình khuyến mại hiệu quả và duy trì chất lượng dịch vụ sẽ có nhiều lợi thế hơn trong cuộc đua giữ sức mua.

Minh Thành (t/h)