Tẩy trắng da cấp tốc: Hệ lụy khôn lường

Gần đây, nhiều cửa hàng, website, mạng xã hội rao bán các loại kem thuốc tẩy trắng da cấp tốc “có thành phần từ thiên nhiên, thảo dược, có tác dụng tẩy da chết, làm trắng siêu tốc, đảm bảo an toàn, hiệu quả và không gây tác dụng phụ cho da”. Một số sản phẩm còn được quảng cáo “tác dụng thần kỳ, chỉ cần thoa lên da khi tắm, khoảng 15 phút sau là da sẽ trắng lên tức thì”. Có nhiều loại thuốc, kem tẩy trắng da được giới thiệu là hàng xách tay, các thông tin về thành phần dưỡng chất, chỉ tiêu chất lượng, hướng dẫn sử dụng, hạn sử dụng… đều rất sơ sài, mập mờ, người tiêu dùng rất khó biết đâu là hàng thật, đâu là hàng giả. Hoạt động kinh doanh sản phẩm này ngày càng nở rộ, từ các thành phố lớn cho đến vùng nông thôn. Giá sản phẩm rất rẻ, chỉ từ vài chục ngàn đồng đến vài trăm ngàn đồng, nếu mua sỉ, giá còn rẻ hơn rất nhiều. Do vậy, không ít người đã tò mò mua về sử dụng.

Tại chợ Hạnh Thông Tây (quận Gò Vấp, TPHCM), có rất nhiều cửa hàng bày bán các loại thuốc, kem tẩy trắng da dạng nước và bột. Nghe hỏi mua sản phẩm trắng da cấp tốc, người bán sốt sắng giới thiệu nhiều sản phẩm và khẳng định rằng có tác dụng rất nhanh, ngay từ lần đầu sử dụng: “Em cứ mua về sử dụng đi, sử dụng khi tắm, massage đều toàn thân khoảng 5 phút, đảm bảo sẽ trắng lên 1 đến 2 tông ngay sau khi dùng”. Người bán đưa ra một gói sản phẩm trắng da cấp tốc dạng bột với giá 40.000 đồng, cho biết đây là hàng có nguồn gốc từ Thái Lan. Trên bao bì chỉ ghi một vài dòng sơ sài bằng chữ Thái, không có ghi thời hạn sử dụng. Đúng như lời quảng cáo, chỉ sau 5 phút thử thoa đều lên cánh tay, da đã trắng lên được 1 tông màu. 

Ảnh minh họa

Theo tiến sĩ Lê Thúy Tươi, nhu cầu làm trắng da của phụ nữ luôn rất cao. Những lý do thông thường khiến phụ nữ “liều lĩnh” chọn những phương pháp làm trắng da cấp tốc như lột, tẩy, tiêm, truyền trắng, kem trộn… vì muốn có làn da trắng đẹp nhanh chóng để kịp đi dự sự kiện, đám tiệc sắp tới; xem quảng cáo trên mạng xã hội thấy hấp dẫn quá nên… tin tưởng rồi mua dùng thử; hay là do chứng kiến nhiều người “trắng da đổi vận”, “hết nám hết xui”!?

Thế nhưng niềm vui chẳng thể kéo dài bởi ngay sau đó khi tiếp xúc ánh nắng, da lại sạm đen nhanh hơn. Xuất hiện tình trạng bỏng rát, kích ứng, nổi mụn, thậm chí da mỏng hơn, xanh tái, nhìn rõ mạch máu dưới ra. Chưa hết, dưới tác động của những loại hóa chất như corticoid, hydrogen peroxide (có trong sản phẩm kem bôi, đắp ủ...) “kích” cho quá trình lột, bong tróc diễn ra nhanh hơn, lớp da ngoài cùng bị “bức tử” nhường chỗ cho lớp da non xuất hiện nên có màu sáng hơn. Theo lẽ thường, chu trình thay da sẽ diễn ra trong khoảng 20-30 ngày thì nay bị rút ngắn chỉ còn vài ngày, thậm chí vài giờ.

Điều này dẫn đến rất nhiều mối nguy. Đáng sợ nhất là việc khó kiểm soát được độ “ăn da” của các hóa chất bôi, lột tẩy. Thời gian dùng càng lâu, lớp thượng bì - tấm áo giáp bảo vệ cơ thể chống lại các yếu tố gây hại (khói bụi, hóa chất độc hại, vi khuẩn, virus…) - càng bị bào mỏng. Hệ quả là da bị nổi mụn, viêm tấy, thậm chí nhiễm độc.

Chuyên gia Da liễu, GS.TS.BS. Seemal R. Desai, Đại học Texas Southwestern, Mỹ cho biết, việc sử dụng các sản phẩm không được kiểm soát này có thể gây ra các phản ứng bao gồm: Phát ban, mụn trứng cá do steroid và sẹo sau đó, mỏng da. Trong một số trường hợp, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng.

Mặc dù rất hiếm, nhưng đã có báo cáo về thủy ngân và thạch tín trong các sản phẩm tẩy trắng da. Thậm chí, trong một số trường hợp, những người sử dụng các sản phẩm tẩy trắng da phát triển một tình trạng gọi là bệnh trứng cá ngoại sinh. Một tác dụng ngoại ý hiếm gặp nhưng vĩnh viễn, trong đó sắc tố xanh và tím xuất hiện sau khi sử dụng lâu dài các loại kem tẩy trắng có chứa hydroquinone.

Nói về những tác hại của các loại kem, thuốc tẩy trắng da cấp tốc, bác sĩ Bệnh viện Da liễu Hà Nội cho biết, tẩy trắng da cấp tốc là trái với quy luật sinh lý tự nhiên của da, những hóa chất tác động trực tiếp lên da sẽ gây yếu da một cách nhanh chóng. Vì vậy khi da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng tự nhiên khi đang còn non yếu sẽ dễ bị tác động xấu của tia UV và bị cháy da, đen sạm da.

Theo nhiều cuộc điều tra và kiểm tra chất lượng, các loại kem dưỡng trắng với tác dụng tẩy trắng siêu tốc đang trôi nổi trên thị trường có thành phần chính là các hóa chất bao gồm thủy ngân, corticoid, acide salicylique, iode. Đây là những thành phần có tác dụng loại bỏ lớp sừng ở thượng bì da làm lộ lớp da non và tạo cảm giác trắng sáng ngay lần đầu. Tuy nhiên đây đều là những thành phần có nguy cơ gây ung thư da cao, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, có trường hợp bị suy hô hấp nặng vì sử dụng thuốc tẩy trắng da. 

Ngoài ra, bất kì phương pháp làm trắng da an toàn nào cũng cần rất nhiều thời gian. Chỉ có sử dụng hóa chất trực tiếp trên da với nồng độ cao mới có thể giúp da trắng lên một cách nhanh chóng mà thôi. Và tất nhiên, điều này mang đến rất nhiều nguy cơ về sức khỏe, kể cả bệnh ung thư da.

 Thiên Trường