Săn sale để tiết kiệm, nhiều người lại “mất” thêm tiền mỗi tháng

Mua một món giảm giá, cuối cùng thành cả giỏ hàng

Có một nghịch lý khá phổ biến trong tiêu dùng: càng cố mua đồ giá rẻ, một số người càng dễ chi nhiều tiền hơn.

Một người có thể chỉ định mua một chai dầu gội giá khoảng 180.000 đồng nhưng thấy sản phẩm được giảm còn 139.000 đồng. Sau đó, để đạt điều kiện miễn phí vận chuyển hoặc nhận thêm voucher, họ mua thêm sữa tắm và một vài sản phẩm khác.

Từ nhu cầu ban đầu khoảng 140.000 đồng, đơn hàng có thể nhanh chóng tăng lên hơn 350.000 đồng.

Người mua vẫn có cảm giác vừa “tiết kiệm được cả trăm nghìn đồng” nhờ khuyến mại, nhưng thực tế tài khoản đã giảm thêm hơn 200.000 đồng.

Đây chính là điểm dễ gây nhầm lẫn của mua sắm giảm giá: người tiêu dùng thường chú ý đến số tiền được giảm, thay vì tổng số tiền thực tế đã chi.

“Giảm 50%” chưa chắc là tiết kiệm

Một chiếc áo có giá niêm yết 800.000 đồng, được giảm còn 480.000 đồng có thể khiến người mua nghĩ rằng mình vừa tiết kiệm được 320.000 đồng.

Tuy nhiên, cách tính này chỉ hợp lý nếu trước đó người mua thực sự có kế hoạch mua chiếc áo với mức giá 800.000 đồng.

Nếu chiếc áo hoàn toàn không nằm trong danh sách mua sắm, khoản 480.000 đồng thực chất vẫn là một khoản chi phát sinh.

Giá niêm yết càng cao, phần trăm giảm càng lớn thì cảm giác “mua được món hời” càng mạnh. Trong khi đó, ngân sách cá nhân chỉ quan tâm đến một con số đơn giản: bao nhiêu tiền đã rời khỏi tài khoản.

Miễn phí vận chuyển cũng có thể khiến hóa đơn phình to

Một trong những cách phổ biến khiến người mua tăng giá trị đơn hàng là các chương trình đặt ngưỡng khuyến mại.

Chẳng hạn, đơn hàng 299.000 đồng được miễn phí vận chuyển, đơn 499.000 đồng được giảm thêm 50.000 đồng, mua 3 sản phẩm được giảm 15% hoặc chi đủ 1 triệu đồng được tặng voucher cho lần mua tiếp theo.

Ban đầu, người mua chỉ định mua món hàng trị giá 220.000 đồng. Nhưng để được miễn phí vận chuyển 30.000 đồng khi đơn hàng đạt 300.000 đồng, họ có thể mua thêm một sản phẩm 95.000 đồng.

Nếu không chạy theo ưu đãi vận chuyển, tổng số tiền phải trả có thể chỉ khoảng 250.000 đồng. Sau khi “tiết kiệm” 30.000 đồng phí vận chuyển, hóa đơn lại lên tới 315.000 đồng.

Từng khoản mua thêm chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng khi lặp lại nhiều lần, tổng chi tiêu cuối tháng có thể tăng đáng kể.

Flash sale khiến việc mua sắm dễ thành giải trí

Sự phát triển của thương mại điện tử khiến việc mua sắm trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết. Người dùng có thể mở ứng dụng khi nghỉ trưa, chờ xe, xem TV hoặc trước khi đi ngủ chỉ để xem hôm nay có sản phẩm nào đang giảm giá.

Khi đó, mua sắm không còn hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu mà có thể trở thành một hình thức giải trí.

Các yếu tố như đồng hồ đếm ngược, flash sale, voucher giới hạn, thông báo “chỉ còn 2 sản phẩm” hay chương trình giảm giá trong thời gian ngắn tạo cảm giác cơ hội đang trôi qua.

Người tiêu dùng vì thế dễ chuyển từ câu hỏi “Tôi có cần món này không?” sang “Nếu không mua hôm nay, ngày mai có phải mua đắt hơn không?”

Chỉ một thay đổi nhỏ trong cách đặt câu hỏi cũng có thể khiến quyết định mua hàng thay đổi.

Những đơn hàng vài chục, vài trăm nghìn dễ bị bỏ quên

Một đơn 89.000 đồng có vẻ không đáng kể. Thêm một đơn 149.000 đồng, 219.000 đồng hay 79.000 đồng cũng chưa chắc khiến người mua cảm thấy mình đã tiêu quá nhiều.

Nhưng nếu mỗi tuần phát sinh 4-5 đơn như vậy, tổng chi tiêu trong một tháng có thể lên tới vài triệu đồng.

Thanh toán điện tử càng khiến vấn đề này dễ xảy ra khi việc mua hàng chỉ mất vài thao tác.

Một người có thể rất cân nhắc trước một món đồ trị giá 2 triệu đồng nhưng lại dễ dàng thực hiện 10 giao dịch trị giá 200.000-300.000 đồng.

Về mặt tâm lý, các khoản nhỏ tạo cảm giác nhẹ nhàng hơn. Nhưng về tài chính, tổng số tiền phải trả vẫn là một khoản đáng kể.

“Đằng nào cũng dùng” và chiếc bẫy tích trữ

Giá giảm cũng dễ tạo tâm lý mua trước những thứ chưa thực sự cần.

“Đằng nào cũng dùng”, “để lần sau khỏi mua”, “hạn sử dụng còn lâu” hay “giá này chắc không có lần thứ hai” là những lý do quen thuộc khiến người tiêu dùng mua số lượng lớn hàng khuyến mại.

Với những sản phẩm thiết yếu, có mức tiêu thụ ổn định, mua số lượng phù hợp khi giá tốt thực sự có thể giúp tiết kiệm.

Vấn đề xuất hiện khi khái niệm “hàng thiết yếu” bị mở rộng quá mức.

Từ giấy vệ sinh, nước giặt, dầu gội, người mua có thể chuyển sang tích trữ mỹ phẩm, quần áo, đồ bếp, đồ trang trí hoặc những vật dụng được cho là “sớm muộn cũng cần”.

Khi đó, tiền không còn nằm trong tài khoản mà được chuyển thành hàng tồn kho ngay trong chính căn nhà.

Làm gì để không biến sale thành khoản chi ngoài kế hoạch?

Một cách đơn giản là trước khi thanh toán, hãy bỏ qua giá gốc, phần trăm giảm và số tiền được quảng cáo là “tiết kiệm”.

Chỉ nhìn vào số tiền cuối cùng phải trả.

Sau đó, người mua có thể tự hỏi ba câu:

Nếu món hàng này không giảm giá, mình có mua trong tháng này không?

Món hàng có nằm trong ngân sách hoặc danh sách mua sắm đã lập trước đó không?

Nếu hôm nay không mua, cuộc sống có bị ảnh hưởng đáng kể không?

Nếu câu trả lời là không, nên xem đó là một khoản chi mới, thay vì coi là tiền tiết kiệm.

Với quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng nhỏ và những món mua theo cảm xúc, việc chờ thêm 24-48 giờ cũng có thể giúp người tiêu dùng tránh quyết định nhất thời. Nhiều món hàng tưởng như “phải mua ngay” có thể không còn hấp dẫn sau một đêm.

Người tiết kiệm giỏi không phải người mua được nhiều đồ giá rẻ

Mua hàng giảm giá không phải lúc nào cũng xấu. Nếu đó là sản phẩm chắc chắn cần, giá được kiểm tra kỹ và số lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng, khuyến mại có thể thực sự giúp giảm chi tiêu.

Nhưng giá thấp không tự động biến một giao dịch thành quyết định tài chính tốt.

Một món đồ giảm 50% nhưng không cần dùng vẫn là tiền đã chi ra. Ngược lại, một sản phẩm không giảm giá nhưng được sử dụng thường xuyên trong nhiều năm đôi khi lại là khoản mua sắm hợp lý hơn.

Vì vậy, thay vì hỏi “Món này đang giảm bao nhiêu?”, người tiêu dùng có thể thử hỏi: “Nếu bỏ qua chữ SALE, tôi còn muốn mua nó không?”

Đó có thể là phép thử đơn giản để phân biệt một món hời thực sự với một khoản chi được khoác lên chiếc áo “tiết kiệm”.

Bởi khi quản lý ngân sách, điều quan trọng cuối cùng không phải là đã “tiết kiệm” bao nhiêu trên hóa đơn, mà là cuối tháng còn giữ lại được bao nhiêu tiền trong tài khoản.

Phúc Hưng (t/h)