14 cổ phiếu ngân hàng dưới 15.000 đồng, 3 mã thấp hơn mệnh giá

Thị giá cổ phiếu ngân hàng phân hóa mạnh

Cổ phiếu ngân hàng vốn được xem là nhóm có sức hút trên thị trường chứng khoán nhờ quy mô tài sản lớn, khả năng tạo lợi nhuận và vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, diễn biến giao dịch cho thấy không phải cổ phiếu nào trong ngành cũng duy trì được mặt bằng giá cao.

Chốt phiên giao dịch ngày 2/11/2026, có 14/28 mã cổ phiếu ngân hàng được thống kê có thị giá dưới 15.000 đồng/cổ phiếu. Đáng chú ý, ba mã PCB của PVcomBank, VAB của VietABank và PGB của PGBank lần lượt đóng cửa tại 8.600 đồng, 9.000 đồng và 9.400 đồng/cổ phiếu, đều thấp hơn mệnh giá 10.000 đồng.

Nhóm cổ phiếu giao dịch quanh mệnh giá còn có OCB ở mức 10.150 đồng/cổ phiếu, BVB của BVBank đạt 10.200 đồng, KLB của KienlongBank ở mức 10.250 đồng, SHB đạt 10.400 đồng và BAB của Bac A Bank là 10.500 đồng/cổ phiếu.

Ở nhóm giá cao hơn, VBB của VietBank chốt phiên tại 12.450 đồng/cổ phiếu, NAB của Nam A Bank đạt 12.550 đồng, SGB của Saigonbank ở mức 12.800 đồng, VIB đạt 13.600 đồng và NVB của NCB là 14.700 đồng/cổ phiếu.

Điều đáng chú ý là mặt bằng thị giá thấp xuất hiện ngay cả khi nhiều ngân hàng công bố kết quả kinh doanh tích cực trong 9 tháng đầu năm.

Cụ thể, BVBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý III đạt hơn 278 tỷ đồng, nâng tổng lợi nhuận trước thuế 9 tháng lên hơn 825 tỷ đồng, tăng 90% so với cùng kỳ năm trước. Với mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm 700 tỷ đồng, ngân hàng đã hoàn thành khoảng 118% kế hoạch sau ba quý. Dù vậy, cổ phiếu BVB vẫn chốt phiên 2/11 ở mức 10.200 đồng/cổ phiếu.

Tại PVcomBank, lợi nhuận trước thuế 9 tháng năm 2026 đạt gần 1.878 tỷ đồng, tăng 35,2% so với cùng kỳ. Riêng quý III, ngân hàng ghi nhận 855 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 48,4%. Tuy nhiên, cổ phiếu PCB vẫn giao dịch dưới mệnh giá, ở mức 8.600 đồng/cổ phiếu.

VietABank cũng báo lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 1.191 tỷ đồng, tăng 13,42% so với cùng kỳ. Tổng tài sản đạt 156.490 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 1,38%. Mặc dù vậy, VAB chỉ đóng cửa ở mức 9.000 đồng/cổ phiếu.

Trong khi đó, OCB ghi nhận lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 4.123 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với cùng kỳ. SHB ước đạt khoảng 14.300 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 17% và hoàn thành khoảng 81% kế hoạch năm. Dù có kết quả kinh doanh đáng chú ý, cổ phiếu SHB vẫn giao dịch ở mức 10.400 đồng/cổ phiếu.

Vì sao cổ phiếu ngân hàng có thị giá thấp?

Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến thị giá nhiều cổ phiếu ngân hàng ở mức thấp là hoạt động trả cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành cổ phiếu thưởng trong nhiều năm liên tiếp.

Thay vì chi trả toàn bộ cổ tức bằng tiền mặt, nhiều ngân hàng lựa chọn giữ lại lợi nhuận để tăng vốn điều lệ, sau đó phân phối cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Phương án này giúp ngân hàng bổ sung nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, mở rộng hoạt động và củng cố năng lực tài chính.

Tuy nhiên, khi số lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên, giá tham chiếu sẽ được điều chỉnh tương ứng với tỷ lệ phát hành trong ngày giao dịch không hưởng quyền. Vì vậy, thị giá danh nghĩa của cổ phiếu có thể giảm đáng kể sau các đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc phát hành cổ phiếu thưởng, dù tỷ lệ sở hữu của cổ đông không thay đổi theo phương án phân phối.

Trường hợp Techcombank là ví dụ đáng chú ý. Trước ngày giao dịch không hưởng quyền nhận cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 50%, TCB có thị giá khoảng 33.500 đồng/cổ phiếu. Sau khi điều chỉnh trong ngày 29/10, cổ phiếu giao dịch quanh vùng 21.500 đồng/cổ phiếu.

Theo dữ liệu về lượng cổ phiếu lưu hành của 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán, tổng số cổ phiếu tăng từ khoảng 40,7 tỷ đơn vị vào cuối năm 2020 lên 108,9 tỷ đơn vị. Như vậy, lượng cổ phiếu lưu hành của nhóm ngân hàng đã tăng gần gấp 3 lần trong chưa đầy 6 năm.

Sự gia tăng nguồn cung cổ phiếu cũng đặt ra vấn đề về khả năng tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS). Một ngân hàng có thể ghi nhận lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng, nhưng nếu số lượng cổ phiếu lưu hành tăng nhanh hơn tốc độ tăng lợi nhuận, phần lợi nhuận tính trên mỗi cổ phiếu chưa chắc được cải thiện tương ứng.

Bên cạnh yếu tố pha loãng, diễn biến kém tích cực của thị trường chứng khoán cũng tạo áp lực lên nhóm cổ phiếu ngân hàng. Từ đầu năm đến thời điểm thống kê, có 20/28 mã ngân hàng giảm giá, trong đó một số cổ phiếu mất khoảng 20-30%.

Khi thị trường điều chỉnh, nhà đầu tư thường có xu hướng giảm tỷ trọng cổ phiếu, ưu tiên quản trị rủi ro và thận trọng hơn với những mã chưa có triển vọng tăng giá rõ ràng. Do đó, kết quả kinh doanh tích cực không phải lúc nào cũng đủ để duy trì thị giá cổ phiếu.

Thị giá thấp chưa chắc đồng nghĩa cổ phiếu rẻ

Một điểm nhà đầu tư cần lưu ý là thị giá thấp không đồng nghĩa cổ phiếu đang được định giá rẻ. Tương tự, cổ phiếu có giá vài chục nghìn đồng cũng chưa chắc đắt hơn cổ phiếu giao dịch quanh mệnh giá 10.000 đồng.

Để đánh giá mức độ hấp dẫn của một cổ phiếu ngân hàng, nhà đầu tư cần xem xét tương quan giữa thị giá và các chỉ tiêu tài chính, trong đó có hệ số P/B, phản ánh mối quan hệ giữa giá thị trường và giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu.

Chẳng hạn, kết phiên 2/11/2026, OCB có thị giá khoảng 10.150 đồng/cổ phiếu, trong khi TCB giao dịch quanh 21.500 đồng/cổ phiếu, cao hơn gấp đôi. Tuy nhiên, hệ số P/B của TCB ở khoảng 1,26 lần, còn OCB khoảng 0,85 lần. Điều này cho thấy mức giá danh nghĩa không phản ánh đầy đủ mức định giá của từng ngân hàng.

Hai cổ phiếu cùng giao dịch quanh 10.000 đồng cũng có thể có mức định giá rất khác nhau, tùy thuộc vào vốn chủ sở hữu trên mỗi cổ phiếu, khả năng sinh lời, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và chất lượng tài sản.

Ngoài P/B, các chỉ tiêu như P/E, EPS, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận cũng cần được xem xét. Riêng với ngành ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu, mức trích lập dự phòng, biên lãi ròng (NIM) và chi phí vốn là những yếu tố quan trọng phản ánh chất lượng hoạt động và khả năng sinh lời.

Câu chuyện tại OCB cho thấy rõ hơn mối liên hệ giữa hiệu quả kinh doanh và cách thị trường định giá cổ phiếu. Tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, một số cổ đông đã đặt câu hỏi về việc cổ phiếu ngân hàng duy trì thị giá thấp dù hoạt động kinh doanh cốt lõi được đánh giá tích cực, đồng thời đề nghị ban lãnh đạo có giải pháp cải thiện giá cổ phiếu.

Theo chia sẻ của lãnh đạo ngân hàng, ROE của OCB trước khi niêm yết năm 2021 từng dao động trong khoảng 20-25%, nhưng những năm gần đây đã suy giảm. Ngân hàng cho rằng việc minh bạch trong ghi nhận và hạch toán sổ sách giúp phản ánh thực chất hoạt động kinh doanh, trong khi ROE giảm cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến thị giá cổ phiếu.

Lãnh đạo OCB đặt mục tiêu đưa ROE trở lại trên 15% sau khi xử lý những bất cập trong hoạt động, đồng thời kỳ vọng giá cổ phiếu sẽ được thị trường đánh giá phù hợp hơn khi hiệu quả kinh doanh cải thiện.

Ở góc độ toàn ngành, định giá cổ phiếu ngân hàng cũng đã giảm sau những nhịp điều chỉnh kéo dài từ cuối quý II đến đầu quý IV/2026. Theo Chứng khoán Thiên Việt (TVS), hệ số P/B của nhóm ngân hàng trong phạm vi theo dõi hiện quanh 1,4 lần, thấp hơn mức trung vị 5 năm khoảng 1,6 lần.

Mặt bằng định giá này có thể tạo ra cơ hội đối với những ngân hàng duy trì ROE cao, chất lượng tài sản tốt và kiểm soát hiệu quả chi phí vốn. Tuy nhiên, P/B thấp chỉ thực sự hấp dẫn khi đi kèm triển vọng tăng trưởng lợi nhuận bền vững.

Trong trường hợp hiệu quả sử dụng vốn suy giảm, nợ xấu gia tăng hoặc khả năng sinh lời không được cải thiện, cổ phiếu ngân hàng vẫn có thể duy trì mức định giá thấp trong thời gian dài. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào mức giá dưới mệnh giá hay lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng, nhà đầu tư cần đánh giá toàn diện sức khỏe tài chính và khả năng tạo giá trị trên mỗi cổ phiếu của từng ngân hàng.

Phúc Hưng (t/h)