Thông tư 33 có hiệu lực: Những việc doanh nghiệp nên làm để tránh rủi ro

Đây có thể được xem là một điều chỉnh mang tính kỹ thuật. Tuy nhiên, với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và phân phối hàng hóa, thay đổi này có thể kéo theo việc rà soát lại toàn bộ hồ sơ sản phẩm, quy trình tuân thủ và phương thức quản trị dữ liệu kỹ thuật.

Điểm khác biệt lớn nhất của quy định mới nằm ở việc cơ quan quản lý chuyển từ tư duy quản lý theo danh mục truyền thống sang tiếp cận dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa.

Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm việc hàng hóa “có thuộc diện quản lý hay không”, mà cần xác định chính xác sản phẩm đang nằm ở mức độ rủi ro nào và kéo theo yêu cầu gì.

Trong giai đoạn đầu áp dụng, giới chuyên môn cho rằng doanh nghiệp nên ưu tiên thực hiện ít nhất bốn bước dưới đây.

Rà soát lại toàn bộ mã HS của danh mục hàng hóa

Thông tư mới gắn chặt giữa tên hàng hóa với mã HS và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đang sử dụng mã HS theo thói quen hoặc kế thừa từ các đợt nhập khẩu trước. Tuy nhiên, nếu mã hàng thay đổi hoặc được đối chiếu lại theo danh mục mới, toàn bộ nghĩa vụ tuân thủ có thể thay đổi theo.

Đây là lý do việc kiểm tra lại mã HS cần được xem là công việc đầu tiên, đặc biệt với doanh nghiệp nhập khẩu, thương mại hoặc có nhiều nhóm sản phẩm.

Đối chiếu quy chuẩn kỹ thuật đang áp dụng

Sau khi xác định đúng mã hàng, doanh nghiệp cần kiểm tra tiếp quy chuẩn kỹ thuật hiện đang sử dụng.

Thông tư mới cho thấy xu hướng quản lý không chỉ dừng ở việc kiểm tra hồ sơ mà gắn chặt hơn với yêu cầu kỹ thuật thực tế của từng nhóm sản phẩm.

Những doanh nghiệp đang sử dụng hồ sơ công bố hợp quy hoặc chứng nhận đánh giá phù hợp theo quy định cũ cần rà lại thời hạn hiệu lực và phạm vi áp dụng.

Đặc biệt cần lưu ý trường hợp sản phẩm nằm trong danh mục có mức độ rủi ro cao vì yêu cầu kiểm soát thường sẽ chặt hơn.

Kiểm tra toàn bộ hồ sơ hợp quy và hồ sơ kỹ thuật

Một điểm tích cực là Thông tư có quy định chuyển tiếp, theo đó các doanh nghiệp đã hoàn thành đánh giá phù hợp và công bố hợp quy trước thời điểm văn bản có hiệu lực vẫn được tiếp tục sử dụng giấy chứng nhận đến hết thời hạn.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa có thể bỏ qua việc rà soát hồ sơ.

Doanh nghiệp nên kiểm tra lại: Giấy chứng nhận hợp quy; Hồ sơ công bố; Tài liệu kỹ thuật; Hồ sơ kiểm định; Dữ liệu truy xuất.

Mục tiêu không chỉ để đáp ứng thanh tra mà còn bảo đảm khả năng cập nhật khi danh mục hàng hóa tiếp tục được điều chỉnh.

Xây dựng cơ chế theo dõi thay đổi chính sách thay vì xử lý từng đợt

Điểm đáng chú ý trong Thông tư là danh mục hàng hóa có thể được rà soát và cập nhật theo diễn biến thực tế.

Điều này cho thấy mô hình quản lý đang chuyển dần sang trạng thái động thay vì cố định nhiều năm như trước.

Với doanh nghiệp, điều đó có nghĩa quy trình tuân thủ không nên chỉ xuất hiện khi có đoàn kiểm tra hoặc chuẩn bị nhập hàng mà cần trở thành một phần trong vận hành thường xuyên.

Các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn nên cân nhắc giao đầu mối theo dõi quy chuẩn, cập nhật thay đổi mã hàng và xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu sản phẩm.

Nhìn rộng hơn, Thông tư 33 không chỉ tạo ra thêm yêu cầu tuân thủ mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý: thay vì kiểm tra đại trà, cơ quan quản lý sẽ tập trung vào nhóm hàng có nguy cơ cao hơn.

Trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể phải dành thêm nguồn lực cho rà soát hồ sơ. Nhưng về dài hạn, việc chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm và quản trị rủi ro có thể trở thành lợi thế cạnh tranh trong môi trường kinh doanh ngày càng dựa vào tiêu chuẩn kỹ thuật.

Gia Huy