THUẾ QUAN HOA KỲ: Phản ứng chính sách của các nước trước mức thuế mới của Mỹ

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tăng mức thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ tất cả các quốc gia vào Mỹ từ 10% lên 15%, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế đối ứng của ông.

Nhà Trắng cho biết mức thuế quan mới do Tổng thống Trump đưa ra sẽ có hiệu lực từ hôm nay, 24/2 trong vòng 150 ngày.

Các chính phủ đang đánh giá mức thuế mới sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các ngành công nghiệp chủ chốt, kế hoạch đầu tư và đàm phán thương mại, trong khi các nhà phân tích cảnh báo sự bất định có thể kéo dài cho đến khi các khuôn khổ pháp lý và thương mại được làm rõ.

Nghị viện châu Âu tạm dừng phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ

Ngày 23/2, Nghị viện châu Âu (EP) đã quyết định tạm dừng xem xét phê chuẩn thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ một số cơ sở pháp lý liên quan đến việc áp thuế quan và Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục triển khai các biện pháp thuế quan mới.

Đây là lần thứ hai trong năm nay tiến trình phê chuẩn thỏa thuận bị đình hoãn. Văn kiện này được đàm phán giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 27/7/2025 tại Turnberry (Scotland). Trước đó, hôm 20/1, EP từng tạm dừng thảo luận sau khi ông Trump đưa ra tuyên bố đe dọa sáp nhập Greenland. Các cuộc trao đổi chỉ được nối lại khi phía Mỹ rút lại phát ngôn này.

Giới chức EU cũng bày tỏ lo ngại mức thuế 15% mới có thể khiến tổng mức thuế áp lên hàng hóa châu Âu vượt trần 15% đã được hai bên thống nhất, do vẫn tồn tại các loại thuế bổ sung theo từng ngành.

Ủy ban châu Âu nhấn mạnh nguyên tắc "đã cam kết phải thực hiện", khẳng định với tư cách là đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ, EU kỳ vọng Washington tôn trọng đầy đủ các cam kết trong tuyên bố chung, tương tự như cách EU thực hiện nghĩa vụ của mình.

Theo các điều khoản ban đầu của thỏa thuận Turnberry, EU chấp nhận mức thuế 15% đối với phần lớn hàng xuất khẩu sang Mỹ và cam kết xóa bỏ thuế quan đối với sản phẩm công nghiệp của Mỹ vào thị trường EU. Mỹ duy trì mức thuế 50% đối với thép và nhôm nhập khẩu từ châu Âu. Tuy nhiên, Washington sau đó mở rộng mức thuế 50% này sang hàng trăm mặt hàng khác, làm gia tăng căng thẳng với các nghị sĩ châu Âu.

Theo kế hoạch, Ủy ban Thương mại quốc tế của EP dự kiến bỏ phiếu về việc triển khai đầy đủ thỏa thuận trong tuần này, trước khi toàn thể Nghị viện bỏ phiếu ngày 10/3. Tuy nhiên, với quyết định mới, tiến trình này tiếp tục bị đình hoãn cho đến khi các điều kiện về pháp lý và sự ổn định được bảo đảm.

Anh không loại trừ khả năng áp thuế trả đũa đối với Mỹ

Kênh Sky News ngày 23/2 dẫn lời người phát ngôn văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết, nước này không loại trừ khả năng áp thuế đối với Mỹ nhằm trả đũa mức thuế quan 15% mà Washington mới áp đặt.

Hôm 21/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu từ 10% lên 15% đối với tất cả các quốc gia, trong động thái đáp trả phán quyết của Tòa án Tối cao chống lại các mức thuế nhập khẩu trước đó của ông.

Trả lời câu hỏi liệu Chính phủ Anh có thể áp thuế trả đũa hay không, người phát ngôn văn phòng Thủ tướng Anh nhấn mạnh: "Không có gì là không thể".

Tuy nhiên, người phát ngôn cũng cho biết giới công nghiệp Anh phản đối một cuộc chiến thương mại với Mỹ, đồng thời nói thêm rằng Anh rất coi trọng "sự hợp tác mang tính xây dựng với các đối tác Mỹ".

Thái Lan, Hàn Quốc phản ứng trước chính sách thuế quan mới của Mỹ

Hãng tin Yonhap ngày 23/2 dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Koo Yun Cheol cảnh báo sự bất định liên quan đến các biện pháp thuế quan của Mỹ đang ở mức "rất cao" sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế đối ứng toàn cầu trước đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Phát biểu trước Quốc hội về vấn đề trên, Bộ trưởng Koo Yun Cheol nói: "Mức độ thiếu chắc chắn về tình hình hiện nay là rất cao… trong một số khía cạnh. Đây có thể là diễn biến tích cực nhưng cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực". Cũng theo lời ông Koo, việc Tổng thống Trump nâng mức thuế quan toàn cầu đối với hàng hóa nhập khẩu từ 10% lên 15% sau phán quyết của Tòa án Tối cao có khả năng sẽ gây ra những thay đổi đáng kể so với chính sách thuế quan trước đó. Tuy nhiên, Chính phủ Hàn Quốc sẽ chủ động ứng phó với những thay đổi, nếu có.

Trước diễn biến mới từ Mỹ, chính giới và khu vực tư nhân Thái Lan đã có những phản ứng khác nhau. Ngày 23/2, Bộ trưởng Tài chính lâm thời Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cho rằng việc Mỹ áp mức thuế quan toàn cầu 15% sẽ tạo ra "sân chơi bình đẳng hơn" cho hàng hóa của Thái Lan, đồng thời củng cố sức hấp dẫn của nước này như một trung tâm sản xuất và đầu tư. 

Theo ông Ekniti, trước đây, một số sản phẩm của Thái Lan phải chịu mức thuế 19%, cao hơn mức 10% của Singapore hay Anh. Do đó, đối với Thái Lan, mức thuế cố định 15% trên thực tế là được thu hẹp so với trước, qua đó giúp cải thiện khả năng cạnh tranh của hàng hóa.

Bên cạnh đó, thời hạn 150 ngày áp dụng mức thuế mới cũng có thể tạm thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế cho Thái Lan khi thúc đẩy các nhà xuất khẩu đẩy nhanh vận chuyển hàng hóa để tận dụng mức thuế thấp hơn. Bộ trưởng Ekniti kỳ vọng mô hình thương mại toàn cầu thay đổi sẽ thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Thái Lan. Theo ông Ekniti, số lượng đơn xin ưu đãi đầu tư đã tăng 68% vào năm ngoái và Chính phủ Thái Lan có kế hoạch đẩy nhanh tiến độ phê duyệt để tăng tốc dòng vốn đầu tư. Ông cho biết chính phủ sẽ tiếp tục thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại và mở rộng các hiệp định thương mại tự do với các nước khác để củng cố vị thế dài hạn của Thái Lan trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Trong khi đó, các nhà xuất khẩu Thái Lan đang được khuyến cáo chuẩn bị cho việc gia tăng thuế quan và những bất ổn thương mại từ phía Mỹ.

Chủ tịch Phòng Thương mại và Hội đồng Thương mại Thái Lan, ông Poj Aramwattananont cho rằng vấn đề thuế quan vẫn chưa kết thúc, vì chính quyền Mỹ có xu hướng sử dụng thuế quan như một "vũ khí" để buộc các đối tác thương mại phải tuân theo những chính sách kinh tế và thương mại của mình. Ông Poj lưu ý rằng sự bất ổn của kinh tế Mỹ có thể làm tăng nguy cơ mất giá đồng USD và làm đồng bath mạnh thêm, khiến hàng xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ kém cạnh tranh hơn, đặc biệt đối với những sản phẩm chế tạo có biên lợi nhuận thấp.

Trung Quốc phản đối mọi hình thức áp đặt thuế quan đơn phương

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết nước này đã lưu ý đến phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ trong vụ kiện về thuế quan và đang tiến hành đánh giá toàn diện các nội dung liên quan, cũng như những tác động có thể phát sinh.

Người phát ngôn nhấn mạnh Trung Quốc trước sau như một, phản đối mọi hình thức áp đặt thuế quan đơn phương, đồng thời nhiều lần khẳng định chiến tranh thương mại không có bên thắng, chủ nghĩa bảo hộ không có lối ra. Các biện pháp đơn phương như thuế đối đẳng và thuế liên quan đến fentanyl mà Mỹ áp dụng không chỉ vi phạm các quy tắc thương mại, kinh tế quốc tế mà còn đi ngược lại luật pháp trong nước của Mỹ, đồng thời không phù hợp với lợi ích của các bên liên quan.

Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh thực tế đã nhiều lần chứng minh rằng hợp tác giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên, trong khi đối đầu sẽ gây tổn hại cho cả hai. Trên cơ sở đó, Trung Quốc kêu gọi Mỹ hủy bỏ các biện pháp thuế quan đơn phương đã áp đặt đối với các đối tác thương mại.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng lưu ý rằng Mỹ đang chuẩn bị thực hiện các biện pháp thay thế như tiến hành điều tra thương mại nhằm duy trì việc áp thuế đối với các đối tác thương mại. Trung Quốc sẽ theo dõi chặt chẽ các động thái này và kiên quyết bảo vệ lợi ích của mình.

Ấn Độ hoãn đàm phán với Washington

Ấn Độ đã hoãn kế hoạch cử đoàn đàm phán tới Washington trong tuần này, chủ yếu do bất định xung quanh phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

Reuters dẫn nguồn từ Bộ Thương mại Ấn Độ cho hay, quyết định trên được đưa ra sau các cuộc thảo luận của quan chức hai nước và hiện chưa có lịch mới được ấn định cho chuyến công tác sang Mỹ.

Phái đoàn Ấn Độ trước đó dự kiến đến Mỹ để chốt một thỏa thuận thương mại tạm thời, sau khi lãnh đạo hai nước đồng ý về một thỏa thuận khung, bao gồm việc Washington hủy bỏ thuế quan 25% lên một số hàng hóa Ấn Độ do mua dầu của Nga và giảm thuế đối ứng cho hàng hóa Ấn Độ xuống 18% từ mức 25%.

Hôm 22/2, Bộ Thương mại Ấn Độ cho biết cơ quan này đang nghiên cứu các hàm ý của phán quyết của Tòa án Tối cao và các tuyên bố sau đó của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Đảng đối lập ở Quốc hội Ấn Độ đã kêu gọi chính phủ nước này hoãn và đàm phán lại thỏa thuận tạm thời với Mỹ.

Người phát ngôn Chính phủ Nhật Bản ngày 21/2 cho biết Tokyo "sẽ xem xét kỹ lưỡng nội dung phán quyết này và phản ứng của chính quyền Tổng thống Donald Trump và sẽ phản hồi một cách phù hợp".

Về phần mình, Singapore cho biết sẽ làm việc với phía Mỹ để làm rõ cách áp dụng thuế mới theo Điều 122 và quy trình hoàn thuế nếu có, theo Người phát ngôn Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore.

Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong nói "nhiều khả năng" mức 15% áp trên diện rộng sẽ áp dụng với Singapore và nước này cần chuẩn bị cho tác động, vì điều "không rõ" nhất là cách thực thi và điều gì xảy ra sau thời hạn tạm thời.

Theo Chinhphu.vn