Nhà nước cơ cấu vốn tại Vietnam Airlines, VIMC và VRG

Điều chỉnh tỷ lệ sở hữu vốn tại loạt doanh nghiệp lớn

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 phê duyệt Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 5 Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg ngày 5/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước.

Theo quyết định, việc cơ cấu lại vốn nhà nước được thực hiện theo nhiều hình thức, gồm tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước đang nắm giữ; thực hiện các hình thức cơ cấu lại theo quy định tại Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ngày 12/2/2026 của Chính phủ hoặc áp dụng các hình thức khác làm thay đổi tỷ lệ sở hữu cổ phần, phần vốn góp của Nhà nước theo quy định pháp luật.

Danh mục doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước giai đoạn 2026-2030 gồm nhiều doanh nghiệp, tập đoàn và tổng công ty lớn như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem), Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), Petrolimex, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tập đoàn Bảo Việt (BVH) và Agribank.

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp nằm trong danh mục thực hiện các hình thức sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước. Đáng chú ý, tỷ lệ sở hữu tại Vietnam Airlines dự kiến đạt 86,42%, VietinBank tăng lên 65%; trong khi tỷ lệ nắm giữ tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) giảm còn 65% và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) giảm còn 75%.

Vietnam Airlines dự kiến có tỷ lệ sở hữu nhà nước 86,42%

Vietnam Airlines là một trong những doanh nghiệp đáng chú ý trong kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước lần này. Theo số liệu được nêu trong tài liệu, Bộ Tài chính đang nắm giữ khoảng 1,22 tỷ cổ phiếu HVN, tương ứng 39,29% vốn điều lệ. SCIC sở hữu khoảng 1,47 tỷ cổ phiếu, tương ứng 47,13%.

Tổng tỷ lệ sở hữu của hai cổ đông này đạt 86,42% vốn điều lệ Vietnam Airlines. Đây cũng là tỷ lệ được xác định trong kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026-2030.

Với VietinBank, tỷ lệ sở hữu dự kiến tăng từ 64,46% lên 65%. Mức điều chỉnh này thấp hơn về quy mô tỷ lệ so với Vietnam Airlines, nhưng tiếp tục duy trì tỷ lệ vốn nhà nước chi phối tại ngân hàng.

Việc xác định tỷ lệ nắm giữ cụ thể tại từng doanh nghiệp là cơ sở để triển khai các phương án cơ cấu lại vốn trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, phương thức thực hiện, thời điểm và tiến độ tại từng doanh nghiệp cần căn cứ vào phương án triển khai được cấp có thẩm quyền phê duyệt và các quy định pháp luật liên quan.

VIMC và VRG nằm trong diện giảm tỷ lệ vốn nhà nước

Trái với Vietnam Airlines và VietinBank, kế hoạch đặt ra định hướng giảm tỷ lệ nắm giữ vốn nhà nước tại VIMC và VRG.

Cụ thể, tỷ lệ sở hữu nhà nước tại VIMC dự kiến giảm từ 99,47% xuống 65%; tại VRG giảm từ 96,77% xuống 75%.

VIMC có vốn điều lệ 12.006 tỷ đồng, tương ứng khoảng 1,2 tỷ cổ phiếu. Theo số liệu trong tài liệu, Bộ Tài chính đang nắm giữ hơn 1,19 tỷ cổ phiếu MVN, tương đương 99,47% vốn điều lệ.

Nếu vốn điều lệ được giữ nguyên, việc giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại VIMC xuống 65% sẽ tương ứng với lượng cổ phiếu giảm khoảng 413,82 triệu đơn vị. Khi đó, số cổ phiếu do Nhà nước nắm giữ còn khoảng 780,39 triệu đơn vị.

Đối với VRG, tỷ lệ vốn nhà nước dự kiến giảm từ 96,77% xuống 75%. Mức điều chỉnh này cũng đưa tỷ lệ sở hữu nhà nước tại tập đoàn xuống thấp hơn so với hiện tại, nhưng vẫn duy trì tỷ lệ nắm giữ đa số.

Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026-2030 cho thấy định hướng xử lý vốn được phân hóa theo từng doanh nghiệp: có đơn vị tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ sở hữu, có đơn vị tăng tỷ lệ nắm giữ và có đơn vị thuộc diện giảm tỷ lệ vốn nhà nước.

Việc triển khai cụ thể sẽ phụ thuộc vào phương án cơ cấu lại được phê duyệt, điều kiện thị trường và quy định pháp luật áp dụng đối với từng doanh nghiệp.

Phương Thảo (t/h)