Việt Nam hướng tới vị thế trung tâm M&A của ASEAN

Tại Diễn đàn M&A Việt Nam 2025 diễn ra ngày 9/12 tại TP.HCM, các tổ chức tư vấn quốc tế nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới của hoạt động mua bán – sáp nhập. Sự trở lại của các thương vụ lớn, đặc biệt từ khối doanh nghiệp Nhật Bản, đang đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường năng động và tiềm năng nhất khu vực.

Theo các đánh giá tại diễn đàn, doanh nghiệp Nhật thường theo đuổi chiến lược dài hạn và hiếm khi rút khỏi khoản đầu tư khi đã đưa ra quyết định. Điều này tạo lợi thế lớn cho Việt Nam khi ngày càng nhiều tập đoàn Nhật tìm kiếm cơ hội mở rộng trong ASEAN. Hiện Việt Nam chỉ mới có hơn 2.000 doanh nghiệp Nhật hoạt động, trong khi Thái Lan có tới khoảng 6.000 doanh nghiệp. Khoảng cách này cho thấy dư địa thu hút vốn còn rất rộng.

Nhiều thương vụ gần đây củng cố xu hướng này. Một tập đoàn bảo hiểm lâu đời của Nhật đã chi hơn 170 triệu USD để mua lại một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam, đồng thời công bố kế hoạch mở rộng mạnh mẽ sau thương vụ. Ở lĩnh vực tiêu dùng, một tập đoàn văn phòng phẩm đã mua hơn 65% cổ phần tại một nhà sản xuất lớn trong nước, đưa Việt Nam vào nhóm trụ cột kinh doanh của doanh nghiệp tại ASEAN. Trong ngành thiết bị công nghiệp, một nhà sản xuất máy làm đá của Nhật cũng đã tăng tỷ lệ sở hữu lên 51% tại một công ty Việt Nam, đặt mục tiêu xây dựng trung tâm sản xuất phục vụ trong nước và xuất khẩu.

Dù thị trường M&A trải qua thời gian trầm lắng, giai đoạn cuối năm 2025 bắt đầu xuất hiện sự khởi sắc. Thống kê cho thấy trong 10 tháng đầu năm có 218 thương vụ với tổng giá trị khoảng 2,3 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với hơn 4,7 tỷ USD của năm 2024. Tuy vậy, các chuyên gia tại diễn đàn cho biết phần lớn các thương vụ quy mô lớn thường hoàn tất trong nửa cuối năm. Bên cạnh đó, nhiều nhà đầu tư hiện hữu đã quay lại tìm kiếm cơ hội mới, cho thấy thị trường đang đi vào chu kỳ ổn định.

Một số tổ chức tư vấn dự báo nhiều thương vụ trị giá từ 1 đến 1,5 tỷ USD đang được hoàn tất, có thể tạo cú hích mạnh trong giai đoạn 2025–2026. Mặt khác, các chính sách nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân, cải cách thủ tục đầu tư, mở rộng hạ tầng chiến lược cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp thị trường M&A phục hồi nhanh hơn.

Cùng với đó, triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán lên nhóm mới nổi thứ cấp được kỳ vọng giúp giải quyết bài toán thoái vốn – một trong những yếu tố then chốt để tăng tính hấp dẫn với nhà đầu tư nước ngoài. Khi các công cụ thoái vốn thông qua IPO hoặc giao dịch thị trường trở nên thuận tiện hơn, hoạt động M&A dự kiến sẽ gia tăng cả về số lượng lẫn quy mô.

Về lĩnh vực thu hút dòng vốn, năng lượng, hạ tầng, hạ tầng số, bất động sản công nghiệp, trung tâm dữ liệu, bán lẻ và chăm sóc sức khỏe tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu. Dịch vụ tài chính cũng được kỳ vọng hồi phục theo chu kỳ của thị trường vốn.

Theo số liệu công bố tại diễn đàn, 11 tháng đầu năm, tổng vốn FDI góp vốn và mua cổ phần vào Việt Nam đạt hơn 6,1 tỷ USD, tăng hơn 50% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh sự trở lại rõ rệt của dòng tiền quốc tế, đặc biệt là từ khu vực châu Á.

Cơ quan quản lý cho biết đang hoàn thiện các đề án thu hút đầu tư thế hệ mới, bao gồm cải thiện thể chế, nâng cao tính minh bạch, cắt giảm thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các giao dịch xuyên biên giới. Khi kết hợp với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của dòng vốn M&A trong khu vực.

PV